ömer faruk albayrak

Girmeye korktuğumuz odalar var. Kaçındığımız bu alanların kiminde çok değerli mücevherler olduğunu bilsek tereddütsüz kapıyı aralarız. Büyük bahçeye açılan küçük bahçemizin içinde odunların olduğu bir dış oda vardı. Doğal olarak oraya odunluk derdim. Lambası olmayan bu karanlık odaya girmek bir muamma çocuğun zihninde. Belli belirsiz sesler duyma korkusu, aniden karşıma çıkacak garip varlıklar ve daha bir sürü şey. Bir gün korkumu yenmek adına oraya girmeye karar verdim. Kapıyı açtım ve ceeee diye bir ses duydum olanca hızla ters istikamette koştum. Hepimizin buna benzer anıları olmuştur. Bu görünür korkularla yüzleşmek çok zor olmasa gerek. Fakat yetişkin bireyler olarak neyi niçin yaptığımızı anlamamız için içgörü anahtarına ihtiyacımız var ve bu göründüğü kadar kolay değil. Kendimizle ilgili ters giden rahatsız edici duyguların kişinin kendisine rağmen çocukluğunun arka bahçesinde bir serüvene ihtiyacı olacaktır. Problemin bilgi düzeyinde saptanması yeterli değil onu geçmişle doğru bir biçimde irtibatlandırmak, yorumlamak gerekir.

Anne-Baba çocuğunu sevdiğini söyler ancak bu çoğu zaman sözcüklerle sınırlı kalır. Sevginin bir boyutu anlaşılmak, dikkate alınmak ve saygı görmek. Bu ihmal edildiğinde kelimelerle ifade edilen sevgi anlamını kaybeder. Bir çocuk düşünelim doğuştan gelen özellikleri nedeniyle ebeveynin övgüsünü almakta sadece veya söz dinlediğinde değer verildiğini görmekte. Yetişkinlik döneminde birey bir iç hesaplaşma yoluna gider. Alice Miller bu durumu şöyle ifade eder: “Kişi artık anlar ki, örneğin güzelliğine ve başarılarına duyulan hayranlık o zamanki hali ile çocuğun kendisine duyulan bir hayranlık değildi, sadece güzelliğe ve başarıya duyulan bir hayranlıktı...Ve bütün o yaşam boyu kazanılan başarıların ardından küçük yalnız bir çocuk ortaya çıkıp acılar içinde geçmişi sorgulamaya başlar: "Eğer ben karşınıza huysuz, suratsız, kötü düşünceler besleyerek, öfkeler kıskançlıklar içinde, şaşkın halimle gelseydim ne olurdu? Bana olan sevginizden eser kalır mıydı? Ben aynı zamanda işte tam böyle biriydim. Bu aslında beni sevmediğiniz, sadece size benmişim gibi gösterdiğim o çocuğu sevmiş olduğunuz anlamına gelmez mi? Terbiyeli, güvenilir, her şeyi gözünüzden okuyan, anlayışlı, sorun çıkarmayan bir çocuk; aslında çocukluğunu yitirmiş olan çocuk...Ben zaten baştan beri bir yetişkindim, hiç çocuk olamadım...” Yıllarca süren bastırılmış duygular protest bir tavırla ebeveynin değerlerine ters olacak şekilde ortaya dökülür. Burada yetişkin birey avazı çıktığı kadar bağırıyor “bakın ben o eski ben değilim yine de beni sevecek misiniz? Ben yine de değerli miyim” Elbette bunu sözle değil eylemleriyle ve farkında olmadan yapıyor. Yazımın başında çocuğun girmekten korktuğu somut odadan bahsettim yetişkin birey için bu oda; çocukluğunda kaçtığı, kaçındığı ve bastırdığı duyguların eylemlerine nasıl yansıdığı gerçeğiyle yüzleşmek. Bunu kişi utanç duyguğu, aşağılandığı, değersiz hissettiği bütün anıları kendisine rağmen kendisi için yaptığında prangalarından kurtulmuş olur.

