#pleidooi

Voor mij was zij een onbekende, hoewel Marije Hage niet ver van mijn woonplaats wekelijks diensten leidt als protestants predikant. Een kleine wereld, maar ook heel erg groot. Mijn kennismaking met haar was via de televisie in het programma "De verwondering". Een programma dat ik zie en beluister wanneer ik de kerk die zondagmorgen niet heb bereikt. Wanneer de kerkgang minder weegt dan een verdieping via de beeldbuis. Zij als mens intrigeerde en haar verhaal wekte mijn aandacht.

In het gesprek met Annemiek Schrijver zocht ze om woorden voor haar wezen en zijn. Zo onzeker maar zorgvuldig abstracte gedachten duidelijk formuleren, dat komt mij bekend voor. Met een roeping als predikant en de vrijheid van de kunstenaar is ze geen redenaar. Hoewel het brengen van de boodschap een rappe tong vereist, maar je bij de kunst juist dient te zwijgen om te maken en stil en bedachtzaam te kijken.

Marije Hage schreef een dun boek vol over nut, of eigenlijk het tegengestelde daarvan: Pleidooi voor het nutteloze. Haar naam zocht ik op Google, want dat genoemde boekje zal ik graag hebben om erover te schrijven. Zoals ik via meerdere kanalen geïnteresseerd raak in boeken om te recenseren. Niet alles heeft mijn belangstelling, waardoor de knop omgaat is ook voor mij een mysterie. Maar het pleidooi van Hage zal ik graag lezen en beschrijven. Ik vond geen uitgever, want het bleek een uitgave in eigen beheer. Van haar website kon ik de tekst als PDF downloaden. Het is geen verdienmodel. Dus nutteloos? Onzin! Ik zie het nut er wel van in, dus eigen mij de tekst toe en neem de woorden tot mij.

Maar eerst sloeg ik aan op haar afscheid van de sociale media, terwijl ze daar voordien volop op aanwezig was met gedachten en overdenkingen, beelden en nabeelden. Het werkt bevrijdend, mijmert ze voor zich uit starend de camera in, wanneer je niet meer mòet posten ben je ongebonden, los van de macht van het logaritme. Bevrijd van het nut. Daarom zal ze mijn bespreking wel niet onder ogen krijgen, want deze bestaat bij de gratie van het internet, bij het wezen van het world wide web.

Hoewel het schijnt dat de woorden klaarblijkelijk minder makkelijk zich vormen in het gesprek, staan deze luid en duidelijk op papier. Ze zoekt dus vaak naar woorden om zinnen te vormen, zinnen die soms onafgemaakt vervliegen in gedachten. Dat is in praten min, maar in schrijven meer. “Woorden leggen routes af. Je moet ervoor gaan zitten. Dan klimmen ze in je.” Wel is ze live – onder de warme lampen van de studio – ook niet altijd zeker van de zaak, ‘misschien’ leek een stopwoord of ‘ik denk’. Hage is dan ook eerder een schrijver dan een prater, meer een beeldmaker. Een spreker preekt wat eerder is geschreven, dat voordien is overdacht en genoteerd, de woorden, de zinnen.

In het pleidooi verdedigt ze het nutteloze, datgene dat geen goedkeuring krijgt van de grootste gemene deler. Alles dat consensus heeft is zinvol, althans hoort bruikbaar, dienstig en constructief te zijn. De tijd dient welbesteed, geen moment mag verloren gaan aan doelloos en onnodig tijdverdrijf. Maar juist die ijdelheid maakt het leven leefbaar. Het nutteloze te omarmen maakt het leven vruchtbaar. Op die grond kan het zijn groeien en bloeien. Overbodige werken zijn het fundament voor de ‘echte’ prestaties. Ontspanning wordt gezien als onnodig vermaak, op cultuur kan fors worden bezuinigd. Het kabinet zou eigenlijk het betoog van Marije Hage moeten lezen en uitwerken, er beleid op maken.

In het pleidooi gaat zij in haarzelf terug naar de kindertijd, haar periode van het leven waarin ze kind is. “In het midden-leven ervaar ik plotseling dat ouder worden ook een teruggaan is”, schrijft ze. “Vallen wordt weer landen. Ik voel in mij de omtrek van het kind dat ik ooit was. Nee beter, ik vind haar alsof zij nooit is weggeweest.” De kindertijd, een tijd die voor de volwassene van minder nut schijnt, maar door de jeugdige mens als bijzonder waardevol wordt ervaren. Dat gevoel van het zijn verkennen wil ze terug en krijgt ze van voren af in gedachten. Herinneringen aan de fijne, geborgen en beschermde tijd. Maar ook komt ze terug in het heden met de wetenschap van dat verleden. Je zou willen dat het eeuwig was, nooit ophield dat kind zijn. Voor de buitenwereld houd jij je groot, maar binnen in je eigenste ik ben je klein, blijf je op de vrije en ongeziene momenten kind. Want er is drukkende haast, je hebt nog zoveel te doen, er is een hoop nuttigs te verwerken. Maar diep in jouwzelf, in mijzelf, is het nutteloos mijmeren een hoogste goed.

