STIGMOGRAPHY

Άστρα στη Γάστρα

Συνεχίζουμε με τις απόκρυφες συνταγές που βρίσκουμε κάθε χρόνο τέτοιες μέρες στο ξεφύλλισμα του βιβλίου της Μεταφυσικής γΑΣΤΡΟνομίας του τόπου μας. Θα αφήσουμε τις αστικές γαστριμαργικές προτάσεις και θα ανηφορίσουμε προς το βουνό των Κενταύρων αναζητώντας εκείνες τις ρουστίκ γεύσεις, που έχουν την τάση να συνδέουν τις παγανιστικές δοξασίες του χειμερινού ηλιοστασίου με την ιουδαιο-χριστιανική παραβολή της Γέννησης του θείου βρέφους καταμεσής του ρωμαϊκού χειμώνα. Σήμερα, παρουσιάζουμε ένα από τα κλασικότερα πηλιορείτικα εδέσματα, που κοσμεί το γιορτινό οικογενειακό τραπέζι τη μέρα των Χριστουγέννων και έχει τις ρίζες του σε μια τοπική λαϊκή παράδοση, η οποία αρέσκεται να μπερδεύει γλυκά ετερογενή θρησκευτικο-πολιτιστικά στοιχεία.

Όσοι έχουν περάσει τις μεγαλύτερες νύχτες του χρόνου σε αυτό το μαγεμένο βουνό, έχουν να θυμούνται τη γάστρα με τα σιγοβρασμένα άστρα κάτω από το φως των κεριών στο κέντρο του χωριάτικου χριστουγεννιάτικου τραπεζιού.

Υλικά (για το τέλος των εορτών)

2 οκάδες γιορτινής θαλπωρής (ξεχορταριασμένη και εξωραϊσμένη, τυλιγμένη σε χρυσόχαρτα, από το εναπομείναν παλαιοπωλείο του χωριού)

½ κόκκινη εμαγιέ κούπα τριμμένο χριστουγεννιάτικο ψωμί

πολτός σεληνόριζας (από το Πλιασίδι λένε ότι πιάνεις Σελήνη)

ζωμός από 1 βρασμένο καλικάντζαρο (ή gremlin) που πιάστηκε στα πράσα του μπαξέ.

Για τα άστρα

1½ οκά άστρα, ολόκληρα με τη φλόγα τους, κομμένα σε στρογγυλές απαστράπτουσες φέτες

λίγα στρέμματα ονειροπόλου ορίζοντα, κατά προτίμηση νυχτερινού, φωτισμένου από τα πορτοκαλόχρωμα φώτα του χιονισμένου επαρχιακού δικτύου 

1 φλιτζ. τσαγιού μαύρο θαλασσινό νερό από επίνεια στολισμένα με λάμπες θυέλλης ή εναλλακτικά άκραντο νερό από το τάισμα της βρύσης της κεντρικής πλατείας

1 φλιτζ. τσαγιού ξερά κλαδιά από καμπαναριά και μαγικά βοτάνια Πηλίου

αλάτι από δάκρυα χαράς και πολύχρωμα πιπέρια.

Εκτέλεση Βυθίζουμε τα παχιά κομμάτια θαλπωρής στους χυμούς της σελήνης και του καλικάντζαρου, τα ανακατεύουμε και τα αφήνουμε να μαριναριστούν για 3 με 4 ώρες. Σε ένα μεγάλο δοχείο αδειάζουμε τα σπασμένα άστρα μαζί με όνειρα, τα μαύρα νερά και τα μαγικά βοτάνια. Ανακατεύουμε καλά με τα χέρια μας, αλλά προσέχουμε να μην πληγωθούμε. Τα σπασμένα όνειρα χαράζουν και κόβουν φλέβες. Πρέπει να κλαίμε από χαρά που βρισκόμαστε πάλι όλοι μαζί. Τα πιπεράτα νέα είναι καλοδεχούμενα. Ανάβουμε τον πετρόχτιστο φούρνο με τα εκκλησιαστικά ξερόκλαδα. Τοποθετούμε τη μαριναρισμένη κυκλοθυμία των εορτών και τα άστρα στην κεραμική γάστρα. Πασπαλίζουμε τα άστρα με το ευλογημένο ψωμί. Αφήνουμε τη γάστρα στα έγκατα του φούρνου για μιάμιση περίπου ώρα. Σερβίρουμε τις μερίδες στο μεγάλο τραπέζι με υποχρεωτικό χαμόγελο.