Yanımda oturuyordu ve karşıma geçti birden. Görüntüsü belirip kaybolmaya başladı. Daha çok belirginliğini kaybetmek gibi. Çocuklar kendi sınırlarını çizmek isterler ancak ebeveyn bunu bencillik olarak değerlendirdiğinde çocuk oyun kurucu olmaktan çıkıp izleyici konumuna düşer ve hiçbir etkisi olmayan silik bir uzantı olurlar. İçimden geçenleri okumuş gibi sözü çocukluğuna getirdi.

A: Odamı her zaman annem kendine göre düzenlerdi bir gün koltukların yerini değiştirdim yaptığım küçük bir değişiklikti ve odama izinsiz bir şekilde girip yeni düzeni görünce sen hep kendini düşünüyorsun bencilsin! dedi. 

B: Böylelikle kendini silik hissettin.

A: Ne zaman duyguyla hareket etsem hislerimin önemsiz olduğuna dair sert bir uyaranla karşılaşıyordum. Olduğum gibi sevileceğime olan inancımı kaybettim.

B:You're lovely just the way you are

A: (Gülerek) Aksanın güzelmiş.

Elini çenesinin altına koyup uzun uzun baktı. Bakmak yetmiyor olacak ki yanıma geldi usulca. Söze tebessüm ederek başladı.

A: Duygular bir kandırmaca

B: ...Ve duyguyla yaklaştığım da sana...

A: Bana kanmışsın gibi hissediyorum hissediyordum. Yani hissediyordum artık değil.

B: Sonra da beni küçümsüyordun, değersizleştiriyordun ve uzaklaşıyordun.

(Gülüyoruz)

A: Kendimi ancak böyle koruyabiliyorum. Duygularımı belli etmemem lazım, güçlü olmalıyım.

B:   Don't let worry ever clip your wings

Kanadı kırık yaralı yitik çocuk...Yas tutmak yasaklanmış onun dünyasında. Düşerse ağlamamalıydı. Her çocuk özeldir buna bir de her çocuk ağlar diye eklenmeli. Ağlamanın gülmek kadar gülmenin ağlamak kadar olağanlığı içselleştirilmediğinde olağandışı savunma mekanizmaları ortaya çıkıyor.

A: Acılarımı bastırıyordum küçükken. Bastırırken küçülüyordu. Öyle zannediyordum. Önemli değildi yaralarım. Sızı önemli olmadığına göre başkalarının ne hissettiği de önemli olmamalıydı.

B: Böylelikle duygudaşlığı kaybettin.

A: Aslında şöyle ben yaralarım beni acıtmıyor gibi yapıyorum ama dışardan böyle görünmediğini görünce kendime acıyorum öyle olunca da kendimi değersiz hissediyorum. Değersiz hissedince de sevilmeyeceğimi düşünüyorum düşünüyordum.

B: Bu değersizlik hissinden dolayı seni sevdiğimde bu bile beni sevdiğine göre değersiz biri olmalı diye düşünüyorsun düşünüyordun. Neyse ki artık bütün bu bastırılmış acıların farkındasın yine de acı çekersen...

A: If I was in pain I know you'd sing me soothing songs  

(Gülüyoruz)

B: Eskiden tedirgin yarım bir biçimde gülerdin.

A: Biliyorsun, çocuk kendi yansımasını görmüyorsa ebeveynin tepkilerinde kendini güvende hissetmez ve çaresiz hisseder. Ben yansımamı sende gördüm o yüzden artık gülebiliyorum.

B: Yansıma demişken aynalama ve yansıtmayı nasıl başarıyorsun?

A: O uzun mesele. Aynalama için önce iyice analiz edip seni kopyalıyordum sonra incinme yaşadığımda bunu sana yansıtıyordum. Ama değiştim.

B:You don't have to change a thing

(Gülüyoruz)

A: Çocukken insan neyin doğru yanlış olduğunu bilmiyor. Annem ne dediyse o doğruydu benim için. Beni tehdit ettiğinde bir şeyleri yanlış yaptığımı hissediyordum. Olmak istediğim gibi olamadığım için kendimi hep güçsüz hissediyorum. Şimdi büyüdüm hayatımda değiştirmek istediğim şeyler var ama annemin gözü hep üzerimde.

