2000 - 2016 hattında ‘yeni dalga’ nostalji
“İçine yuvarlandığımız siyasi-sosyal cehennemin dibinden çıkmak için bir şeylere tutunmak zorundayız. Bir film logosu, bir dudak boyası ya da bir kahve kupası!”
Bundan 15 yıl önce Star Wars fanlığının kendisi başlı başına müzelik bir şeydi. Yazıyla on beş yıl, dile kolay!
YouTube, Facebook, Twitter ve Instagram’ın henüz icat olmadığı, ‘sosyal medya’ kavramının daha doğmadığı bir dünya söz konusuydu. Akıllı telefonlar, WhatsApp ve tabletler de yoktu elbette.
Dünyanın sadece şu zamanına yetişenler için mağduriyet çağı gibi görünen o evren, Milenyum Çağı’nın başlangıcı olup dev bir heyecan yaratan 2000 yılının ta kendisiydi.
İnternet’e sanal dünya denilen, dijital toprakların bâkir olduğu o zamanlar, bilgisayar başında fazlaca vakit geçirenlere ‘dahi’ ya da ‘siber sapık’ gözüyle bakılırdı. Hangisi çıkarsa artık bahtınıza, kısmet.
Laptop’ların yeni yeni kendini gösterdiği, plazma ekranların ise çok lüks ve pahalı olduğu günler. Plazma TV demiyorum, dikkatinizi çekerim. Plazma televizyonların marketlerde satılması ya da evlere ikişer ikişer girmesi, “Mars’ta Su Bulundu!” haberi kadar uzaktı.
Bilgisayar denilen şey henüz, masa üstünde çok yer kaplayan ve masa altında kasası (beyni) bulunan hacimli bir cihazdı.
İş yerinde kendine ait bir bilgisayarının olması, kişinin o çatı altındaki en önemli kişilerden biri olduğunun ispatı gibiydi.
Evde kişisel bilgisayarı olana ise pek sık rastlanmıyordu.
Meraklısının, edinmek için ilk başvurduğu yerler de tekno marketler falan değil, ‘toplama’ tabir edilen bilgisayarların tedarik edilebildiği, Kadıköy’deki Yazıcıoğlu Pasajı gibi yerlerdi.
Hafta sonları işporta tezgahlarında RAM veya ses kartı kovalamak gibi faaliyetler, bilgisayar meraklılarının yaygın zevkleri arasındaydı.
Herkes elindekini modifiye etme derdindeydi.
Sokaklarda bilgisayar kasası taşıyan yorgun ama azimli insanlara rastlanırdı.
Hal böyleyken, zamanın en büyük dijital devrimi, Napster adlı müzik (dosya) paylaşım programı oldu.
Sonraları ‘The Social Network’ (2010) filminde Justin Timberlake tarafından canlandırılacak olan Sean Parker tarafından icat edilen Napster sayesinde, akıl almaz biçimde değişmişti hayat.
Tüm dünyadaki bilgisayar kullanıcıları bir anda dosyalarını değiş tokuş etmeye başlamıştı ülkeler arası mesafelerden!
Ki program, adaletsizliğe meydan vermeyecek şekilde, download (indirme) yapabilmek için upload (yükleme) yapmayı mecbur kılan bir prensiple tasarlanmıştı.
Ortak kullanıma dosya açmayan, başkalarının ortak kullanıma açtığı dosyalardan havasını alırdı yani, mantık bu kadar açık ve basitti.
Paylaşım denilen şeyin karşılıklı çalıştığını öğreten ‘ilkeli’ bir anlayıştı.
Şimdiki gibi kopyala-yapıştır, çal-çırp kim ne karışır düzenine hizmet etmiyordu teknoloji. Kaydet tuşu kötüye kullanıma açılmamıştı henüz.
Şimdilerde sosyal medyaya düşen her şey anonim muamelesi görüyor.
Haber, fikir, fotoğraf, esprili tweet fark etmiyor, “kaydet hoop senin oldu”yla hayatını kazanan ya da tüylerini parlatan mantarlar sardı her yanı.
