#leerling

Vandaag heb ik geleerd. Zo leerde ik vandaag hoe ik de voorgaande zin moet ontleden en wat een bijwoordelijke bepaling (ook alweer - al kan ik me niet herinneren het ooit geleerd te hebben) is. Ook leerde ik dat je als baby, zelfs in de buik, het verschil kan horen tussen je moedertaal en een vreemde taal, door klanken, klemtonen, melodie en andere kenmerken. Later leren we dit weer af én aan.

Het is duidelijk dat ik een lesje, of twee zelfs, Nederlands gevolgd heb vandaag (wist je dat “vandaag” een bijwoordelijke bepaling is in deze zin?). Het mooie van mijn werk is namelijk dat ik ook heel veel bij andere docenten in de les mag en kan zijn. Zo krijg ik de kans om anders naar mijn onderwijs maar ook dat van anderen te kijken, meer mee te krijgen van de wereld van de leerling én als het mij gegeven is samen met mijn camera de docent uiteindelijk weer een stapje verder te brengen in de eigen ontwikkeling. Ik hoop dus dat ik niet alleen wat geleerd heb vandaag maar met mij ook de docent en de leerlingen iets leerden.

Terwijl ik rondloop door het lokaal, kijkend naar posters die uit het niets ontstaan over moedertaal, besluipt mij de gedachte dat we in onderwijs ook onze moedertaal hebben. Mijn vaktaal is duidelijk anders dan die van deze docent Nederlands, zonder dat we daar veel bij stilstaan óf last van hebben.

Ondertussen zitten in het lokaal 17 leerlingen en het eerste wat ze op de poster schrijven is hun moedertaal in grote letters. Als ik snel tel kom ik al gauw op negen verschillenden geschreven, van Antilliaans tot Turks, van Braziliaans tot Vlaams, van Arabisch tot Pools, van Portugees tot Surinaams. En Nederlands natuurlijk niet te vergeten. De “taalbarrière” in vaktaal staat mij en mijn collega niet in de weg in onze communicatie en leerproces, net zoals het verschil in moedertaal deze leerlingen hun onderlinge verhoudingen niet tegengaat. We hebben namelijk voldoende gemeenschappelijke taal, met mijn collega’s de onderwijstaal, tussen de leerlingen Nederlands, en zo verstaan we elkaar dus allemaal.

Terwijl ik hierover mijmer gaan de leerlingen verder met hun poster. Op het digitale bord prijkt de volgende vraag: “wat vind je het mooiste woord in jouw moedertaal?”. Jeetje, wat was ik blij dat ik in het lokaal van 28 graden Celsius niet zat te zwoegen op dit dilemma. Wie heeft er ooit bij deze vraag stilgestaan? Ikke niet in ieder geval!

Wat vind ik het mooiste woord? In het Nederlands, in onderwijstaal of in het “NaSkeriaans” (zoals ik het in mijn lokaal altijd noem)? Ik kom er niet uit, terwijl de leerlingen hun antwoorden vlug neerpennen. “69”, “mi lobi you”, “lul”, “gamen”, “geld”, “Mac” en “aardbei” verschijnen op de grote vellen. Ik glimlach en denk “puber”, dat is toch het mooiste woord wat er bestaat? Met een knipoog natuurlijk, zoals bijna alles wat ik zeg en schrijf.

Werken in het onderwijs heeft veel leuke kanten en andere voordelen. Ja, het is intensief, maar ook dat heeft voordelen. Als er dingen spelen in je leven, minder leuke zaken die je flink kunnen afleiden, dan is een baan waar je door de vele prikkels en beslissingen per minuut aan niets anders kan denken heel prettig zijn. Je even verliezen in je werk, vluchten uit jouw andere bestaan zou je kunnen zeggen, kan dan stiekem best lekker zijn. Zorgen uit mijn privé-leven kunnen dan even een paar uur verdwenen lijken, zodat ik met volle focus mijn werk kan doen.

