Sen pasaporte

Hai xente que visita as cidades, sobre todo, mirando cara arriba. Edificios, cornixas, balcóns, arquitecturas que amosan o proceso de crecemento das urbes, a forma que os seus habitantes lle foron dando durante séculos. De todos os estilos o modernismo é un dos máis vistosos, incorporando á arquitectura outras artes e buscando, precisamente, esa arte pola arte, ese ornamento que ao tempo remarcase unha posición social. 

Arte eminentemente burguesa e ligada á revolución industrial, a cabalo entre os séculos XIX e XX, estendeuse de inmediato dende Bélxica a Viena, París, Barcelona ou Riga, onde hai exemplos moi destacados, pero deixou o seu pouso en moitas outras cidades, sobre todo en Europa. Como quen se empalaga cuns doces, este Ornamento e Delito foi rapidamente abandonado por formas máis simples, o art nouveau polo art déco, por novos movementos arquitectónicos baseados na forma.

A pesar de que a moda foi relativamente breve, podemos trazar unha moi completa ruta das cidades modernistas (coma a que recolle esta web), na procura dos numerosísimos exemplos que foi deixando aquí e alí. 

Comezaríamos en París, onde o modernismo sae, literalmente, das entrañas da cidade, perfectamente representado por algunhas bocas de metro, coma a da imaxe. Son obra de Hector Guimard, responsable de edificios coma o Hôtel Mezzara. Tamén é salientable o interior do restaurante Maxim’s, entre outros inmobles.

En Bélxica, onde se pode situar a orixe do movemento, atopamos fermosos exemplos en Amberes e sobre todo Bruxelas: o Hôtel Tassel (1893), considerada a primeira obra total deste estilo, o Hôtel Saint-Cyr ou a casa do arquitecto Paul Cauchie  

De París e Bruxelas a Barcelona, unha das cidades do mundo na que atopamos máis edificios modernistas, cun estilo propio que se estendeu por toda Catalunya, e un nome propio: Antoni Gaudi. A Casa Batlló, o Park Güell ou a Casa Milà son ben coñecidas e constitúen un dos principais atractivos turísticos da cidade. Pero non son menos impresionantes o Hospital de la Santa Creu i Sant Pau, a Pastelería Escribá (e moitos outros comercios do centro) ou a Casa Martí. Ademais, en moitas outras cidades e vilas catalás podemos atopar alfaias deste tipo, que por si mesmas darían para un novo post: Girona, Reus, Cardedeu, Terrassa, Mataró, Granollers, Sitges ou Tarragona.

Menos coñecida que París ou Barcelona, Riga (Letonia) ben podería ser considerada a terceira gran capital modernista. E, en cantidade, sería sen dúbida a primeira: entre 1899 e 1914 construíronse máis de 700 edificios seguindo variantes autóctonas do novo estilo, grazas á coincidencia neste tempo do período de maior crecemento da urbe, o principal porto do Imperio Ruso no Báltico. Por destacar un entre os moitísimos posibles, o edificio Amphora de M. Eisenstein (na foto). 

De volta ao centro de Europa, chegamos a Viena e á súa Ringstraße. En distintos puntos da cidade podemos ver edificios emblemáticos obra de Otto Wagner (coma a estación de metro de Karlsplatz) ou Joseph Maria Olbrich (Edificio Secession). A ruta podería seguir por Budapest, Ljubljana, Rijeka, Tbilisi, Glasgow ou Subotica. Fóra de Europa hai menos exemplos, pero algún podemos rastrear en Valparaiso, Buenos Aires, La Habana ou México.

O percorrido ten tamén paradas en distintos lugares de España. Pódese destacar Palma de Mallorca, precisamente polo traballo de tres dos máis importantes arquitectos cataláns: Lluís Domènech i Montaner, Antoni Gaudí e Joan Rubió i Bellver. A Catedral, o Gran Hotel ou Can Forteza (na foto) son tres visitas obrigadas. Salamanca (e a Casa Lys), Zamora, Melilla, Teruel ou Comillas tamén merecen unha excursión.

Por que viaxamos? A resposta, distinta para cada persoa pero semellante nalgúns patróns, podemos buscala nas coñecidas reflexións de Henry David Thoreau sobre o camiñar. Por que camiñar? Para buscar a natureza, para buscarse a un mesmo, para fuxir de un mesmo, para descubrir, para coñecer, para fundirse co lugar ao que chegaches, para atopar mesmo a sombra de algo que xa non existe pero que algún día foi, para trascender, para significar.

