#vimianzo

Tiven a oportunidade de facer un mapa de rutas por un dos espazos naturais protexidos de máis valor da miña zona, os Penedos de Pasarela e Traba.

Nel descríbense tres roteiros que percorren os penedos e sinalizan aqueles coas formas que máis chaman a atención.

Na ilustración da portada pódense ver a Torre da Moa, a Pena Forcada maila Cachucha.

"Medo, silencio, persecucións. O 1936 foi un dos anos máis tristes da nosa historia. O militar Franco acabou coa democracia republicana para impoñer unha ditadura que durou corenta anos. En Vimianzo as forzas franquistas perseguen a varias persoas que defendían a República. Foron asasinados o secretario municipal e o irmán do alcalde, e un concelleiro de Pasarela morre agochado. Agora búscano a el, ao último alcalde republicano, José Alborés, o “Cordas”. A veciñanza axúdalle, dalle refuxio e comida. Librarase da morte, pero a cambio de moitos anos agochado e trala tortura e represión que sufriron a súa familia e amigos."

Vimianzo, 1936 (hai 82 anos)

Texto: Manuel Rial.

"Ábrese a porta da muralla e entra un guerreiro co seu cabalo. Volve á casa. Xa o viran chegar ao lonxe, desde o alto deste castro do Sino (Castrelo). Os montes e o río que rodean a aldea están ben vixiados. Dentro das murallas a vida transcorre tranquila. Hoxe é un bo día para apañar as colleitas, rexoubar, prender o lume do lar e, tamén, para xogar. Hai dous mil anos as casas galaicas eran circulares, até que chegan os romanos que, ademais das casas cadradas, traen unha nova cultura con moitas mudanzas. Unha das máis grandes: a lingua, o latín que se irá transformando pouco a pouco no galego." Castro do Sino (Castrelo), 500 a.n.e. (hai 2500 anos).

Texto e foto: Manuel Rial.

"Daquela eran poucos os que tiñan terras de seu. Os campesiños traballaban as leiras dos poderosos, fosen os nobres ou tamén a Igrexa. A cambio, tiñan que pagar. A parroquia de Baíñas tiña un pequeno mosteiro onde se recibían estas rendas. Non en diñeiro, senón cos seus animais e colleitas. Atención, que esa galiña parece que quere escapar do pote dos monxes! Os relixiosos visten de cor negra, son beneditinos. Hai dous deles berrando e discutindo. Vanlles cambiar o xefe, agora Baíñas vai depender de San Martiño Pinario, en Compostela. O seu mosteiro irá desaparecendo pouco a pouco."

Baíñas, 1500's (hai 500 anos).

Texto: Manuel Rial.

"Perfecto despídese da familia na súa casa da Valiña, en Vimianzo. Con só 18 anos embarca en Ferrol cara á Arxentina. Naceu nunha familia pobre, pero co seu traballo nunha empresa de automóbiles irá gañando máis e máis, até ser un dos empresarios máis importantes do país. Era un defensor de Galicia, axudaba a asociacións políticas e culturais, e incluso ao propio Castelao cando tivo que fuxir da ditadura. Perfecto, ou “o Tato” como lle chamaban, foi quen lle levou terra galega a Castelao para poñer no seu cadaleito. Como el, con máis ou menos éxito, moita xente de Vimianzo emigrou antes a América e despois a outros países da Europa."

A Valiña, Vimianzo, 1923 (hai 95 anos)

Texto: Manuel Rial.