#cemo

Cemo adlı roman sosyal gerçekçi ve köy romanları yazarı olan 1910 Çanakkale doğumlu  Kemal Bilbaşar’ın  yazmış olduğu bir romandır.  

 Roman cumhuriyetin ilk yıllarında Cemo isimli dağlarda yetişen asi bir köy kızının destansı hikâyesi ile Türk, Kürt, Zaza halklarının şıh, komutanlar ve ağalardan çektiği zorluklardan bahsediyor. Roman, Kürt halkının Mustafa Kemal'e olan bağlılığına vurgu yapması bakımından da dikkat çekici. Doğu Anadolu'daki feodal toplum yapısına ışık tutan bir roman olan Cemo birçok kez basılmış ve edebiyatımızın sevilen köy romanlarından birisi olmuş.

 Fakat Köylü devlet, köylü ağa çatışmalarını konu edinen bu roman, hem devletin empoze ettiği düşünceleri, hem de sosyalist kökenli köy romancılığının beklentilerini bir arada vermek istermiş gibi bir tezat içinde. Roman bu haliyle, Kemal Bilbaşar tarafından her iki tarafa da hoş görünmek amacını taşıyan bir çelişki içinde yazılmış.

 Üvey baba elinde büyüyen çocukluk yıllarını yaz aylarında simit, şeker, sigara kâğıdı, kibrit, gazete satarak aile bütçesine katkı sağlayarak geçiren ve emekli olana kadar da öğretmenlik yapan yazar, gerçek ününe 1961 de emekli olduktan ve Cemo adlı romanını bastırdıktan sonra ulaşmış.

 1937 yılında yedek subay iken katıldığı Dersim’ isyanı sırasında Doğu Anadolu ve halkını yakından tanıma şansını bulmuş olan romancı Dersim İsyanı sırasında sivil halka daha yumuşak davranılması gerektiği fikrinde olduğu için ceza alarak cephe gerisine sürülmüş..

 Marmara bölgesinde doğup büyüyen, Ege Bölgesi ve Marmara civarları ve İstanbul’da yaşayan yazar,  Köy konulu olan ve Doğu Anadolu’da geçen bu romanın şüphesiz ki askerlik yıllarında gördüğü ve yaşadığı izlenimlere dayanarak yazmış.

1966 yılında basıma girmiş olan Cemo, Doğu Anadolu'daki ağa, maraba, şeyh, köylü ilişkisini küçük yaşta annesini kaybeden güzel kız Cemo'nun yaşadıklarını anlatıyor.Kitap gördüğü ilgi basımı üzerinden daha bir yıl geçemeden 1967’de Türk Dil Kurumu Roman Ödülü'nü kazanmıştı.