#schrijf

Een nieuwe tijdcapsule. Veertien december. Na middernacht. Van bioritmes en routine had ik nooit veel pap gegeten. 

Weer een praatje. Geen edits. Beloofd. 

Ik leef op koffie en ritalin. Mijn bedtijd was een paar dagen geleden, denk ik. Gescharrel is vandaag beeindigd. Sociale stagnatie is opgeschud, er is veel verandering. Veel drama. Ik heb de provinciale middelbare school ingeruild voor een intellectuelere, internationale variant. Zo voelt het. 

De universiteit. Met volwassenen, mensen die dingen willen en weten. Wat een grap. Niemand weet hier wat ze doen. Deze omgeving is manisch van ellende en van genialiteit. De grens tussen genialiteit en gestoordheid bestaat niet. Dat heb ik ook bij mijzelf ondervonden. 

Sinds de laatste capsule heb ik er vooral op los gedronken, geneukt en gedrugst. Scrupules aan de kapstok gelaten. Dagen de zon niet gezien. Misschien niet het beste, maar ook niet het slechtste. Uitrazen is therapeutisch. Het staan op een dansvloer. Ik weet niet waar ik ben. Ik voelde beats door mijn lichaam dreunen, dreunen die gedachten wegduwen die je liever niet ziet. 

Het werk goed, heus. Een muziek-cleansing van een paar maand. Drums, bass, deuntjes, dansjes. Als het tikken van de tijd. Om dat andere tikken te vergeten, dat van die verdomde klok die mij altijd inhaalt. Deadlines, sure, waar de meeste mensen zich zorgen om maken. Op tijd op school komen, whatever. 

Ik wil het getik van mijn ouderlijk huis vergeten. 

Ik ben nu hier, ver weg. Ik had verder weg moeten gaan. Ik hoor het getik, nog vaak, in de kamer naast mij. Geen verbetering. 

Mijn echte ouders, hun getik is al wat verzwakt. Ze gaan achteruit, allebei. Ik wil hun klok weer opwinden, de radertjes afstoffen en olie toevoegen, de wijzers ontsmetten en het geheel in een mooi vitrinekastje leggen. Maar de radertjes beginnen te verslijten. Het glas in de vitrinekast is gebroken. Niks dat ik daar aan kan doen. Het enige is afwachten, tot eerst de tijd foutief aangegeven wordt, een second afwijking, dan twee. Uiteindelijk tot een oorverdovend halt wordt toegeroepen -- de dood. 

Het getik wil ik niet meer horen, geef mij maar dreun. Geef mij de schaterlach van mijn beste vriendin, het geluid van de koude biertap, een gele ballon die opgeblazen wordt, een sigaret die aangestoken wordt, een pil die gebroken wordt. Krak. Slik. Krak. Slik. 

Dans. 

Motivatie, wat is dat?:

Motivatie is de drang om iets te veranderen en vaak ontstaat het omdat je een ‘gat’ ervaart tussen je huidige situatie en het doel dat je wil bereiken. Voor schrijven zou dat kunnen zijn dat je één keer per week een gedicht schrijft (huidige situatie) en dat je er elke dag één wil schrijven (doel).

Motivatie is ook iets raars. Soms denk je dat je iets wil, maar toch doe je het niet. Zo kun je ervan overtuigd zijn dat je wil schrijven en toch komt het er, op de één of andere manier, nooit van. Maar als je niet (of naar je zin te weinig) schrijft, wil je het dan eigenlijk wel?

Motivatie, hoe krijg je dat precies?:

Ten eerste, moet je doel een bepaalde moeilijkheidsgraad hebben. Dat wil zeggen: zolang je er geen moeite voor moet doen, zal er niets gebeuren. Neem het voorbeeld van hierboven, om van één gedicht per week, naar zeven te gaan, heb je heel wat moeite en discipline nodig.

Ten tweede, moet je moet geloven dat je voldoende controle hebt en moet je weten dat het doel haalbaar is, met een voor jou reële inspanning. Dit is ook van belang als het om schrijven gaat: Als je denkt dat het je niet zal lukken om elke dag een gedicht te gaan schrijven, dan is de kans groot dat je er niet eens aan zal beginnen. Daarom is klein beginnen belangrijk. Je kan starten met twee gedichten per week en zo opbouwen naar zeven. Op deze manier zie je ook meteen vooruitgang, wat op zijn beurt je weer motivatie geeft om verder te doen.

