#etep

Pierwsze skojarzenie, które nasuwa się na myśl w tematyce “Unia Europejska a biznes muzyczny” to nieszczęsna Eurowizja. Jest to jednak raczej show medialne aniżeli miejsce - przedsięwzięcie służące do wyławiania muzycznych talentów. Nie należy więc traktować tego wydarzenia poważnie w kategoriach rozwijania tego sektora kreatywnego.

Przemysły kreatywne - tak, sektor muzyczny - nie

Mocno uwierał brak systemowego podejścia do branży muzycznej przez Brukselę. Wystarczy przytoczyć, iż w samym brytyjskim sektorze muzycznym pracuje kilkaset tysięcy ludzi. Co zaskakujące, nie była ona filarem powstałego kilka lat temu programu “Creative Europe”. Ten wieloletni projekt skupił się wyłącznie na wsparciu dla sektora filmowego i wydawniczego oraz wymiany artystycznej. Jedynym "dźwiękowym” akcentem programu “Creative Europe” okazał się Liveurope. To cykl kilkunastu koncertów w 12 miejscach w Europie, podczas których promuje się wschodzące gwiazdy muzyczne. Ale trudno uznać to za systemowe rozwiązanie.

Oczywiście branża muzyczna mogła “szukać” ratunku w różnych unijnych inicjatywach, programach zajmujące się rozwojem przemysłów kreatywnych na Starym Kontynencie. Należy przytoczyć chociażby “Crowdfunding 4 Culture” czy też DG Connect i DG Grow - dedykowane startupom internetowym i przedsiębiorczości. Z uwagi na ich ogólny i szeroki charakter, założenia tego typu projektów nie pokrywały się z potrzebami sektora muzycznego.

Od lat nic się nie działo, a powinno

Generalnie temat muzycznego biznesu nie był tknięty od kilkunastu lat. Od czasu, kiedy w 2003 roku powołano European Talent Exchange Program. Miał on służyć stworzeniu powiązań pomiędzy europejskimi festiwalami muzycznymi, a wschodzącymi gwiazdami muzycznymi ze Starego Kontynentu. Obecnie w tym programie bierze udział każdy liczący się festiwal muzyczny odbywający się na terenie Unii Europejskiej.

Rok po powołaniu ETEP, zainaugurowano European Border Breaker Awards. Jest to coroczne, wydarzenie, podczas którego jest prezentowana dziesiątka europejskich muzyków, którzy stali się znani poza granicami swojego kraju. Dzięki EBBA Europa, jak świat dowiedział się m.in. o Adele, Buraka Som Sistema, Selah Sue, Ikona Pop, C2C, Swedish House Mafia czy Dua Lipa. Jak widać ten coroczny przegląd ma szerokie ramy dźwiękowe: od elektronicznej muzyki tanecznej przez soul, hip hop, i reggae na popie skończywszy. Finalistami EBBA byli także: Miike Snow, Soap&Skin, Woodkid, Zedd, Basshunter, Kraak & Smaak, a także polskie Hemp Gru. Z miłą chęcią widziałbym doroczną galę EBBA w publicznej telewizji zamiast Eurowizji.

Najwyższy czas na biznes muzyczny

Trochę potrwało zanim Unia Europejska dostrzegła niewykorzystany do tej pory potencjał drzemiący w sektorze muzycznym. Wszystko zaczęło krystalizować się 1,5 roku temu. W grudniu 2015 w Brukseli odbyło się pierwsze nieformalne spotkanie Music Moves Europe - inicjatywy stworzonej z przedstawicieli Komisji Europejskiej oraz reprezentantów sektora muzycznego w Europie. Określono wtedy główne cele mające wzmocnić pozycję tego sektora kreatywnego w Unii. Fundamentami rozwoju biznesu muzycznego na Starym Kontynencie stały się następujące filary:

Realizowanie bieżącej inwentaryzacji tego sektora kreatywnego

Wspieranie rozwoju twórców muzycznych oraz ich profesjonalizacji

Wielopoziomowa integracja rynku muzycznego w Europie

Stymulacja innowacyjności w dobie cyfrowych rozwiązań.

Szczegółowe pracę nad nimi trwały do marca do maja 2016 roku. W sumie odbyły się cztery spotkania robocze - jedno przeznaczone na dane zagadnienie. Najważniejsze ustalenia zostały zebrane w tym raporcie, który ujrzał światło dzienne jesienią ubiegłego roku. Poniżej wybrałem jego najważniejsze fragmenty.

I tak jeżeli chodzi o zbieranie oraz analizowanie danych dotyczących wielkości tego sektora, to warto wspomnieć o dwóch postulatach:

Stworzenia platformy internetowej typu “one-stop-shop” (wszystko w jednym miejscu), gdzie zbierano by dane na temat tego biznesu. Informacje byłyby dostarczane i dodawane przez przedstawicieli organizacji muzycznych. Ta wirtualna platforma miała więc pełnić czegoś w rodzaju narzędzia, które pomogłoby w wypracowaniu efektywnych rozwiązań - we współpracy z Komisją Europejską.

Powołanie podmiotu - obserwatorium zajmującego się tego typu tematyką. Generalnie miałby on zająć się uporządkowaniem “big data” tego sektora kreatywnego, a także opracowaniem nowej metodologii znaczenia biznesu muzycznego.

Podczas drugiego spotkania roboczego Music Moves Europe, zajęto się opracowaniem konkretnych rozwiązań w zakresie edukacji i rozwoju muzycznego oraz dostępu do źródeł finansowania. Kwietniowe spotkanie w zeszłym roku przyniosło następujące ustalenia:

Powołanie paneuropejskiej internetowej bazy wiedzy, która zbierałaby informacje do tej pory rozsiane po wielu różnych stronach i serwisach www. Miałaby także ona pełnić rolę miejsca wymiany informacji.