Pazarlayacak ürünü olmayanların kendini pazarladığı “like beni”, “share beni” dünyasının özeti bu.
Ne masumdu oysa başlangıçta her şey.
Dünyanın bir ucundaki bir kullanıcının bilgisayarına doğrudan bağlanıp, çocukluğunuzdan hatırladığınız fakat izini kaybettiğiniz, içinizi titreten bir şarkıya nihayet kavuşabilmek demekti Napster!
Hah, kesintisiz bağlantı denen cennet de ancak uygun çaplı iş yerlerinde mevcut olduğu için, bu heyecanlar uğrunda sabahlayanlar olurdu şirketlerde.
Peşinde olduğunuz bir şarkıyı bilgisayarınıza kaydetmek için sabahlamak…
Akıl alıyor mu şimdilerde bu eforu?
Yeri gelmişken, 3D oyunların da henüz hayatımıza teşrif etmemiş olduğunu belirteyim.
E-mail bile yeni sayılırdı, ‘You’ve Got Mail’ filmi ayarındaydı iş dünyası ve de romantik âlemler.
Tüm bunların sadece on beş yıl önceki hayatımız olduğuna inanmak neredeyse imkansız bugün.
Bim’de lisanslı Star Wars ürünleri telaşına düşen anne-teyze fotoğraflarıyla uğurladığımız bir 2015 gerçeği hakim artık.
Anneleri bu işe memur etmeyen has fanlar ise sabah erken saatlerde semt marketlerine koşup ürünleri set halinde alarak, çeyiz gibi dizdikleri fotoğraflarla paylaştılar Star Wars mürüvvetlerini, sosyal medya hesaplarında.
Hepsi de güzel, eğlenceli, tatlı kareler bence. Olay yeri indirim market olunca dudak büken, burun kıvıran da çoktu ama mühim değil.
Tüm dünyayı ele geçiren bu coşkuyu ucuz fiyata halkla buluşturması ve her eve Star Wars logosunu sokmayı başarması nedeniyle takdirlik bir hareket kanımca Bim’in yaptığı.
Aynı günlerde orta-alt gelir grubunun kişisel bakım kâbesi Gratis atağa kalktı, Star Wars ruj ve rimelleri gelmişti!
Kadınlar için cazibesini ve önceliğini tartışmaya gerek bile yok bu ürünlerin.
Star Wars makyaj malzemesi tek kelimeyle cool, havalı bir şey.
Tüketim kültürü eleştirisine girmeyeceğim şu noktada, hadisenin ekonomik boyutlarının göz kamaştırıcılığı ortada.
Gösterime girdiği ilk gün izlenme rekorları kıran, sadece iki günde 130 milyon dolar hasılata erişen bir makineden söz ediyoruz.
Film demek az bu nedenle Star Wars’a.
Fanı olsak da olmasak da, tarafımızı seçsek de seçmesek de, bizlere o güçlü evrenin bir parçası olduğumuzu hissettirdi tüm bu cazip atraksiyonlar.
Markaların halklara olan aşkından ziyade ciro iştahı elbette bunlara sebep.
Ama ziyanı yok, artık en acil ihtiyacımız, ‘dünyalı’ hissedebilmek.
Her türlü gerçeklikten ve evrensellikten kopup hızla içine yuvarlandığımız siyasi-sosyal cehennemin dibinden çıkmak için bir şeylere tutunmak zorundayız. Bir film logosu, bir dudak boyası ya da bir kahve kupası!
Ne kadar az ödersek o kadar iyi işte bunlara.
Yeni bir yıla ermiş bulunuyoruz nihayetinde.
Tüm bu geriye sarmalar, yeni dalga nostaljilere tutulmalar bundan.
2016 hepimizi bu kan emici günlerden kurtarsın ve hak ettiğimiz insani mertebeye kavuştursun diliyorum.
Kavuştursun ki, biz de hayatın ve çağın kendine has zorlu dertleriyle boğuşalım normal insanlar gibi.
Güç ve umut bizimle olsun!
Sevim Gözay - OT Dergi (Ocak 2016)
janainaart
tangentwithtanner
areudirty
andulkaphoto
turnnoffyourmind
jacobvanloon