Για το τέλος, ας σταθούμε για λίγο στο πόσο βαρύ είναι το συγκεκριμένο έδεσμα, ιδιαίτερα για όλα τα στομάχια των θνητών που έχουν ήδη καταταλαιπωρηθεί από την ασήκωτη κι αχώνευτη καθημερινότητα του παλαιού χρόνου. Για όλους εμάς λοιπόν, που καταφέραμε να περάσουμε το κατώφλι του νέου, τραυματισμένοι ή αποκαμωμένοι, προτείνεται να απολαύσουμε την τοπική αυτή σπεσιαλιτέ μαζί με τυποποιημένα αμερικανικά αναψυκτικά τύπου κόλα, πλούσια σε στοιχεία αεριούχας ελπίδας. Άλλωστε, κι αυτή τη χρονιά, θα συνεχίσουμε να υπάρχουμε ακούγοντας την ίδια εσωτερική φωνή που μας κάνει να ελπίζουμε για έναν καλύτερο κόσμο, έστω κι αν αυτός έχει ήδη αργήσει ασυγχώρητα.

Βικτωριανό Κρασί των Χριστουγέννων 

Διανύουμε και την φετινή χριστουγεννιάτικη περίοδο, έχοντας μπαλώσει όπως-όπως τα τραύματα της πανδημικής κατάθλιψης. Εθελοτυφλώντας μπροστά στις ακριβές τιμές στις οποίες πλασάρεται η ευτυχία και μετρώντας όλοι σημαντικές απώλειες, παρουσιάζουμε κάποιες μυστικές συνταγές από το μεγάλο βιβλίο της Μεταφυσικής γΑΣΤΡΟνομίας. Είτε παρασκευάζοντας, είτε απολαμβάνοντας αυτές τις συνταγές, ίσως να μπορέσουμε τελικά να ισορροπήσουμε αριστοτεχνικά μεταξύ της πλασματικής εορταστικής ευωχίας και τις σκοτεινές γραμμές του φετινού πανδημικού κλίματος. Για αυτή την Κυριακή του Δεκεμβρίου θα παρουσιάσουμε μια παλιά βικτωριανή συνταγή παρασκευής του κρασιού των Χριστουγέννων. Αυτό το αιθέρια ευωδιαστό κρασί, που παρασκευάζεται υπό άκρα μυσταγωγία μέσα σε όσα σπίτια ή διαμερίσματα έχουν στολίσει τα δέντρα ή τα κλαδιά τους. Κι από ‘κει, το άρωμά του καταλαμβάνει τον αστικό ιστό, διασκορπίζοντας το παραμυθένιο πνεύμα των ημερών στον ήδη επιβαρυμένο αέρα των πόλεων.

Υλικά (για περίπου 30 δεκεμβριανές ημέρες)

1 λίτρο κόκκινο κρασί από τη φωτεινή πλευρά της ψυχής των ενηλίκων που νιώθουν ακόμα παιδιά

600 ml πάλλευκος χυμός από φρέσκο λιωμένο χιόνι

2 κουτ.γλυκού ξύσμα μεταξωτών κορδελών

2 κουτ.γλυκού τριμμένη χρυσόσκονη

2 μικρά στολίδια κομμένα σε φέτες (κατά προτίμηση γυάλινα και παλαιά)

4 φύλλα γκι (με τους λευκούς σπόρους)

4 αστεροειδείς ευχές

100 γρ. κρυσταλλικής ελπίδας (λευκή ή μαύρη)

