Momencik

Gdy pytam pacjentki, czym jest dla nich kobiecość, mówią, że dbaniem o siebie. Czyli: szczupła sylwetka, fajna sukienka, dobrze dobrany makijaż. Mówiąc o idealnym mężczyźnie, wymieniają najczęściej jego cechy charakteru, tak jak ty to zrobiłaś, ale kobiecość definiują wyglądem, cechami zewnętrznymi, urodą. Jakby to, co w nas, nie było ważne. A ciało to tylko jeden z elementów kobiecości.

Olivia była przekonana, że po amputacji nadal ma się przed sobą przyszłość; że nawet proste, tanie protezy potrafią zmienić życie na lepsze: — Według mnie to bez sensu, jeśli ktoś odczuwałby współczucie, patrząc na mnie i moje ciało, bo ono jest przecież zdrowe i silne! W o ileż gorszym położeniu jest osoba cierpiąca na chroniczną depresję albo zmiany zwyrodnieniowe, niewidoczne, lecz prowadzące do przedwczesnej śmierci! Moje życie nie będzie krótsze ze względu na brak dłoni i stóp. Najwyżej nieco mniej wygodne.

Tęsknota za tobą to choroba, na którą nie ma lekarstwa i która mnie wykańcza.

Wiemy dziś, że umysł bierze się z określonego fizycznego stanu neuronów. Wskutek ich pozornie chaotycznych wyładowań rodzą się emocje, tworzy osobowość, pracuje wyobraźnia. To chyba najbardziej imponujące i złożone zjawisko znane człowiekowi. Trudno się więc dziwić, że czasem coś idzie kompletnie nie tak.

[…] ludzie wciąż nie widzą związku między tym, jak wyglądały relacje w ich rodzinie i jak zostali wychowani, a tym, jakie relacje tworzą w dorosłym życiu, jak teraz wyglądają ich związki i rodziny. Rzucono nas na głęboką wodę, toniemy, i dzieciom robimy to samo. Skąd młody człowiek ma wiedzieć, czym jest dojrzałość, skoro nikt mu o tym nie opowiedział.

— Chce pan powiedzieć, że nie ma żadnych różnic między kobietą a mężczyzną? — Nic podobnego. Chcę tylko zauważyć, że wiele rzeczy, o których mówiłaś, nie zależy od płci. Stanowczość i siła nie są cechą tylko jednej płci. Dotyczy to też inteligencji, kompetencji czy emocjonalnej stabilności.

— Nie ma niczego takiego jak nieczyste myśli – odparł. – Ludzie nie zawsze mogą panować nad swoimi myślami i uczuciami, a tylko nad tym, jaki zrobią z tego użytek.

Ostatecznie jednak nie chodzi o to, żeby się zastanawiać, czy coś jest chorobą, zaburzeniem, dewiacją czy dezorientacją, tylko o to, jak człowiekowi pomóc.

Im więcej za nami złych doświadczeń, tym dokładniej należy się temu przyjrzeć. Im bardziej nie chcemy, tym więcej powodów, by to zrobić. Jeżeli rozliczymy się z przeszłością, to przestanie nas piec żywym ogniem, będziemy mogli przeanalizować, co się zdarzyło, jak to na mnie wpłynęło i wciąż wpływa. Osoby po traumie zatrzymują się w dojrzewaniu na etapie, gdy doszło do tej traumy i nie można tego etapu ominąć – nic nie zakwitnie, jak się wcześniej nie pokażą pąki, prawda? Wracanie do przeszłości może być bolesne, ale chodzi o to, by się zmierzyć z tymi emocjami, przeżyć je do końca, nazwać. Wtedy uodporniamy się na nie.

— Nikt nie potrafi cały czas panować nad swoim gniewem. Jeśli nawet przesadziłaś, to przecież wszystkim się to zdarza. Nigdy nie zachowujemy się do końca racjonalnie.

Brytyjski psychoanalityk Donald Woods Winnicott podkreślał często, że czymś innym jest zabawa, gdy matka jest obecna, nawet zajęta swoimi obowiązkami, ale jednak poświęcająca część swojej uwagi dziecku, a czymś innym sytuacja, gdy ono bawi się zupełnie samo. W pierwszym przypadku dziecko może mieć świadomość, że jest cały czas w umyśle bliskiej osoby, co daje ogromne poczucie bezpieczeństwa. Druga sytuacja rodzi niepewność i lęk.

W przypadku OCD nie chodzi o dokładność wspomnień, ale o utratę pewności co do ich prawdziwości. Ludzie, którzy mają potrzebę kompulsywnego sprawdzania, mniej ufają swojej pamięci, a im częściej sprawdzają, tym mniej jej wierzą. To kolejne błędne koło: niepewność co do wspomnień wywołuje potrzebę kontroli, sprawdzanie pomnaża wątpliwości.