B: Pursue what you love, embrace how you feel

A: Peki kaybolursam?

B: I could offer a warm embrace

Kumların arasında bulduğu birbirinden ilginç taşlar üretkenliğini ortaya koyması için büyük bir fırsat verdi. Taşları boylarına ve renklerine göre dizmeye başladı. Yassı biçiminde olanları kendine saklarken diğerlerini doğaya saldı. Eve geldiğinde taşları yanyana, üstüste dizerek farklı geometrik desenler elde etti. Hoşuna giden ağaç deseni oldu. Bundan bir kolye yapabilir miydi? Çekmecesindeki oyuncak gözlüğün camlarını çıkardı ve bu iki camın arasına taşları dizdi. Camlar birbirinden ayrılmasın diye çevresine yapıştırıcı döktü. Yarattığı bu şeffaf dünyaya hayat ağacı ismini koymuştu. Rengarenk taşlarla bezeli kolyeyi boynuna takıp büyük bir heyecanla annesinin yanına gitti. Anne şöyle bir göz ucuyla baktı bu muymuş? dercesine yüz çevirdi. Babasının yanına oturur oturmaz yapıştırıcıyı taşırmışsın! tepkisiyle karşılaştı. Bugüne kadar sahip olduğu hiç bir oyuncak veya hediye onu bu kolye kadar heyecanlandırmamıştı oysa ki! Nesi vardı? Eksik olan neydi? Bir fikir ortaya koymuş ve bunu hayata geçirmişti. Bir kusuru olmalıydı renkte mi biçimde mi? Ne yaparsam yapayım olmuyor duygusuna kapıldı. Kusurlu olan kolye değil kendisiydi. Hak etmiştim! diyerek kendini suçlamaya başladı içten içe. Bir kaç kez daha hünerini sergilemeyi denediyse de istediği ilgiyi görmek şöyle dursun yoğun bir eleştiriye maruz kaldı. Artık yetersiz olduğuna dair görüşü katı bir inanca evrilmiş ve bu sırrın kimse tarafından bilinmemesine dair ant içmişti. Kim olduğuna dair sırrı kimseye açmamalıydı.

Zamanın tik tak sesi çaladursun herşey değişti. Kıyafetleri, zevkleri, gözlemleri, arkadaşlıkları, çevresi herşey ama herşey değişmişti. Utanç dolu o iç ses değişmemişti! Sen kusurlusun! Eksiksin! Çok fazla kendini açık etme eleştirilirsin! Çok fazla yakınlaşma kusurların görünür! Yüzeyde bir eksikliği olmadığı gibi ortalamanın çok üstünde oluşu utanç duymasına engel olmuyordu. Bu sözde kusur yüzeyde değil derindeydi, özünde. Başkaları tarafından eleştirilme riskini bertaraf etmenin yolu olarak kendini cezalandırma yoluna gidiyordu. İçselleştirdiği ebeveynin sesiyle kendine hitap ediyor hiç bir zaman gerçek anlamda sevilebileceğine inanmıyordu. Öyle ya kendini kusurlu hissedecek bir ilişkidense belli bir alanda üstün olmaya çalışmak eksik olanı telafi etmeye yetecekti. 

İlişkilerinde görünmeyen bir maske takardı. O maskenin bir gün aniden düşecek olma hissi peşini bırakmıyordu. Sanki bir anda utanç duyduğu gerçek kişiliği farkedilecek ve azarlanacak. Tıpkı ebeveynin ona yaptığı gibi. Bu kırılgan yapısı nedeniyle yeterince yakınlaştığı anda kaçmayı tercih ederdi. Uzaktan bakılınca herşey güzel! Ama yakınlık öyle mi? Yakınlık üstü örtülemeyecek kadar mahrem. Yakınlık, aslında o kadar da değerli olmadığına inandığı gerçeği bir de muhatabının gözünden görmeyle yüzleşmek demek. Çünkü değersiz olduğuna inandırıldı. Daha az kırılgan hissetmek için gerçek düşünce ve hislerinden vazgeçti. Saklamak, saklanmak onu koruyordu. Herşeyi sunmamalıydı, kendini açması çok tehlikeliydi. En büyük utanma sevgi isterken ortaya çıkıyordu. Bu yüzden sevilmek dilenmekle eş değerdi.