Het beschouwen van de beginneling in het leven, de novice die alles nog moet meemaken, het welhaast onbeschreven blad. Dat is wat kind-zijn is. Niet alles hoeft perfect te zijn, want je moet het immers nog leren, het leven. Niet het resultaat is belangrijk, de dood, maar het leven daarnaar toe, het werken, het zijn. Deze gedachten blijven boven mij hangen wanneer ik de teksten van Hage lees en tot me neem. Zij geeft de aanzet tot het begin van een gedachte. En met haar woorden rolt als vanzelf deze tekst uit mijn pen. Zij geeft mij een begin aan, waarop ik door kan gaan. Met vallen en opstaan, want lees ik het terug is er meer onduidelijk aan wat ik probeer uit te leggen van mijn gevoel bij haar proza en poëzie. Niet alles hoeft beter en anders, er mag een steekje los zitten. Dat is de kunst van de gedachte, van het schrijven. Hage laat het perfecte nut los, laat het gaan, en begint het leven onbevangen te ontdekken om terug te komen bij het kind in haarzelf. En ik volg haar, op de voet. Het is een helder recept, de ingrediënten zijn voorhanden.

Ze heeft me gewaarschuwd, voor aanvang, dat het lezen van het boekje totaal nutteloos is. Zonde van de tijd. “Je wordt er niet productiever van, je wordt niet beter in het managen van to-do lijstjes en het gaat je niet in zeven stappen helpen om een opgeruimder mens te worden.” Het is een lofzang op de ineffectiviteit van mens-zijn, schrijft Hage, op ons gezamenlijke en persoonlijke gestuntel, en op alle lieve, frustrerende, warme, irriterende, soms verdrietige, maar vooral ook ontroerende gevolgen daarvan. Het is ijdel, het is nutteloos, maar het is geen onzin. Het is najagen van wind, richten van pijlen op de storm. Deze sport verdient een olympische status.

“Gevoel van achter de feiten aanlopen. / Kwijtgeraakt zijn. / Teruggaan. / Terugvinden. / Onschuld en goede bedoelingen. / Ergens voor staan en waar dan voor. / Nog steeds grijpen, / misgrijpen, / nergens aankomen. / Wel vaker: / jezelf herkennen. / Iets meer weten, wat leven is.”

Pleidooi voor het nutteloze. Marije Hage. Uitgave in eigen beheer te downloaden van haar website, 2024.

Ik begrijp niet waarom dit in toekomst niet mogelijk zou kunnen zijn.

Juist de verschillende culturen en achtergronden maken een land alleen maar rijker en interessanter. Met name Nederland staat wereldwijd bekend om haar tolerante instelling tegenover "buitenlanders".

Alvorens een puur administratieve beslissing te nemen, zou ik de heren en dames politici willen vragen met een open en internationale geest deze kwestie aan te gaan.

Met vriendelijke groet

Dieter Bruns

Shanghai/China

UPDATES:

REACTIE CDA OP MAIL VADER:

Geachte heer Bruns,

Hartelijk dank voor uw bericht over de dubbele nationaliteit. We hebben uw bericht gelezen en hebben begrip voor uw standpunt. Graag lichten we ons standpunt over dit onderwerp toe.

Uitgangspunt van de Rijkswet op het Nederlanderschap is dat mensen maar een nationaliteit hebben. De regel is echter de uitzondering geworden. Daarom zijn er in het Gedoogakkoord afspraken gemaakt om het aantal dubbele nationaliteiten terug te dringen. Dat houdt in dat van vreemdelingen die de Nederlandse nationaliteit verkrijgen, wordt vereist dat zij afstand doen van hun oorspronkelijke nationaliteit. Het verkrijgen van de Nederlandse nationaliteit veronderstelt een bewuste keuze op grond van een reële band met Nederland en is te zien als het sluitstuk van de integratie, van de wens dat men met de nieuwe Nederlandse nationaliteit uitdrukking wil geven aan het volwaardig en betrokken deelnemen aan de Nederlandse samenleving. Bij de keuze voor de Nederlandse nationaliteit hoort daarom het afstand doen van de nationaliteit van het land van herkomst.

Vanuit dit uitgangspunt bezien, geldt logischerwijs ook het omgekeerde, dat men bij het verkrijgen van een andere nationaliteit de Nederlandse nationaliteit zal moeten opgeven, dan wel automatisch verliest.

De Rijkswet op het Nederlanderschap kent nu al bepalingen (artikel 15 en 16) waarin staat wanneer het Nederlanderschap verloren gaat voor Nederlandse meerderjarigen en minderjarigen die in het buitenland wonen en daar de nationaliteit van het andere land aanvragen en verkrijgen.