100 ml λικέρ από βικτωριανά παραμύθια

Εκτέλεση

Βάζουμε σε κατσαρόλα το κρασί των ψυχών, το λιωμένο χιόνι, το ξύσμα από μεταξωτές κορδέλες, τα σπασμένα στολίδια και όλα τα γιορτινά μπαχαρικά μπιχλιμπίδια, μαζί με την τριμμένη χρυσόσκονη. Ανακατεύουμε με κουτάλα και σκεπάζουμε το σκεύος για μια ολόκληρη νύχτα. Την επομένη, βάζουμε την κατσαρόλα στη φωτιά και προσθέτουμε τις κρυσταλλικές μας ελπίδες, περιμένοντας τη συναισθηματική βράση. Βράζουμε ανακατεύοντας το χριστουγεννιάτικο κρασί σε μέτρια φωτιά για τέσσερις εποχές. Αφού απομακρύνουμε το μίγμα από τη φωτιά, προσθέτουμε το βικτωριανό λικέρ και ανακατεύουμε μέχρι να επιτύχουμε το επιθυμητό οινο-πνευματικό χρώμα. Το λικέρ μπαίνει στο τέλος, αφού ένας πιθανός βρασμός των παραμυθικών αρωμάτων μπορεί να προκαλέσει μια αναχρονιστική πικράδα. Σουρώνουμε το κρασί και γεμίζουμε με αυτό κρυστάλλινα μπουκάλια. Μην βιαστείτε να κρεμάσετε τα κρύσταλλα με το φωσφορίζον φίλτρο στα μπαλκόνια και τις βεράντες. Τέτοιο καιρό, τα εσωτερικά των σπιτιών μας μοιάζουν ήδη με ψυγεία.

Ας το παραδεχτούμε, όσο σκοτεινότεροι κι αν ήταν εκείνοι οι βιομηχανικοί καιροί στο βικτωριανό Λονδίνο, η παγκόσμια πραγματικότητα είχε αρχίσει να θυμίζει λίγο σε σκληρότητα εκείνον τον πρώιμο μοντερνισμό. Πόσα παγωμένα χριστουγεννιάτικα πρωινά έχουμε θυμηθεί στενάχωρες ιστορίες με κοριτσάκια που πεθαίνουν από το κρύο πουλώντας σπίρτα ή τσιγκούνηδες γέρους που τους στοιχειώνουν φαντάσματα; Τόσες όσες φορέσαμε τα ρούχα της εορταστικής ημι-απασχόλησης και το πλαστικό χαμόγελο της εξυπηρέτησης πελατών σε γνωστά franchise καταστήματα. Και τα βράδια στο δώμα, μπροστά από τη σόμπα αλογόνου, νιώσαμε μια κρυφή απογοήτευση που ακόμα δεν είχαμε αρχίσει να βλέπουμε σωτήρια οράματα με πεθαμένες γιαγιάδες ή που κανένα αλυσοδεμένο φάντασμα δεν επισκέπτονταν κάποιο φιλάργυρο αφεντικό. 

διακοπές κατά την Ανθρωπόκαινο Κάποια στιγμή οι φωτογραφίες άρχισαν να καταγράφουν χιόνια σε καλοκαιρινές παραλίες, αλλά η ψηφιακή ραστώνη του ύστερου καπιταλισμού μας είχε πείσει πως δεν συνέτρεχε κανένας λόγος ανησυχίας. Ήταν τότε που στο κέντρο του δυτικού κόσμου, συνέρρεαν επισκέπτες απ’όλο τον πλανήτη για να λουστούν στο πρωτο-κυκλαδικό φως και να κολυμπήσουν στα ύδατα της κούφιας γης. Ύστερα ήταν κι εκείνο το καλοκαίρι που σε ζωντανή σύνδεση έλιωναν ραγδαία οι γροιλανδικοί πάγοι και ένα μεγάλο μέρος της σιβηρικής έκτασης χάνονταν στις μεγάλες φωτιές του 21ου αιώνα.