Tabutta yaşayan bir ölü gibi ihtiyaçsız. Ne kadar az gereksinim duyarsa o kadar kendini korumuş olacaktı. Büyük bir kayboluş! Yakınlık, güven, zevk, samimiyet hepsi bu korunaklı kabukta kayboluyor. Kabuk ne kadar sert olursa kırılması o kadar zor olacaktır. Nefes alamasa bile bu kabuğun altında kimsecikler onu incitemeyecekti. Yara almadan yaşıyordu. Yaşıyor muydu gerçekten? En derinde gerçek kimliğini yaşayamamanın dehşeti. Yarattığı illüzyon öylesine güçlüydü ki kusurun gerçek bir kusur olmadığı hakikatini göremiyordu.

Eksikliklerinin bir gün görüneceğine dair iddiaya girmiş gibiydi. Mükemmel olmayışım ortaya çıkacak ve reddedileceğim. Her ne kadar çok sevilsem de bu rüya bitecek ve sırrım ortaya çıkacak kaygısı peşini bırakmıyordu. Kendini o kadar değersiz hissediyordu ki sevildiğinde o kişinin değersiz olduğu hisssini yaşıyordu. Onu sevecek, kabul edecek hiç kimseye, hiçbir yere ait olmak istemiyordu. Gerçek kimliğinin sevilmeyeceğini düşünüyordu ve yine gerçek kimliğinin zarar görmesindense sahte kimliğiyle var olmaya çalışıyordu. Gerçek kendiliğini ortaya koymayarak, sevilmeyeceğine dair inancı pekişiyordu.

Güven duygusunun temin edilemediği noktada sınırlarımız başlar. İleriye doğru gitmek belirsizliği beraberinde getirdiği için durmak veya geri çekilmek çoğu zaman kaygılarımızla mücade etmenin bir yolu olarak ortaya çıkıyor. Eski bilgilerle yeniyi kıyaslayarak yeni sınırlar çizer zihnimiz.

Bakım verenle kurduğumuz ilişki biçimi; çizgileri, üzerinden atlanılan eğlenceli birer olguya dönüştürebilirken kimi zaman çizgilere takılıp ayağımıza dolanan soyut engeller haline de çevirebiliyor. İki yavru kedi biri beyaz diğeri siyah. Farklılıkları sadece renklerinde değil bir ay boyunca gözlemlediğim süt içme sürelerinde. İlk ay beyazımız neredeyse aralıksız süt içti. Uyurken içmese bile annesinin memesinden ağzını düşürmedi. Siyahımız ise bazen süt içer ve görece anneye daha uzak mesafede olurdu. Gel zaman git zaman kutularından çıktıkları ilk günden itibaren beyaz yavru siyaha göre her zaman daha cesur, atılgan bir yapı sergiledi. Odanın kapısından dışarı çıkmaları bir haftalarını buldu. Hergün bir önceki güne göre çizdikleri sınırı ileri taşıyarak güvenli alanı tedarik etmeye çalışırken daha fazlasının riskli olduğunu düşündükleri anda yuvalarına geri dönerek telafi ettiler. Nihayet odadan dışarı çıkmayı başardılar. Beyaz, annesi görüş alanından çıktığında bile kaygılanmazken siyah yavru, annesini görüyor olma şartıyla adımlarını daha ileriye taşıdı. Annesi gözden kaybolursa ona seslenir veya ona doğru koşar ama mutlaka aradaki bağı somutlaştırır görerek veya duyarak. Yetiştirilme tarzındaki çok küçük farklılıklar davranışlara büyük sonuçlar olarak yansıyor. 