A verdade é que hoxe en día non somos, incluídos os camiñantes, senón cruzados de corazón débil que acometen sen perseveranza empresas inacabables. As nosas expedicións consisten só en dar unha volta, e á tardiña volvemos outra vez ao lugar familiar do que saímos, onde temos o corazón. A metade do camiño non é outra cousa que desandar o andado. Talvez tivésemos que prolongar o máis breve dos paseos, con imperecedero espírito de aventura, para non volver nunca, dispostos a que só regresasen aos nosos aflixidos reinos, como reliquias, os nosos corazóns embalsamados

Non todos os viaxeiros son camiñantes no senso no que Thoreau os entendía, pero os bos viaxeiros, os se verdade, si que conservan ese espírito. Non falo, por suposto, dos que viaxan aos resorts da Riviera Maya ou dos que chantan durante 30 días a súa sombrilla en Fuengirola. Non falo nin sequera dos que se enganchan a un destes circuítos de Ciudades de Italia para ver Roma, Florencia e Venecia en tres días.

Falo dos que camiñan, dos que deambulan, dos que viven a experiencia completa de se sentir un habitante máis da cidade visitada, dos que se perden no espazo e dos que se perden no tempo, dos que proban cousas novas, dos que madrugan, dos que trasnoitan, dos que queren velo todo, dos que pasan semanas lendo canta información atopan sobre o lugar que han visitar, dos que teñen un google maps na cabeza, dos que sofren o Síndrome de Stendhal, dos que sofren coa sensación de non poder ver todo o que lles gustaría dun lugar e tamén dos que sofren o Síndrome de París. Os viaxeiros e viaxeiras.

A viaxe é coñecemento, dende logo. É procura. É tamén un camiño para se atopar a si mesmo e á vez para se perder. O propio San Agustín expresábao moi ben: "Viaxan os homes a admirar as alturas dos montes, as inxentes ondas mariñas, o fluxo dos amplísimos ríos, o ámbito do océano e as órbitas dos astros, e esquécense a si mesmos". Tamén Petrarca describiu o seu ascenso ao Mont Ventoux en 1336 (ascenso que quizais non existiu) sinalando que “a dureza da subida é como a que xorde da procura da felicidade”.

Sirva esta introdución para prologar o reinicio deste blog, no que se publicarán entradas máis mundanas, narrativas ou utilitarias sobre as viaxes, os viaxeiros e os moitos lugares posibles onde ir. Porque esa trascendencia pódese atopar tanto nas rúas de Nova York coma en Valparaíso; tanto en Évora coma na Costa Amalfitana; en Kotor, en Betanzos ou en Estambul. Por que viaxar? Para vivir.

A rica tradición finesa está recollida á perfección na cidade de Helsinki. Hai un gran paralelismo entre as súas rúas e prazas cos milleiros de ríos e lagos que inundan este país báltico, e que son fogar de historias a cabalo entre o mundo máxico e a realidade.

Ó camiñar pola cidade, un atópase de seguido con esculturas e monumentos que transmiten o carácter frío dos fineses. As catro estatuas da estación do ferrocaril que, como se do Atlas se tratase, posan sobre os seus brazos unha gran orbe pero, desta vez, non é o mundo, senón as luces que aloumiñan a chegada dos viaxeiros. As figuras de bronce do parque Esplanadi, no centro da cidade, semellantes a espíritos ceives do mar e dos bosques, o gran oso pardo do Museo Nacional, preto do Pazo da Ópera finesa, considerado o animal máis sagrado, así como o gran monumento do compositor Sibelius, con forma de órgano que soa cando ruxe o vento, o artista que plasmou na música as lendas e mitos deste país tan lonxano como próximo.

Pero Helsinki non representa soamente a Finlandia. O seu carácter cosmopolita, así como os períodos que pasou baixo ocupación sueca e rusa están recollidos na cidade. As súas perfectas e rectas rúas, con fermosos edificios que semellan formar parte dunha maqueta xigante, son parecidas ás da xélida Moscú. De feito, durante a etapa soviética, os cineastas rusos utilizaban Helsinki como esceario dos filmes ambientados na capital rusa. Pero a limpeza impoluta das rúas ten máis que ver cos costumes suecos. A influencia soviética tamén é visible en edificios relixiosos, como a Catedral de Uspenki.