Stworzenie programów mentorskich, grantowych (np. “Conference Pass”) i edukacyjnych dla twórców muzycznych, menedżerów jak i całej branży muzycznej.

Uruchomienie paneuropejskiej sieci wymiany wiedzy. W zamyśle autorów chodziło o to, aby z jednego miejsca móc dowiedzieć się o najważniejszych wydarzeniach branżowych odbywających się w całej Europie.

Uczestnicy trzeciego roboczego spotkania, które odbyło się w kwietniu 2016 w Brukseli, zmagali się z wieloma kwestiami. Podniesiono problem braku monitoringu współpracy międzynarodowej branży muzycznej w Europie. Wspomniano o wydarzeniach, festiwalach muzycznych, które są ważne dla rozwoju młodych twórców, ale niestety nie przykłada się do nich uwagi w tym zakresie. Ponadto debatowano i szukano rozwiązań stymulacji eksportu dla tego sektora kreatywnego.

Finalnie postanowiono, iż dla tego sektora kreatywnego najważniejsze są następujące kwestie:

Położenie większego finansowego nacisku na wydarzenia muzycznie o charakterze transgranicznym wzmacniające rozwój sektora muzycznego na tym obszarze. Nie tylko w zakresie promocji nowych talentów, ale i wymiany wiedzy oraz współpracy pomiędzy przedstawicielami przemysłu muzycznego z różnych krajów.

Powołanie europejskiego podmiotu, który zajmowałby się mapowaniem, pomiarem oraz monitorowaniem europejskiego sektora muzycznego, także w kontekście postępu w zacieśnianiu transgranicznych kooperacji.

Wsparcie dla ponadnarodowej wymiany wiedzy w zakresie marketingu i promocji.

Ostatnie robocze spotkanie grupy Music Moves Europe, opisane we wspomnianym raporcie, odbyło się w maju ubiegłego roku w Lyonie. Było ono poświęcone zagadnieniom z obszaru innowacyjności oraz muzycznych startupów. Prace przebiegały głównie w zakresie ocenienia dotychczasowego klimatu oraz stopnia przyjazności środowiska do rozwoju innowacji muzycznych. Finalnie ustalono, iż w tym obszarze najważniejsze są następujące elementy:

Zachęcić, poprzez dedykowane programy, europejskie fundusze inwestycyjne (venture capital), lokujące do tej pory swoje środki w startupy, aby zainteresowały się tematem “music tech”,

Stworzenia “sandbox” czyli środowiska testowego dla muzycznych startupów, gdzie po minimalnych kosztach mogłyby zweryfikować swoje modele biznesowe oraz słuszność rozwiązań.

Uruchomić muzyczne tech-huby w całej Unii Europejskiej lub też rozszerzyć działalność już istniejących. W tym temacie pojawiła się także idea powołanie “muzycznego zespołu, który składałby się z ekspertów podróżujący po Europie i wspierający muzyczne startup.

Zawiązanie sieci europejskich muzycznych startupów w postaci spotkań, wspólnych projektów, który finalnie miałby przybrać formę ekosystemu. Rozwój branży “music tech” mógłby się odbywać w ramach European Creative Hub Network - pilotowany przez Komisję Europejską.

Oprócz ogólnych ustaleń - ram, twórcy raportu Music Moves Europe ustalili także najbardziej dynamicznie rozwijające się rynki muzyczne w Europie. Okazuje się, iż znajdują się one w Irlandii i Hiszpanii, a także na Węgrzech, Słowacji oraz w Czechach.

Co dalej?

O ustaleniach wspomnianego dokumentu rozmawiano także w tym roku podczas konferencji MIDEM 2017 w Cannes. Podczas specjalnego panelu na ten temat wspomniano, iż dotychczasowe doświadczenia Unii w zakresie wsparcia udzielone sektorowi audiowizualnemu powinny być punktem odniesienia w kontekście budowy systemowych rozwiązań dla sektora muzycznego.

Według przedstawicieli Komisji Europejskiej, wszelkie narzędzia mają przysłużyć się do rozwoju sektora muzycznego w obszarze małych i średnich firm. Nie mają z nich korzystać międzynarodowe muzyczne korporacje (tzw. majorsi). Osobiście za bardzo nie wierzę, aby to w istocie miało miejsce. Po pierwsze, obecnie tylko 30% światowego rynku muzycznego należy do niezależnych wytwórni. Po drugie, wiele małych wytwórni jest powiązanych z majorsami (czy to kwestią dystrybucji, czy bycia wytwórnią - córką).

Kiedy można spodziewać się urzeczywistnienia się wypracowanych rozwiązań? Program Music Moves Europe znajduje się obecnie w Komisji Kultury i Edukacji Parlamentu Europejskiego. Mówi się, iż jego członkowie poprą jego założenia. Ale prawdziwy sprawdziań program Music Moves Europe przejdzie we wrześniu. Jesienią jego projektem zajmie się Komisja Budżetu Parlamentu Europejskiego. I to ona będzie miała decydujące znaczenie, czy w najbliższych latach znajdą się środki na programy wsparcia sektora muzycznego w Europie, czy też nie.

W przypadku gdy Komisja Budżetu Parlamentu Europejskiego wyrazi swoje “nie” dla programu, to ten sektor muzyczny będzie musiał walczyć o swoje miejsce w kolejnej unijnej perspektywie, która jest przewidziana na lata 2021-2025.