Een doel hebben is dus belangrijk als je iets wil bereiken, maar alleen een goed doel formuleren is niet voldoende om gemotiveerd te raken. Je hebt er ook commitment of toewijding voor nodig. Als je na week één al opgeeft, zal je ook nooit aan je zeven gedichten raken. Om te kijken of je die toewijding hebt met schrijven, is je eerste doel niet het schrijven zelf, maar om een antwoord te vinden op de vraag: wil ik echt schrijven, ja of nee?

In deze fase mag je spelen. Er is geen goed of fout. Het wordt door vele schrijvers overgeslagen. Ze gaan meteen over naar het schrijven en verwachten dat ze onmiddellijk de eindversie op papier kunnen zetten. Maar schrijven is eigenlijk proberen en falen. Woorden opschrijven die je daarna weer schrapt. Dit kost tijd en moeite, maar die tijd is niet weggegooid. Het is de tijd die je investeert in het scherpen van je gedachten en talenten. Als je merkt dat je deze tijd er echt niet wil instoppen, kan je besluiten niet te schrijven. Er zijn altijd andere manieren om je visie te delen met de wereld.

Hoe blijf ik gemotiveerd?:

Stel jezelf ‘s morgens bekrachtigende vragen. Waar ben ik dankbaar voor? Welke keuzes maak ik, om mijn doelen te halen? Wat doe ik om ervoor te zorgen dat mijn dag geweldig wordt? Hierdoor zal je onderbewustzijn haar best doen om op die vragen te antwoorden en je die richting uit sturen.

Check regelmatig je doelen. Zijn je doelen nog up-to-date? Word je nog blij/enthousiast van je doelen? Neen? Dan is dit waarschijnlijk de reden waarom je niet meer gemotiveerd bent. Evalueer je doelen dus tijdig.

Ontdek je drijfveer. Voelt wat je te doen hebt, als iets wat moet? Vraag jezelf dan af waarom je dat aan het doen bent. Is het iets wat je gewoon niet graag doet, of stel je een onmogelijke eis aan jezelf?

Kom in beweging. In de letterlijke betekenis. Ga een wandeling maken, spring op je fiets, maak je kamer schoon. Bewegen helpt je om je hoofd leeg te maken en geeft je nieuwe perspectieven.

Start je dag met je zwaarste taak. Dit zorgt voor een verlichting van je dagelijkse zorgen en vergroot je zelfvertrouwen voor de rest van de dag. Als dat niet lukt, start dan met iets klein en kom in je flow. Neem een kleine taak zoals rekeningen betalen of de vuilniszakken buiten zetten. Zorg in ieder geval dat je een kleine taak afrond, zo zal je je actiever gaan voelen en ben je gemotiveerder om aan het volgende te beginnen.

Doen alsof. Ook al voel je je neerslachtig en ongemotiveerd, doe dan alsof je dat net wel bent. Je geest en lichaam beïnvloeden elkaar stevig. Door je blij voor te doen, zal je je na enkele minuten al een beetje beter gaan voelen.

Vergelijk jezelf niet met anderen. Door je te gaan vergelijken met iemand anders, breng je bijna onmiddellijk je motivatiepeil onder nul. Zelfs als je zeer succesvol bent, zal er altijd wel iemand nog dat tikkeltje beter zijn.

Richt je op het positieve. Hoe moeilijk het ook is, blijf positief, overtuig jezelf dat je in staat bent het te doen. Daarmee vergroot je niet enkel je slaagkansen, maar ook je zelfvertrouwen. Als je aan negatieve zaken blijft denken, leidt dit alleen maar tot negatieve resultaten.

Laat je inspireren door andere mensen. Kijk wat andere mensen in jouw omgeving doen. Wat maakt hen zo bijzonder? Wat is hun drijfveer, hoe staan zij in het leven?

Verlaat je comfortzone. Om gemotiveerd te worden/ blijven en vooruit te gaan, is het zeer belangrijk om nieuwe uitdagingen aan te gaan. Beoefen eens een nieuwe sport, neem een nieuwe hobby aan, schrijf eens in een nieuwe stijl. Een gebrek aan motivatie kan ook veroorzaakt worden door verveling. Nieuwe uitdagingen zorgen voor nieuwe inzichten en ‘schudden je wakker’.

Leef in het ‘nu’. Denk niet aan wat gebeurd is, of aan wat kan gebeuren, maar aan wat je nu kan doen om beter te worden.