Met het wetsvoorstel van minister Spies worden die bepalingen enigszins uitgebreid zodat het aantal uitzonderingen zal worden beperkt. Het definitieve wetsvoorstel wordt binnenkort naar de Tweede Kamer gestuurd. Op korte termijn zal het wetsvoorstel in de Kamer worden besproken en zal er over worden gedebatteerd. Wat de afloop daarvan zal zijn, is niet te voorspellen.

Als het wetsvoorstel wordt aangenomen, zal die overigens enkel voor nieuwe gevallen gelden en niet voor de huidige situatie.

We hopen u vooralsnog voldoende te hebben ingelicht.

Met vriendelijke groet,

Namens de woordvoerder Mirjam Sterk

REACTIE GROENLINKS OP MAIL VADER

Beste heer/mevrouw, 

Hartelijk bedankt voor uw e-mail aan GroenLinks over de dubbele nationaliteit. We zijn blij dat u de moeite heeft genomen om onze fractie te schrijven.

Door de vele mails en brieven die wij momenteel op dit onderwerp ontvangen, is het voor ons helaas niet mogelijk om iedereen een persoonlijke, inhoudelijke reactie te sturen. Wij hopen op uw begrip hiervoor. 

GroenLinks vindt het onzinnig en onwenselijk dat het kabinet heeft besloten om een wet in te voeren die het hebben van een dubbele nationaliteit verbiedt. Dit kabinet denkt ten onrechte dat mensen met meerdere paspoorten niet loyaal kunnen zijn aan Nederland. Wij vinden dat onzin. Iemand zijn nationaliteit zegt niks over zijn loyaliteit.

Doordat het steeds vaker voorkomt dat mensen verhuizen naar andere landen, is het ook steeds gewoner geworden om meerdere nationaliteiten te hebben. Veel mensen werken en wonen niet in hun geboorteland en er worden huwelijken gesloten tussen mensen met verschillende nationaliteiten. Dit is een realiteit die niet kan worden tegengegaan met het afnemen van iemand zijn nationaliteit. 

Als het aan dit kabinet ligt moeten Nederlanders die in het buitenland wonen straks ook hun Nederlandse paspoort inleveren als ze een andere nationaliteit aannemen. Dit heeft vergaande consequenties. Daarnaast krijgen deze Nederlanders wellicht het gevoel dat daarmee de band met het geboorteland wordt afgesneden. Dit mag nooit de bedoeling zijn.

Afgelopen vrijdag werd bekend dat de ministerraad heeft ingestemd met het voornemen van minister Spies (Binnenlandse Zaken) om de dubbele nationaliteit te verbieden. GroenLinks Kamerlid Tofik Dibi heeft direct schriftelijke vragen gesteld aan de minister. Hij vraagt zich af of dit kabinet niks beters heeft te doen in economisch zware tijden dan dat zij zich bezighoudt met dit maatschappelijke non-probleem. Tofik vindt het hypocriet dat veel volksvertegenwoordigers en zelfs bewindslieden van het CDA en de VVD niet vrijwillig afstand nemen van hun dubbele nationaliteit, terwijl deze politici wel vinden dat andere mensen geen meervoudige nationaliteit meer mogen hebben. 

Binnenkort zal het wetsvoorstel van het kabinet in de Kamer worden behandeld. U kunt erop vertrouwen dat GroenLinks z’n uiterste best zal blijven doen om te voorkomen dat mensen straks geen dubbele nationaliteit meer mogen hebben.

Ik wil u tot slot nogmaals bedanken voor uw reactie en betrokkenheid.

Maxe de Rijk

Publieksvoorlichting

Tweede Kamerfractie GroenLinks

REACTIE D66 OP MAIL OOM:

Geachte heer/mevrouw,

Hartelijk dank voor uw e-mail. Net als u, maakt D66 zich zorgen over de maatregelen van het kabinet om de mogelijkheid tot dubbele nationaliteit in te perken. De D66-fractie dient daarom een voorstel in om alsnog de meervoudige nationaliteit mogelijk te maken.

Nederlanders moeten helaas steeds meer van hun identiteit prijsgeven aan dit kabinet. D66 vindt dat waar je ook woont of werkt, je Nederlander moet kunnen blijven als je dat wilt. De D66-fractie geeft daarom steun aan de oproep van Nederlanders in het buitenland om hun nationaliteit te kunnen behouden. Niet alleen Nederlanders in het buitenland, maar ook hun kinderen hebben wat ons betreft recht op de Nederlandse nationaliteit als ze een paspoort krijgen van het land waar ze wonen of werken.

Wij gaan ons de komende tijd inspannen om het Nederlanderschap voor Nederlanders in het buitenland veilig te stellen en hopen op een meerderheid in de Tweede Kamer.  

Met vriendelijke groet,