Pero sen dúbida, o edificio máis característico de Helsinki, e que se pode albiscar desde moitas zonas da cidade é a súa blanca catedral luterana. corazón da cidade e de toda Finlandia. Situada na praza do Senado, de estilo neoclásico e moi semellante ás rúas de San Petersburgo, A pegada rusa tamén está presente na estatua do medio da praza, do zar Nicolás II. Eiquí está o quilómetro cero, o corazón político, relixioso e académico do país. Moi preto, sitúase o porto.

Toda este ruxerruxe de estilos arquitectónicos catapultaron a cidade como unha das capitais do diseño a nivel mundial. Estas misturas entre o tradicional e o moderno pódense admirar por as rúas das diversas cidades finesas. A creatividade é un dos alicerces básicos da educación finesa, e está levada ata o eido político, xa que cada cidade conta cun adoquinado característico, un sistema de aloumiñado personalizado e un mobiliario urbano único. Ademais, a cultura é sumamente importante para a sociedade, en todos os seus aspectos, desde a música, a pintura, a lectura ou a conservación dos valores e a tradición do país. Un roteiro por calqueira poboación finesa amosará todo tipo de locais relacionados coa cultura. Se eiquí son esenciais os bares e tabernas para que un lugar sexa denominado civilizado, en Finlandia son as librarías, galerías de arte e as salas de música as que sitúan nos mapas as diferentes cidades e vilas.

Galería de imaxes

Volvendo a Helsinki, aínda que a meirande parte do ano as súas augas permanecen agochadas baixo unha ampla capa de xeo e neve, a fermosura do seu porto non ten igual. Polos peiraos descansan navíos de tempos pasados, grandes veleiros xunto a barcos de pesca tradicional, así como varios buques que son utilizados como restaurantes, debido á dureza climática. Pasear polos límites marítimos da cidade é sinónimo de degustar as capturas no mercado de peixe, ou Kauppatori. Esta praza é un dos lugares máis animados de toda a cidade gracias os centos de postos de todo tipo, desde gastronomía ata artesanía local. Arredor desta praza atópanse edificios simbólicos como o Pazo Presidencial, así como as principais rúas comerciais que levan directamente ó centro histórico da cidade. Pero tamén é o punto de partida dos ferries que levan ata un dos lugares máis fermosos e con máis valor histórico de Helsinki e parte de Finlandia, a illa de Suomelinna, a Fortaleza de Finlandia.

Situada a uns quince minutos en barco do porto de Helsinki, foi erixida unha fortaleza no seu interior cara o ano 1748, para convertese nun dos baluartes da grandeza sueca. Coa dominación rusa a súa importancia estratéxico-militar levou a que Helsinki fora considerada como capital, en detrimento da cidade de Turku. Hoxe en día está declarada Patrimonio da Humanidade pola Unesco.

Unha época do ano para descubrir unha visión única da illa é durante os meses de inverno. Aínda que o traxecto na parte exterior do ferrie poida parecer de risco (as temperaturas non soen subir dos dez ou quince graos baixo cero), o espectáculo de navegar rachando o xeo da superficie do Báltico é unha experiencia única.

A maxia da natureza non deixa de sorprendernos cada día. Desde a transformación gota a gota das máis duras rochas, o renacer anual da adormecida vexetación ó chegar a primavera ata a riqueza dos oasis no medio dos máis inhóspitos e calurosos desertos. 

Tal é a riqueza da nai natureza que non hai lugar no mundo no que non exista algunha maravilla máis propia do eido da imaxinación onírica que da realidade máis mundana. Eiquí están reunidos soamente cinco exemplos.

Túnel do amor:

O esquecemento do home non foi un escollo para que a natureza convertese un vello e morto tramo ferroviario nun dos lugares máis románticos de Ucraína e de todo o continente europeo, o túnel do amor. Situado preto da cidade de Kevlan, pero o suficientemente lonxe como para que as parellas de namorados teñan o seu propio espazo de intimidade. A vexetación rodeu por completo ás liñas de metal, creando un túnel máxico e bucólico, cheo de incontables tons verdes e flores, símbolo do amor universal.