Dünyaya geldiğimizde ebeveynlerimiz tarafından hissettirilen yoğun ilgi, dünyanın merkezi olduğumuz algısını oluşturur. Saatler bize göre ayarlanır, gecenin bir yarısında üstümüz örtülür, en güzel kıyafetler bizim için dikilir. İhtiyacımız hemen karşılanır bu sihirli dönemde. İstediğimiz dileği tutmakta özgürüz nasılsa arkada gizemli bir el bizim için gerçekleştiririr. Yağmur biz istedik diye yağar, güneş bizim için doğar. Gökkuşağı; biz oradan kayalım diye eğimlidir sadece biraz uzakta, istesek gideriz.

Okula adım atılan o ilk gün, evrenin merkezi olmadığımızı anlamaya başladığımız küçük bir şok dalgası yaratır. Hele hele herkesin aynı kıyafetle geldiğini gördüğümüz ve sıraya dizildiğimiz eski günleri anımsarsak gerçek dünyanın çocuğun yaşantısında benliğiyle ilgili zorunlu paradigma değişikliğini daha iyi anlamış oluruz. Bu kırılgan yapıda diğerleri gibi sıradan olduğumuzu anlarız ancak duygusal olarak bunu kabullenmek zorlu bir süreç.

Önceki gün annemin mesajıyla Nefise teyzenin vefat haberini aldım. Evrenin merkezi olmadığımızı hatırlatan ölüm teması da yüzümüze çalınan bir şefkat tokatı gibi. Nefise teyze de bir zamanlar çocuktu ve özeldi. Ebeveynleri ona, çok güzel - çok beğenilen anlamında isim vererek onun müstesna olduğunu hissettirmek istemişler belli ki. Birkaç ay önce bir ağacın altında muhabbet etmiştik o güzel insanla, bugün yok. Gerçek; bizim tayin etmek istediğimiz ölçülere göre değil bağımsız kurallar bütününe göre cereyan ediyor.

Bugün Kurabiye’nin doğurma anına şahit oldum. Yavrularını doğurmadan önce derin derin nefes alıp verişi...Yavrunun dünyaya geldikten sonra alacağı o ilk nefese nefes olmak için hızlıca nefes alıp verirken bir yandan da acıklı bir şekilde miyavlamak. Bir tarafta ölüm konusunun zihnimdeki etkileri diğer tarafta yeni bir hayata şahit olmak.  Anne kedi yavrular doğduktan hemen sonra onları temizlemeye başladı. Tıpkı yazımın başında belirttiğim gibi ebeveynler tarafından hissettirilen yoğun ilgi burada da kendini gösteriyor.

Her şeyi kendine dayandıran, kendini esas alan birey için değiştiremeyeceği olgularla karşılaştığında gerçeği çarpıtmak, kırılgan duygularını korumak için geliştirdiği bir savunma stratejisi. Hoşumuza giden durumları görüp diğerlerini göz ardı ederek yarattığımız bu gerçeklik seçici bir körlükten ibarettir. Dünya evrenin merkezi değilken biz nasıl olur da evrenin merkezi olabiliriz ki?

Yollar, kimisi dar kimisi geniş. Dar yollarda hareket kabiliyeti kısıtlı ve kafamız rahat. Sağa sola gitmek yok. Seçenekler kısıtlı olduğu için adaptasyon yeteneği daha fazla. Geniş yollar öyle mi hangi kulvarda gideceğine karar vermeli. Yalnız da yürüyebilirsin yanına birini alarak da. Senkronize yürümeli. O yürümüyorsa sen ona uyum sağlamalısın.

Yokuş çıkar bazı yollar. Aşağıdan gidenler yukardan gelenlerle karşılaşır. Kimisi umduğunu bularak dönüyor. Bazısı umduğunu buldu mu bilemiyoruz. Onlar zirveden gelenler. Gururla bakıyorlar aşağıdan gelenlere. Kimisi zirveden inmenin erken olduğunu düşünüyor, direniyor kederle.