Probeer niet perfectionistisch te zijn. Perfectionisme zorgt ervoor dat je dingen gaat uitstellen, of ontwijken.

Luister naar je lichaam. Een ongezonde levensstijl kan ervoor zorgen dat je allerlei kwaaltjes oploopt. Neem je lichaam serieus en werk aan de oorzaak om je motivatie terug te krijgen.

Omring jezelf met positieve mensen. Met een positieve omgeving zal niet alleen je motivatie versterken, maar ook je zelfvertrouwen en zo ook weer je zin om dingen te gaan doen. Positiviteit brengt enkel meer positiviteit met zich mee.

Herken je mislukkingen/fouten. Trek lessen uit de fouten die je maakt en bekijk ze als een feedback om verder op te bouwen.

Vier je succes. Schrijf al je successen op, want deze worden namelijk snel vergeten. Laat mensen weten waar je mee bezig bent geweest en dat het dan ook nog een keertje gelukt is. Zo zal je leuke reacties krijgen en verder gemotiveerd worden.

Zorg dat je plezier hebt. Het maakt niet uit wat je wil doen, of aan het doen bent, zorg dat je er steeds plezier in hebt. Zo zal je veel minder moeite hebben om dat iets vol te houden.

Ik wil schrijven, wat nu?:

Om te schrijven heb je niet enkel een pen en een visie nodig, je hebt ook inspiratie nodig en de zin om jezelf als schrijver/schrijfster te ontwikkelen. Maar wat is dat nu juist, inspiratie?

Inspiratie werkt voor iedereen anders. Iedereen geeft het woord een eigen betekenis en invulling. Voor sommige mensen heeft het te maken met een positief gevoel. Een enkeling vindt het een akelig woord en ervaart het zelden in de dagelijkse praktijk. Vaak geeft het een euforisch gevoel en/of een gevoel van inzicht. Er zullen tijden zijn dat je er veel van hebt en perioden dat je het niet krijgt, maar laat dat je niet tegenhouden, het hoort er eenmaal bij. Als je wil schrijven zal je met hoogtes en laagtes te maken krijgen. Sla die laagtes niet over, want door in die periode te blijven schrijven, hoe ‘slecht’ ook, sterk je je creatieve geest aan. Veel (beginnende) schrijvers, schrijven alleen tijdens hun hoogtes, waardoor ze vaker het gevoel hebben van ‘vast’ te zitten. Bij een hoogte heb je heel veel inspiratie en zal je gemakkelijk nieuwe dingen schrijven, maar deze momenten zijn zeldzaam. Meestal heb je te maken hebben met een laagte en zal je dus zelf die inspiratie moeten gaan zoeken.

Ontwikkelen als schrijver, hoe doe ik dat?:

Neem altijd (maar echt altijd) een klein notitieboekje of wat los papier met je mee. Een mooi boekje kan helpen om je zin om er in te schrijven ‘aan te wakkeren’. Je kan er kopen bij Hema of eentje van Paperblanks, (maar let op deze zijn wel duurder.)

Schrijf elke gedachte op in dat boekje of papier. Ook als je denkt dat het 'niet goed genoeg' is. Zo maak je je hoofd leeg en kan je dat ene zinnetje/idee laten “rusten”. Als je het na een tijdje dan nog eens leest haal je er misschien nieuwe inspiratie uit.

Probeer ook om elke dag minimaal één pagina in te vullen met een verhaaltje, een gedicht, ongeordende gedachtes, een verzonnen dialoog, etc.. Maar push jezelf niet, als je echt geen inspiratie hebt of kan vinden is dat geen ramp. Leg je pen en papier even aan de kant en doe iets anders. Als je de pagina verspreid over de dag vult ben je al goed op bezig. Het hoeft niet in één keer te gebeuren. 

Kijk niet naar schrijffouten, als je de spelling van een woord niet weet, geen probleem, schrijf het gewoon op zoals het klinkt en ga verder. Controleer je werk pas op spellingfouten en overbodige informatie (bvb.; ‘De gebroken vaas lag in stukken op de grond.’ of, ‘De gebroken vaas lag in stukken op de grond.’), als je klaar bent.

Wees niet bang om te experimenteren. Zet je woorden op een andere plaats, verander zinnen van volgorde. Probeer nieuwe stijlen uit, mislukt? Prima, je hebt je best gedaan. Leer uit je fouten. Schrijven is een lang leerproces dus gun jezelf vooral de tijd. Lees en/of bestudeer ook andere gedichten/schrijfsels/etc.. en leer daar uit, maar kopieer ze niet, blijf jezelf.

