#birey

"Sağdan soldan, dükkanlardan sinemalardan, her yerden taşıyorlar. Cadde boyunca, ellerinde paketlerle üstüme üstüme geliyorlar. Bu yığına mı ait olmak istiyorum, diye düşünüyorum. Yalnızlığı sevmiyorsam, evet, bu yığına ait olmalıyım. Gidip içlerinden birine merhaba falan demeliyim. Yapamam ki... Kendimle bile konuşamıyorum, delirmek büyük bir lüks." .........

"Ve ben hep yürüyorum; sonsuza kadar o anın içinde asılı, kimseye görünmeden..."

Geçmişe bakmak, onu tekrar hissetmek, ve tekrar okumak mümkündür. Ama tekrar yaşayamayız geçmişi. Ama güzel olan bir şey vardır burada; geçmişe dokunmak, ve orada zaman zaman bulunmak yalnız kendimiz için bir vefa borcudur. Çünkü geçmiş bir ışıktır şimdiki zamanımız için. Ve bundan dolayıdır ki her şeyin çok hızlı aktığı bir nehirde bulanık suyu görmek mümkün değildir. Bu yüzden kendi yaşanmışlıklarımıza hürmet göstermek gerekir; orada durup dinlenmek gerekir, iyi veya kötü bu önemli değildir. Önemli olan kendimize yapacağımız güçlü yolculuklardır.

Görüyoruz ki, her seferinde çok iyi şu partili, bu partili olabiliyorsunuz, partinizi, liderinizi, haksız olsa bile, her zaman her zeminde can-ı gönülden savunuyor, haklı çıkarmaya çabalıyorsunuz. En az aynı duyarlılığı vatanınıza, milletinize, çocuklarınızın geleceğine göstermek çok mu zor?

Mehmet Alp

_________

De gustibus anons ese disputandum (Zevkler ve beğeniler üzerine tartışılamaz...)

Yukarıdaki söylem dönemler boyunca hep kabul görmüştür. Bazı filozoflar bu duruma karşı çıktılar. Fakat öznel beğeni yargılarından kurtulmak için estetiğin bir bilim olarak kurulması gerekmekteydi. Bu konuda çalışmalar yapan filozoflardan en önemlisi de Kant’tı. 

Kant, beğenilerle tartışılamaz söylemi ve kabulu ile bir hesaplaşmaya girdi.

Kant, bu hesaplaşmada çıkış noktası olarak ‘hoş’ ve ‘güzel’ değerlerinin birbirinden farklı olduğu dayanağını aldı. Hoş, kaynağını duyusal olandan, kişisel eğilimlerden alır ve bunlar üzerine tartışılamaz. Bir kişinin bilimkurgu filmlerinden, diğer bir kişinin romantik komedilerden hoşlanması ya da bir kişinin gülleri sevmesi diğer kişinin ise güllerden hoşlanmaması gibi öznel durumlardır ve tartışmaya, uzlaşmaya açık değillerdir. 

Dar alanda kendini gülünç duruma düşürenlerle zaman harcamak, onları ciddiye almakla ilgili bir boşluk demek olurdu; biraz ondan, biraz bundan, biraz şundan gibi, boş ve anlamısız bir karmaşa. Halbuki burada gerçeklikten, cesaretten, talep etmekten, talep gerçekleştirme potansiyelinden, ve eşit dağılım, ve alım gücünün özgürlüğünden bahsediyoruz. Dikkatinizi çekerim, çoğul eki önem arz ediyor. Kendisi biraz evrenle ilgili bir şeydir. Sığ bir bakışla ilgili bir şey değildir.

Z kuşağı şöyledir, z kuşağı bunu sever, z kuşağı şu olaya böyle tepki verir diyerek katagorize edip bir şekil verilerek genç nesli nasıl yönetebiliriz kaygısı yaşanmaktadır. Kapital düzen sınıflandırma yapmayı sever. Bu sınıflandırma neticesinde dilerse politik, dilerse ticari, dilerse kültürel olarak insanları bir yöne doğru sürükler. Para odağındaki düzen bireyleri sürüklemekten keyif duyar. Sürüklenmeye ve şekillendirmeye en açık nesil ise kapital düzenin sınıflandırmasıyla z kuşağıdır.

Sınıflandırma insanları kolaylıkla yönetebilmek adına yapılır. Bu sebeple ben bireylerin bir sınıfa ait hissettirilmesinden hiç haz etmem. Hürriyeti dilediğini satın alabilme ve seçebilme olarak dar bir kalıba sokan kapital düzen bu çokluğu sunarken bize rehber olmaya da talip. Bu düzen kendini yönetemeyen kararlarını uyaranlara bağlı veren insanları bu şekilde etkisi altına alıyor. Z kuşağı diyerek bu düzenin tanımlamalarını kabullenip gençleri kapital düzenin sunduğu rotalara mecbur bırakıyoruz.

Birey toyluğuyla eleştirilebilir ama sınıflandırılamaz. Bu çok haksızca bir tutumdur. Önceki neslin sonraki nesli eleştirdiği kaynaklara göre binlerce yıllık bir alışkanlık. Ama bu katagorize etme işi son on yılların yeni bir adeti.