Genetisch gemanipuleerd voedsel, a curse or a blessing?
Met genetische modificatie (GM) worden de eigenschappen van planten, bacteriën of gisten veranderd. Genen met positieve eigenschappen van bijvoorbeeld bacteriën of planten worden toegevoegd aan een andere organisme.
Zo maakt GM planten bijvoorbeeld ongevoelig voor onkruid- of insectenbestrijdingsmiddelen. Door GM kunnen gisten, bacteriën of schimmels nuttige stoffen maken, zoals vitamines en enzymen. Of medicijnen, zoals menselijke insuline.
Als er genetisch gemodificeerde ingrediënten in het voedsel zitten, staat dit (meestal) op het etiket vermeld.
De laatste jaren wordt deze techniek steeds vaker gebruikt. Hierdoor zijn hevige discussies ontstaan tussen voor- en tegenstanders van genetische modificatie.
Moeten we ons zorgen maken over onze veiligheid? Of is genetische modificatie juist een zegen voor de mens en onze toekomst?
Genetische modificatie is een natuurlijk verschijnsel: onze genen passen zich voortdurend aan. Zo is bijna al ons eten een aangepaste versie van een wilde variant. Het verschil met vroeger is dat men tegenwoordig in een handomdraai de genetische samenstelling van een product kan veranderen. Waardoor het dus voortdurend bij de voor en tegenpartij discussies opwekt.
Halverwege de jaren negentig zijn er hevige discussies ontstaan tussen voor- en tegenstanders van genetische modificatie.
Uit vele onderzoeken naar de veiligheidsaspecten is gebleken dat er nog geen negatieve effecten zijn geconstateerd. Er zijn wetenschappers die daar anders tegenaan. Wellicht komt dit doordat de techniek pas sinds de jaren zeventig wordt toegepast. En pas de laatste jaren op grote schaal. Het is daarom nog niet bekend wat de gevolgen op de lange termijn zijn. Ook de overvloed van data dat je op het internet vind is zo immens, en soms zo tegenstrijdig, dat je als onwetende consument het bos door de bomen niet meer ziet.
• Voor mensen met allergieën kunnen nu voedingsmiddelen worden gemaakt zonder de stoffen waar men allergisch voor is. De stoffen die de allergische reactie veroorzaken worden gewoon verwijderd.
• Op de verpakking van een genetisch gemanipuleerd product wordt gezet dat er genetisch gemodificeerde ingrediënten in zitten, Alle mensen weten dus of iets genetisch gemanipuleerd is of niet. Zo kunnen mensen die het niet willen eten makkelijk zien dat het wel of niet genetisch gemanipuleerd is.
• Boeren hebben minder bestrijdingsmiddelen nodig, omdat planten door genetische manipulatie resistent kunnen worden gemaakt voor insecten. Daarvoor waren er veel bestrijdingsmiddelen nodig om die insecten af te weren.
• Genetische manipulatie kan de voedingswaarde van een product verhogen en de voedselproductie, daarmee kan het voedseltekort worden verholpen.
• Het voedsel tekort kan worden verholpen, er zijn nu genetisch gemanipuleerde gewassen die ongevoelig zijn voor klimaat, bestrijdingsmiddelen, insecten en ziektes. Zo kunnen oogsten bijna niet mislukken.
• Door genetische manipulatie kan de gezondheidszorg verbeterd worden, de landbouw, de voeding en het milieu.
• Een genetisch gemanipuleerd gewas kan kruisen met een wilde soort die zich dan in de natuur kan verspreiden. Dit ‘superonkruid’ kan dan overal groeien, omdat het moeilijk te bestrijden is.
• Men weet nog steeds weinig over de gevolgen van genetische manipulatie, wie weet wat er op langere termijn gebeurt met mensen die genetisch gemanipuleerd voedsel eten.
• Het inbrengen van een andere gen kan het DNA- netwerk van een organisme verstoren. Door het nieuwe gen kunnen er chemische reacties optreden in een cel en zo kan de celfunctie verstoord raken. Zo kunnen er nieuwe giffen gevormd worden, stoffen die allergische reacties veroorzaken en voedingswaarden kunnen veranderen.
• Doordat er antibioticaresistentie is ingebracht in genetisch gemanipuleerde gewassen, om een geslaagde manipulatie aan te tonen, kunnen ziekteverwekkers resistent worden voor medicijnen.
• Als een gewas resistent is voor een bepaald onkruid, komt er dus steeds meer onkruid en daar moeten dan weer heel veel bestrijdingsmiddelen tegen gebruikt worden. Die bestrijdingsmiddelen zijn vaak ook nog eens milieu onvriendelijk.
Persoonlijk ben ik helemaal geen voorstander van genetisch gemodifieerd voedsel, ik ben sinds kleins af aan met een biologische en duurzame, milieuvriendelijke papa opgegroeid, dus geloof ook zeker dat al dat ‘onnatuurlijks’ geen goed moet doen aan onze lichamen, laat staan aan onze ecosystemen. Ook de massaproductie die de dag van vandaag al zo erg is, en in de toekomst nog erger gaat worden, zal ook door al die ‘nieuwe’ gewassen er ook niet direct op verbeteren.
Ik kan er sowieso inkomen dat het zeker en vast ook een paar oplossingen bied, maar het weegt niet op tegen de nadelen van al die genetische manipulatie. Ik spreek hier nu enkel over voedsel, maar ik wil in de toekomst zelfs niet weten wat voor dingen ze nog gaan manipuleren.
Ach, ik denk dat elk ethisch onderwerp aan dezelfde vragen wordt onderworpen. Je hebt altijd voor en je hebt ook altijd nadelen. Voor en tegenstanders. Overeenkomsten en conflicten.
Ik denk gewoon dat we best die dunne en vooral fragile grens niet te hard testen. Het is niet slim om met een ecosysteem te sollen. We zoeken beter duurzamere en milieuvriendelijke oplossingen, dan een snelle biotechnologische oplossing te ontwikkelen en die snel door te voeren.