Covas de xeo de Mendehall:

A natureza virxe de Alaska cautivou a centos de escritores e viaxeiros, entre os que destaca o aventureiro Jack London. Entre as súas montañas atópase o glaciar Mendenhall, de 19 quilómetros de lonxitude e situado ó sudeste do país, preto da cidade de Juneau. A maxestuosidade deste glaciar reside, ademáis de no seu tamaño, nunha das súas covas xeadas. Gracias á luz solar, o seu interior é completamente azul, deixando unha vista máis propia doutros planetas que do Círculo Polar Ártico.

Praia Vermella de Panjin:

A milenaria riqueza chinesa tamén ten que ver coa súa paisaxe. Nun país tan grande, a natureza está representada en case todas as versións existentes. O sur tropical, cheo de bosques de bambú, fogar dos osos panda, o seco deserto do Gobi, as case inalcanzables cimas do Himalaia ou a riqueza dos seus mares e ríos, como o Yang-Tsé. Dentro deste amplo abanel atópase a praia de Panjin, no delta do río Liao. Destino migratorio de 236 especies de aves, entre os meses de abril e maio comeza a brotar unha especie local da alga "sargadiña mariña" que, ó chegar o outono, tínguese de vermello, creando unha paisaxe única para a vista.

Lago Retba:

O continente africano é un dos territorios máis esquecidos para o turismo. As causas teñen que ver coa gran inestabilidade política, que converte ós seus territorios en moi perigosos, debido ós grupos paramilitares, señores da guerra e bandas organizadas. A oferta turística está reservada a poucos países e limitadas experiencias. Pero iso non impide que a natureza volva pór o seu gran de area para crear outra nova maravilla. Trátase do lago Retba, no Senegal, un lago dunha intensa cor rosácea, debido a súa alta concentración en sal. Os pescadores locais navegan a diario para recoller este mineral.

Deserto de Atacama:

Os volcáns abraiaron á humanidade desde o comezo dos tempos. A súa maxestuosa altura, a inhóspita natureza do seu arredor ou a forza das súas explosións, que traía consigo un pequeno apocalipse eran máis propio do mundo dos deuses ca dos mortais. 

Hefesto ou Vulcano para a mitoloxía greco-romana, a parella de deuses aztecas Chantico e Xiuhtecutli, Ngen-Winkul para os mapuches, o malvado deus guanche Guayota, que moraba no interior do Teide, Loki para os nórdicos ou a deusa hawaiana Pelé son algúns dos exemplos da divindade volcánica.

A carga máxica destas montañas de lume ten que ver coa súa feble liña entre a creación e destrucción de vida nun só intre, como se da ira divina se tratase. A aparición de múltiples illas e arquipélagos como Hawaii, Xapón, Canarias ou Islandia son un exemplo do primeiro caso. A illa de Santorini, en Grecia, unha das posibles ubicacións da misteriosa Atlántida, o desastre de Pompeia, que conmocionou a todo o Imperio Romano, ou os múltiples emisións de magma nos diferentes volcáns de todo o mundo, como se dunha especie de entrada ó Inferno se tratase son exemplos da maior visións que se ten dos volcáns, fogar dos demos e castigo dos deuses por os pecados dos mortais. 

Pero non todos os volcáns son un reducto de furia magmática. Hainos que levan miles de anos en silencio, outros que xa están inactivos, que deixaron de ser unha porta ó averno e, hai outros, como o Totumo en Colombia, que son un remanso de relax.

A uns corenta quilómetros saíndo desde Cartaxena de Indias dirección a Barranquilla atópase este pequeno volcán, no concello de Galerazamba. Trátase dun dos volcáns máis pequenos do mundo, con só 20 metros de altura, unha contradicción das montañas de lume que veñen ó maxín cando se pensa nun volcán. Pero a súa gran atracción é o seu cráter, ó que se pode acceder grazas a una escaleira de madeira, onde atópase unha piscina natural de lama volcánica,  que serve de encontro para o relax no lado máis salvaxe da natureza.

Galicia, terra da auga e fogar de centos de ríos que van morrer ó océano Atlántico en forma das rías que dan forma á costa do fin do mundo occidental.