Dat werkt. Mits. Ja, zoals zo vaak is er een voorwaarde, een maar. Als je lessen goed (genoeg) lopen, kan dat heerlijke afleiding zijn. Heb je lessen die minder goed gegaan dan je gewend bent, wat niet gek is als je zelf minder goed in je vel zit, dan komt dit extra hard aan. En dan hoor je jezelf opeens feller reageren dan misschien echt past bij de situatie, voel je die vervelende les dieper in je lichaam en geest. Terwijl als je terugkijkt op de les het vaak niet eens zó erg was.

Nou… Zo’n dag had ik dus. Andere frustraties drongen mij en mijn les binnen. Alle kleine verstoringen en uitdagingen gingen van mug naar olifantstatus. De les haalde niet het beste in mij naar boven zullen we maar zeggen. Dus sloot ik mijn les af met excuses aan de klas, dat ik misschien buiten proportie had gereageerd en bleef ik met mijn hoofd in mijn handen achter aan mijn bureau.

****, is dan het enige wat ik denk terwijl ik me suf reflecteer. Wat ging er mis en wat gebeurde er nou eigenlijk dat zo erg was. De conclusie was: zo erg was het allemaal niet. En toch voelde het niet zo. Als ik het lokaal uitloop zegt een leerling uit een andere klas: “ik hoorde dat u een zware les had mevrouw.” Ik interpreteer het als medeleven en bevestig dankbaar. Een ander, de grapjas, vraagt: hoe zwaar, 190 kilo?”. En de luchtigheid is terug, ook een beetje bij mij.

Die middag zie ik een leerling uit m’n klas een straf uitzitten en knoop een geïnteresseerd praatje aan. Hij vertelt wat er gebeurd was, wat hij er van vond, hoe het gesprek ging met die docent en sluit af met: “die docent vind ik gewoon niet aardig.”

Met de gebeurtenis van de ochtend nog vers op mijn netvlies flap ik er uit: “ik ben ook niet altijd aardig.” Waarop hij zonder twijfel reageert dat ik wél aardig ben. “Maar vandaag was ik toch niet bepaald aardig…”.

Als docent bouw je in een paar maanden, een deel van een jaar of in een paar jaar een band op met een klas, met een leerling of met een groepje.

Je maakt samen dingen mee en dat hebben ze met niemand anders gedaan of geleerd. Dat maakt het toch bijzonder.

Ik geef nu al een paar jaar de eindexamenleerlingen les, en elk jaar heb ik weer een speciale klik met mij groepen. Je denkt dat het volgende jaar nooit meer kan worden als het afgelopen jaar.

Dat klopt ook, het wordt nooit zo als het jaar daarvoor. Het wordt op een andere manier bijzonder. Met elke lichting de eigen inside jokes.

Dit jaar had ik een paar leerlingen in de groep zitten die graag geintjes uithaalden met docenten en daarbij hadden ze aan mij de juiste.

Dus toen ik het alleen maar grappig vond toen ze een knop hadden gevonden om de stroom in mijn lokaal uit te schakelen, ontstonden er nieuwe tradities. Werd mijn bord niet stiekem uitgezet, namen ze mijn bord wel over via hun eigen devices. En kwam ik een donker lokaal binnen, leerlingen zaten met zaklampen aan, bewogen hun armen heen en weer en op het bord zong Danny Vera de beroemde woorden “here we go”

De lessen daarna zei ik geen “kom op, ga beginnen met je werk” maar “here we go”. Een voorbeeld van een van onze inside jokes, maar er waren er velen.

Toen ik van de week, voor de laatste officiële les met mijn klas, de school binnenliep en de leerlingen vanaf buiten al in het lokaal zag zitten, wist ik dat er iets gaande was. Ze hadden een plan.

Ik rekende op Roller Coaster en zaklampen. Ik kreeg een leerling die mij vol verwachting aan keek, mijn bord overnam en een presentatie gaf over een paar van onze inside jokes.