Uçsuz bucaksız yollar. Kimine sonsuzluğu haykırıyor, kimine de bitmez tükenmez umutsuzluğu. Nereye kadar gideceğimiz belli değil. Yolun sonuna geldik cümlesini kuramıyoruz bu yollarda. Burada süreç önemli, varış değil diyor kimisi. Ucu bucağı görünmüyorsa gözler kapalı gitmeli.

Dalgaların üstünde iner çıkar bazı yollar. Başımız göğe de erebilir dalga yükselirken, yerin dibine de gidebiliriz dalgalar inerken. Bu sabit olmayan yola uyum sağlamak bir türlü barışamadığımız hayata ne de çok benziyor. Bazen tatlı bazen acı. İner misin çıkar mısın.

Bazı yollar taşlı. Yollar mı taşlı bağrım mı taşlı sora sora ilerlersin. Battıysa ayağına bir taş gücenir sabredersin. Canın mı sıkıldı alırsın bir taş olanca gücünle fırlatırsın. Kendinle kavga etmekten vazgeçmenin yolu burası. Eteğindeki taşları dökersin kimsecikler de farketmez bu taşlı yolda. Uzlaşırsın sertliğin içindeki yumuşayan yanlarınla.

Bazı yollar çetrefilli. Labirent burada doğdu. Nereye gideceğini bilemezsin. Bilmek istersin. Uzun uzun adımlarla, yaylanarak, süzülerek, baka baka, seyrede seyrede değil bir an evvel çıkmak üzere. Orada olmaman gerekiyormuşcasına, soru işaretlerini devire devire başladığın noktaya geri dönersin. Yoruldun, gözden geçirdin ve yeniden başladın.

Gözden kaybolmak üzere hazırlanan yollar var. Yavaş yavaş küçülürsün geriden bakanlar seni doya doya izler. Bu süre zarfında geridekiler senden bahseder. Arada dönüp bakarsın onlar da sana bakıyor mu diye. El sallarsın, onlar da karşılık verdiyse uzaktan güven içinde devam edersin. Bilirsin ki gözden kaybolsam da gönüllerde hep var olacam.

İkinci kez yürüyemeyeceğin yollar var. İstesen de yürüyemezsin, yok öyle bir yol çünkü. Şimdi bana kaybolan yollarımı verseler diye özlem duyarsın. O gün, o saat, o saniye orada olman gereken bir yol. Her adım ayrı bir deneyim, ayrı bir doku ayrı bir tat. Başka yollar düşünmeden, gizli planlar yapmadan o anın kıymetini, değerini bilmeyi bu yolda öğrenirsin. İlk kez yürümenin verdiği heyecan yolun sırrı değil, yolcunun. Yola sadık kalanın, istikametini bozmayanın. İkinci kez yürümenin asla mümkün olmayacağını bilerek yürüyenlerin.

Çocuktum ve otobüste yüzümü cama yaslayarak manzarayı seyrederdim. Otobüs hareket etmeye başlayınca durağan karelerin canlanmaya başlamasıyla birbiri ardına dizilen fotoğraflar sinema şeridi gibi filme dönüşürdü. Tarlalar arasındaki çizgilerin bana doğru yakın olan kısmı hareketliyken doğrunun uzak kalan kısmı nispeten daha yavaş hareket ederdi. Böylelikle alt kısım öne doğru adım atıyormuş gibi oluyordu. Otobüs hızlandıkça tarladaki bu boşluklar hızla koşan bir at formunda yolculuğuma eşlik ediyordu. Gözümü kısarsam farklı bir etki elde ediyordum. Flu ve kareler arasında iz bırakan saydam bir görüntü... Koşan at algımın üstünde bir hıza ulaşarak beni geçecek hissine kapılırdım. Zaman zaman araya giren elektrik direkleri atımın aniden kaybolmasına ve tekrar belirmesine neden oluyordu. Oyunuma mani olmaya çalışan elektrik direklerine kızmadım bilakis bu davetsiz misafir rol verilmeyi hak ediyordu. Elektrik direkleri arasındaki kablolar kimi zaman geriliyor kimi zaman da gevşeyerek sarkıyordu. Yetenekli atım kablolar sarktığı anda üzerinden atlayarak bana göz kırptı. Otobüsün hızı önemliydi. Yeterince yavaşladığında atım otların arasında gözden kayboldu.