A riqueza mineral dos ríos galegos é milenaria. Por toda a xeografía abundan manantiais, fontes milagreiras ou de augas termais, como as famosas Burgas da cidade de Ourense, así como multitude de balnearios. Tantos, que Galicia é a gran referencia en termalismo de toda a península Ibérica desde hai décadas, e unha das zonas máis importantes do continente, xunto con Hungría e outras rexións de Europa central. 

Aínda que o termalismo galego xa fora explotado polos romanos, houbo que esperar ata o século XIX para que se recuperase a riqueza acuática galega. Nese momento comezáronse a construir os primeiros balnearios, fontes e hoteis, convertíndose desde o seu comenzo na principal referencia peninsular. Hoxe en día, a oferta é inabarcable. Modernos e luxosos spas urbáns rivalizan cos tradicionais balnearios, gracias ós seus tratamentos de países lonxanos coma Xapón ou Tailandia. Jacuzzies, saunas, baños turcos, piscinas de augas termais, peelings diversos, masaxes de todo tipo... non hai case ningún tratamento existente que non teña oferta nalgún dos locais dedicados a este tipo de pracer. Hainos para todo tipo de petos, desde rodeados de pleno luxo ata con tarifas económicas. 

Nagari Health and Spa:

A cidade de Vigo ten unha porta ó mundo oriental neste edificio situado en plena Praza de Compostela. Este spa urbán de cinco estrelas está especializado en tratamentos relacionados coa cultura do budismo zen e as illas do Pacífico Sur. A súa coidada estética e o luxo das súas habitacións son un preludio da excelencia dos seus tratamentos, entre os que destacan a masaxe Shanka Nagari, deleite de canela e caracolas da Polinesia Francesa, a masaxe Kuori con velas aromáticas, o baño en ouro e cava ou o seu ritual oriental bohí spa. Pero sen dúbida, o que fará as delicias dos seus visitantes será a visita á piscina Skyline. Situada no ático do edificio, trátase dunha piscina climatizada con diversidade de chorros e dous jacuzzis con vistas á ría de Vigo.

Augusta Spa Resort:

Sanxenxo é o gran destino turístico galego, ben sexa polas súas praias ou polos seus balenarios, entre o que destaca o Augusta, o maior centro de spa de Galicia con máis de 16.000 metros cadrados dedicados ó relax. Entre os seus tratamentos destacan a masaxe balinesa, o baño de algas reafirmante, a sesión nirvana no Flotharium, que se trata dunha masaxe en forma de danza na auga que envolverá ó visitante na máis pracenteira ingravidade. Trátase dun tratamento único en Galicia e case que único en Europa. Ademáis, habería que destacar o tratamento tribal corporal, a base de café e baobab, así como o espazo exterior chamado Caribbean Chill Spa, que reserva un espazo para os que queiran levar consigo á súa mascota.

Mondariz:

Sen dúbida, o mellor balneario de Galicia e un dos mellores valorados de España e de Europa. Inaugurado no 1873, no seu interior hospedáronse ilustres personaxes como Emilia Pardo Bazán, a Infanta Isabel de Borbón, Castelao ou John II Rockefeller entre outros. Situado no concello máis pequeno de toda España, o de Mondariz-Balneario, este establecemento é o lugar de evasión perfecta para o caos estresante da cidade. Entre as súas ofertas e instalacións destaca o Pazo da Auga, un gran spa de 3.000 metros cadrados, o seu circuito celta, que fará viaxar a máis de 2.000 anos de cultura termal, así como o seu campo de golf.

Termas de Cuntis: 

Esta pequena vila pontevedresa vive entre a cultura termal das súas augas e a histórica presencia do seu poboado castrexo. As Termas de Cuntis é un dos maiores balnearios de toda Galicia, formado polos hoteis La Virgen, o edificio máis emblemático da vila diseñado por Antonio Palacios, e o Castro do Balneario, un pazo señorial galego totalmente reformado. Este balneario conta cun amplo acquaforum de augas termais que permite combinar á perfección os beneficios terapéuticos da auga co pracer para os sentidos, conseguindo unha situación de tranquilidade total. Ademáis, as augas mineromedicinais de Cuntis son as idóneas para combater diversas afeccións como reumatitis, psoriasis ou artrosis. Todo isto rodeado con máis de 50.000 metros cadradados de coidados parques privados.