Een prachtig gebaar, bijzonder compliment en een uniek afscheid. Ja, ook dit jaar was het weer bijzonder en zoals dit jaar wordt het nooit meer.

En toen was hij weg. De klas kijkt mij verbijsterd aan. Komt hij nog terug?

Hij bleef een tijdje weg, en dus ging ik verder met mijn les. Wel zette ik alvast een stoel voor hem klaar, klaar voor hem om er op te staan. Áls hij terugkomt.

Hij kwam terug en vond deze omgekeerde aandacht blijkbaar heel ongemakkelijk. Wat mij natuurlijk alleen maar meer uitdaagde. En stiekem vond hij het vast wel leuk hoor, zeker toen de hele klas mee ging doen en ook toen mijn collega vervolgens ook nog binnen kwam.

Toen dacht ik wel terug aan mijn schooltijd? Wat deden we aan verjaardagen? Sommige leerlingen trakteerden, anderen niet. Soms werd er gezongen of iets als verrassing in je kluisje gedaan. Feliciteerden docenten mij, als ze het hoorde vast wel, maar zij hadden geen reminders in hun leerlingvolgsysteem, dat bestond toen nog niet (volgens mij).

Een paar maanden geleden was er een leerling met het briljante idee om zijn iPad te verbinden met het scherm in mijn lokaal voordat ik er was. Hierdoor kon hij een leuk muziekje afspelen op het bord. Een van de nummers die hij speelde toen ik de les binnen kwam was “Milou, dit is je verjaardag”. Het begin van een hele reeks geintjes die hij met mij heeft uitgehaald.

Ook toen wij op kamp waren met klas 4, het leerjaar van deze leerling, zette hij het nummer ook op en eindigde het verhaal met mijn collega (niet jarig) op een stoel en alle leerlingen zingen en klappen voor hem. Dit nummertje is dus een soort kleine traditie geworden. Dus toen ik in het leerlingvolgsysteem zag staan dat deze leerling jarig was op de dag van mijn les, ontstond het idee heel snel.

Als ik de school binnenkom, laat ik iets te opvallend merken dat ik weet dat hij jarig is en voelt hij de bui dus al hangen. En vlucht hij het lokaal uit voordat ik het geintje kan uithalen, voordat ik hem een keer in de maling kan nemen in plaats van hij mij.

Onderweg komen een paar leerlingen mij tegemoet fietsen, ik roep “goedemorgen” zoals ik altijd doe. Terwijl ik verwacht dat zij hetzelfde zeggen, hoor ik opeens door de muziek van mijn oortjes toch iets anders.

“Fijne Valentijnsdag! Ik waardeer u als docent!”

En dat van een leerling die ik niet eens lesgeef. Toch lekker! ❤️

Een aardig gebaar is vaak zo makkelijk, goedkoop en kost weinig energie, en tegelijkertijd kan het van zo’n grote betekenis zijn voor iemand.

ps. Hierbij een foto waarbij ik “hart” mijn best doe om met mijn hand een half hartje te maken zoals mijn leerlingen dat tegenwoordig doen. Voor het gemak ook een foto met hoe wij dat vroeger deden 😅 (al deden wij nooit halve hartjes).

Bij mij op school was er vandaag een rozenactie waarbij leerlingen en personeel anoniem een roos konden kopen en werd dan bezorgd bij iemand in de school.

Ik ben zo’n gelukkig mens met fijne collega’s, dat ik maar liefst drie rozen mocht ontvangen. Waarvan eentje tijdens de les.

Heb jij nog iets aan Valentijnsdag gedaan? Doet of deed (vroeger) jouw school er ook iets aan?

Mijn leerlingen weten dat ik filmpjes maak en vinden dat best interessant. Ze weten alleen nooit wanneer de camera aan staat, en dat is vaker niet dan wel. Zo houden we samen de filmpjes wel spontaan.