Düşünme biçimini etkileyen bir çok faktör var. Hız bunlardan bir tanesi. Vapurla, trenle, otobüsle ve hatta lunapark treni ile yaptığımız bir zamanda yolculuğu düşünelim. Zamanda yolculuk derken aklımıza ışık hızını geçerek geçmişe veya geleceğe gitmek gibi insan algısını zorlayan bir deneyim gelir. Konu algımız olduğuna göre standart diye tabir edebileceğim normal hayatta da mekanın, düşünme biçimini değiştirdiğini düşünüyorum. Şu benim rüzgarla yarışan tellerin üstünden atlayan güzel atım, onun böyle destansı koşuşuna bakmayın. Hızla giden bir otobüste değil de bir el arabasında olsaydım yine koşar mıydın sevgili atım?

Zaman altımızdan çekilen bir halı. Tepetaklak yuvarlanma ihtimaliz var. Düşünmek için durmalı. Durup düşünmeli!

Boşluğu, o boşluğu dolduramayacak nesnelerle tamamlamaya çalışan insan için hikayenin çatışma noktası belirir. Eksik olan parça kendisinden saklanan çocuğun arayışı ve tatlı telaşı gözümün önüne geldi. Bir gözlemci olarak baktığımızda tatlı bir imge. Çocuk her tarafı didik didik kontrol edip bulamayınca elindekiyle yetinip ne varsa onunla anlamlı bir bütün haline getirmeye çalışır. Görünürde tamamlanır. Bu sözde nihayete ermiş hal onun dünyasında karşılık bulmuş mudur? Sırtına yüklenmiş bu eksik tablo yükünü hafiletmek şöyle dursun yaşından büyük bir ağırlğın ağrısyla erken olgunlaşmak zorunda kalır. Büyür çocuk her çocuk gibi fiziksel olarak. Ebeveynin onun için oluşturuğu ortamı o da muhataplarına yansıtır. Neyi deneyimlemişse onunla sınar. Cezalandırıldığı gibi cezalandırma yoluna gider. Ödüllendirilme biçimi her ne idiyse o da aynı iletişim yolunu kullanır. Annesinden sevgi gördüyse sevgisini gösterme konusunda tereddüt etmez. Sevgi değil de takdir gördüyse istekleri yerine getirilmek şartıyla takdir eder.

https://open.spotify.com/user/11164369080?si=3N6wCcQWQwey4MwiLQ3dHw

Acı ve zevkin birbirini örttüğü aynı zamanda tetiklediği döngüde her defasında biri diğerini yener. 

The house that jack built filmindeki bu sahne oldukça yerinde bir metafor olmuş. 

Her şey zıddı ile kaim. 

Birazdan öleceğini bildiğimiz birinin bizdeki değerinde bir değişim gözlenebilir mi? Banksy'nin ‘Girl With Balloon’ adlı eseri satın alındıktan sonra kendini imha etmişti. Form değiştirdiği gibi ihtiva ettiği anlam da başkalaşmıştı.

Değer biçilen şey eserin, insanın veya nesnenin bizatihi varlığı mı? Yoksa o anki biçimi, yansıttığı anlam mı? Bana göre varlığı; yaratıcısının bir parçası oluşu onu değerli kılıyor.

Talip olunan şey o en güzel, eksiksiz hâl olsa da "kusurlu" olanın yaratıcısını hatırlatması bakımından anlamlı. Doğuma yerleştirilmiş zaman ayarlı bir ölüm; Banksy, eserini öldürdüğünde ben buradayım demeyi bilmiştir.

“Dut Zamanı” adlı deneysel çalışmam.