δυτικό ηλιοστάσιο Έχοντας κηρύξει προ ετών την έναρξη του πλανητικού χειμώνα, βγαίνουμε στην Αγορά αναζητώντας νόημα. Κρατάμε στα χέρια μας σακούλες με υφάσματα που έχουν πλεχθεί στις ανατολικές συνοικίες του πλανήτη και φέρουν απάνω τους δυτικά ονόματα, χαρτιά που κόπηκαν στα νότια δάση για να χαράξουν πάνω τους τις βόρειες σκέψεις, γυάλες με νάματα από τις κοσμοπολίτικες ακτές εμπλουτισμένες με αρώματα εξαρθρωμένα από τον χθόνιο φλοιό. Και κάποιες στιγμές -εξουθενωμένοι από την περιφορά του πλανήτη στους ώμους μας- στέκουμε καταμεσής των στολισμένων πλατειών να πάρουμε καμιά ανάσα. Κάπως μελαγχολούμε, “τί φταίμε κι οι άνθρωποι;” λέμε και ανηφορίζουμε προς το σπίτι με την οικογένεια. Στο τραπέζι προσευχόμαστε και γευόμαστε τη θυσία ζωντανών, στον αιώνα με τις μεγαλύτερες νύχτες του πολιτισμού μας. 

---

ο άνθρωπος γερνάει περπατώντας Πόσες να ήταν οι φορές που διάβηκε το κατώφλι της οικίας του αφήνοντας πίσω το προσωπικό του σύμπαν για χάρη ενός ακόμη ανοίγματος στην ομιχλώδη γενέθλια πόλη; Μάλλον όσες παγωμένες στιγμές επέστρεψε απογοητεύμενος στην αχανή γκαρσονιέρα του, με την αδυναμία μιας πλήρους ανακάλυψης της πεπερασμένης πόλης στα μάτια. Ένας άνθρωπος που γερνούσε περπατώντας, ο χαρτογράφος ενός γνώριμα εντοιχισμένου γαλαξία, ο γεωγράφος μιας άγνωστης και μονίμως διαφεύγουσας πόλης. Αργότερα μόνο θα καταλάβαινε ότι η μυστηριώδης πόλη αποκαλύπτεται μέσα από το συντελεσμένο γήρας του περιπλανώμενου βλέμματος, προετοιμάζοντάς μας για την οριστική μετακόμιση στην καρδιά της.    

---

διλογία (πόλη, ο τόπος συνάντησης) Πάντα θα συναντάς σε χρόνο μέλλοντα. Ακόμα και κατά τη διάρκεια μιας εξόδου να κοιτάς το ρολόι και να σχεδιάζεις την επόμενη φορά. Να πίνεις καφέ στα γρήγορα, να ρίχνεις ματιές στον Άλλο, να μιλάς λίγο ώστε να έχεις κάτι καινούργιο να πεις. Να περνάς τις πλατείες, τους δρόμους και τα πάρκα για να επιστρέφεις στην ώρα σου στο άλλο ραντεβού. Να περιμένεις στόμα να σ’ αγκαλιάσει και να μην λυπάσαι που έσφιξαν τις λέξεις του κάτι λουλούδια.

(πόλη, ο τόπος αποχωρισμού) Πάντα θα αποχωρίζεσαι σε χρόνο αόριστο. Πρέπει να νιώθεις πως αποκόπτεσαι από κάτι που την επόμενη στιγμή δεν θα είναι παρόν. Να πίνεις τα δάκρυα αργά, να κλείνεις τα μάτια στρέφοντας το βλέμμα προς τα μέσα, να γράφεις πολύ ώστε να μπορέσουν τα περιστέρια να παραδώσουν γράμματα. Να κοιτάζεις το λιμάνι, τα τρένα και τα μνημεία για να πάρεις μια γεύση από το επερχόμενο ταξίδι. Να περιμένεις χέρι να σου μιλήσει και να χαίρεσαι που κάποτε έγραψε στον τοίχο σου με ανεξίτηλο.