Als je een verhaal schrijft hou er dan rekening mee dat alle personages in het verhaal, zowel de levende als de dode, een geldige reden moeten hebben om er te zijn. Bedenk dus geen personages die er alleen zijn om, bij wijze van spreken, de kamer te vullen. Wees ook zuinig met het woord ‘heel’. Schreeuwde hij heel hard, ze viel heel hard van de trap. Het voegt weinig toe, maar leidt enorm af.

Of je nu een gedicht, column, verhaal schrijft, maak altijd gebruik van het ‘Show, don’t tell.’ principe. Zeg niet dat de oude vrouw schreeuwde, maar ‘gooi haar op het podium’ en laat haar schreeuwen.

Schrijf vanuit je hart, luister naar wat je voelt. Wees niet bang over wat anderen er van zouden vinden, je schrijft in eerste instantie voor jezelf en om te groeien als schrijver/schrijfster.

Wees trouw aan je eigen schrijfsel(s). Breek je werk nooit af. Niet in daden en ook niet in woorden, (‘Het is maar een probeersel..’, ‘Het is eigenlijk nog niks..’). Doe dit niet in jezelf en ook niet tegen anderen. Op die manier kan je werk niet tot zijn voltooiing of ware doel komen.

Laat andere je werk lezen en luister naar hun kritiek, (onthoudt wel dat meningen hevig kunnen verschillen en steeds subjectief kunnen zijn). Zo zal je minder het gevoel hebben dat je het ‘voor niets’ doet of alleen maar voor jezelf.

Wees ook niet jaloers op andere schrijvers. Zij hebben het minstens even moeilijk als jij om iets op papier te krijgen, ook al lijkt dat net het omgekeerde te zijn. En zelfs als je heel succesvol bent, zal er altijd wel iemand komen, die beter is dan jou. Streven naar de beste te worden, gewoon om de beste te zijn, is niet goed, streven om beter te worden dan je nu bent, daarentegen wel.

Hoe krijg ik nu inspiratie?:

Je kunt uit verschillende bronnen inspiratie halen. Soms zijn het mensen die je raken door wat ze doen, laten zien, vertellen, etc.. Ook de natuur is voor veel mensen een bron van inspiratie. Allerlei ervaringen kunnen je prikkelen en inspiratie geven. Dus blijf zoeken, blijf nieuwsgierig. Neem geen genoegen met je eerste idee, vaak is dit wel een goed idee, maar meestal zijn de ideeën die er op volgen veel interessanter of beter. Het kost even tijd om het uiteindelijke idee vorm te geven. Het zal je verbazen hoeveel inspiratie je krijgt als je die opening houdt!

Neem je verhaal/idee altijd overal mee naartoe, m.a.w. houdt wat je wil schrijven in je achterhoofd terwijl je je dagdagelijkse taken uitvoert. Als je dan ergens zit te wachten kan je een persoon of object uitzoeken en je daarop baseren, ook als je helemaal nog geen idee hebt wat je wil schrijven, kan je dat toepassen.

Als je echt geen flauw benul hebt waarover je kan schrijven, kan je een quote uit de krant knippen, of een titel van een liedje noteren en vandaar uit verder werken. Je kan ook altijd iemand vragen om willekeurig twee, (of meerdere), zelfstandige naamwoorden op te noemen en daar over schrijven. Daag jezelf ook uit om nieuwe dingen te doen, ga eens op een andere locatie schrijven. Lees eens het werk van anderen, beoefen een nieuwe hobby. Die dingen kunnen een uitstekende bron van inspiratie zijn.

Soms komt je inspiratie vanzelf, maar die momenten zijn zeldzaam. Profiteer ten volste van zo’n periode, maar ga er van uit dat je die nooit zal hebben. Het is dus belangrijk dat je experimenteert, beleeft, veranderd, voelt, ruikt en vooral schrijft. Het is al vaak gezegd en het zal nog vaker herhaald worden, want het komt er uiteindelijk altijd op neer, dat je ervoor gaat zitten, je niet laat afleiden en elke dag schrijft. Ook als je geen zin hebt, ook als je geen inspiratie hebt, want onthoudt: Je creativiteit raakt eigenlijk nooit op. Hoe meer je er gebruik van maakt, hoe meer je ervan zal hebben. Inspiratie komt dus een groot deel voort uit proberen.