---

διαλεκτική εικόνα Τις πέτρες που ενώθηκαν υψώνοντας τους τοίχους των πατρικών μας και τις λέξεις που αρθρώθηκαν ζωντανεύοντας τις εμπειρίες των παιχνιδιών μας, μόνο να τις κοιτάζουμε μπορούμε. Η κλειδωνιά της καγκελόπορτας παραμένει γεμάτη με αστρόχορτα και δεν αφήνει κανένα σκουριασμένο παραδείσιο κλειδί να τη γυρίσει. Ανήμποροι για ψηλαφήσεις και εκφράσεις, ρεμβάζουμε το παρελθόν. Και κάπως έτσι ωριμάζουμε. Κάθε φορά που το ενήλικο βλέμμα σταυρώνει με το εγκλωβισμένο παιδικό μας. Κάθε φορά που το τελευταίο σταματούσε το παιχνίδι για να κοιτάξει στο απέναντι πεζοδρόμιο το μέλλον.

---

ασπρόμαυρο Άσπρα σπίτια, γκρίζες διαδρομές, μαύρες υπάρξεις. Και οι σκηνές που περνάνε μπροστά από τα μάτια σου, να ξεθωριάζουν κάτω από το σκληρό ηλιακό φως. Να προσπαθεί κι η θάλασσα να φέρει γαλάζιο από μακριά, μα να ξεβάφει από τον οξειδωμένο αέρα. Δυο επιλογές: λυπάσαι για το χρώμα που λείπει στην ζωή σου και κλαις μέχρι να βγάλεις γαλανό και κόκκινο από τα μάτια ή συμβιβάζεσαι με την ιδέα ότι υπνοβατείς σε μια παλιά ταινία και συνεχίζεις τον ύπνο σου ελπίζοντας να σε ταράξουν φωνές. Βαθύ καλοκαίρι και γύρω ασπρόμαυρο, να περιμένεις να ξυπνήσεις στο παρελθόν.

---

“κάτω από το πεζοδρόμιο, η παραλία” Οι περιοχές εμφώλευσής των ονείρων των θνητών αλλάζουν και οι χάρτες της ανθρώπινης ελπίδας προσφέρουν εναλλακτικές διαδρομές. Όποιος πρόλαβε να ταξιδέψει σε άγνωστα τοπία, μπόρεσε να βρει επίγειους παράδεισους με γαλανά νερά. Όποιος αγωνίστηκε, μπόρεσε να οραματιστεί ουτοπικές κοινότητες παράλληλες στον άδικο κόσμο. Όποιος βαρέθηκε, μπορεί να υπνοβατεί στα φωτογενή θεάματα των παγκοσμιουπόλεων. Κι όποιος συνεχίζει να στοχάζεται, μπορεί να αποβιβάζεται κρυφά στο τσιμεντένιο νησί, να συνομιλεί με τα πνεύματά του και να επιστρέφει με το πρώτο πρωινό πλοίο στο αλμυρό του μαξιλάρι.

---

Σαούλ Κάθε φορά στην παραλία κι όταν η πόλη φτάνει στο τέλος της, η θάλασσα κρυφά παίρνει απ’ το χέρι το βλέμμα μας αφήνοντας πίσω άδεια κεφάλια. Τότε τυφλοί, μένουμε να φωνάζουμε τα ονόματα όλων εκείνων των ματιών που μας άρπαξε, ψάλλοντας μνημόσυνα ή βγάζοντας ανακοινώσεις αγνοουμένων στον Ερυθρό Σταυρό. Και πάντα κάποια άλλα μας επιστρέφονται να ξαναδούμε. Ζευγάρια παλιά και γαριασμένα από την άκρη των οριζόντων, που κάποια άλλη ψυχή θα έχασε στο μπάρκο της. Καταδικασμένοι να αλλάζουμε ενσυναισθητικά παραστάσεις πληρώνοντας με εαυτούς.

---