Termas de Outariz: 

A tradición termal da cidade de Ourense está ligada case que co nacemento da cidade. As Burgas ou as Charcas de Chavasqueira son algúns exemplos, así como os diversos balnearios que proliferan na provincia, como os de Laias, Cortegada ou Arnoia. O de Outariz é un balneario con estética zen, coidando a súa arquitectura, tanto en materias e diseño, para que esté en relación coa natureza do entorno. Dispón de sete piscinas exteriors, diversos chorros, cañóns de auga, termas ou saunas. Pero a cultura zen tamén está presente no resto do establecemento, cun Sushi-bar e salón de té xaponés ou unha zona de tratamentos orientais.

Casa da Auga:

A cidade da Coruña e o mar manteñen unha relación mística, xa que rodea case por completo a cidade. A bravura da ensenada do Orzán, das ondas que crean unha harmonía perfecta cando rachan nos cantís xunto a Torre de Hércules ou a tranquilidade do mar do Dárse da Marina son algúns exemplos. E como non podía ser doutra forma é nesta cidade onde se pode disfrutar do maior espazo de talasoterapia de toda Europa, a Casa da Auga. Nunha situación privilexiada, xunto o estadio de Riazor e a poucos metros da praia, os seus visitantes poderán bañarse na piscina activa de auga mariña urbana máis grande do continente, relaxarse no rotenburo xaponés, unha piscina interior cun ambiente zen ou deleitarse cos diversos tratamentos relacionados co mundo mariño. 

Venecia é unha das poucas cidades do mundo que desprende maxia, misterio e espiritualidade por todos e cada un dos seus rincóns. Porto de saída e de entrada de milleiros de almas buscando o seu lugar no mundo, a súa importancia histórica é semellante á tamén lendaria cidade de Samarcanda, no actual Uzbequistán, e un dos enclaves máis importantes no antigo roteiro da seda. 

Quizáis sexa o misterio das máscaras do Entroido, que agochan as nosas máis escuras intencións baixo a súa beleza, misturando a hipocresía da moral co pracer da libertinaxe, a atmosfera bohemia das súas prazas e edificios, ou simplemente os seus innumerableis canais, famosos no mundo enteiro e por onde navegaron persoeiros de todo tipo, desde papas, reis, mercaderes ou simples vagabundos. 

Deixando atrás os porques, o feito é que non hai continente que non teña unha Venecia propia. Algúns países teñen ata varias, nun afán de atraer a un maior número de turistas que desexan contemplar un novo esplendor de canais e maxestuosidade arquitectónica. Pero, por sorte ou por desgracia, ningunha delas chega a reunir todos os ingredientes que fan de Venecia unha cidade única no mundo e na Historia. Pero, aínda así, son dignas de visitar.

Aveiro:

Moi preto de Galicia atópase a Venecia portuguesa. Aínda que o seu nome é algo presuntuoso, xa que contén uns poucos canais, a Art Noveau dos seus edificios máis emblemáticos, o espírito bohemio luso e o seu carácter mariñeiro fan desta pequena cidade un destino ideal, sobre todo nos meses de calor, onde se pode desfrutar dunha viaxe nos seus moliceiros, mentras o mariñeiro narra a historia da cidade, ademáis de poder desfrutar dos ovos môles nun dos seus múltiples locais, ou achegarse ata Costa Nova, para admirar os seus edificios a raias namentras se baña un nas súas praias. 

Empuriabrava:

Esta pequena localidade da Costa Brava catalana é un destino moi pouco coñecido para unha gran cantidade da poboación. Trátase dun destino único que nos meses estivais chega a ter 80.000 visitantes, dos 3.000 habitantes que soe ter durante o resto do ano. As súas rúas son de auga; en total 25 quilómetros de canais que a converten nun auténtico labirinto acuático. Foi a finais dos anos 60 cando se inaugurou esta localidade nunha marina con saída ó mar. Constituída como unha mina para o turismo extranxeiro, sufriu do boom inmobiliario que asolou e alienou ás costas mediterráneas. Pero aínda así, posúe un encanto moderno que a converte nun lugar ideal para pasar unhas vacacións.

Bruxas:

Non se necesitan moitas palabras para describir o encanto desta cidade belga. Quen a visitou xa sabe de que se trata, dunha viaxe ó pasado medieval e a unha época de dragóns, fadas e seres máxicos, gracias ó coidado do seu patrimonio arquitéctonico que logrou calificarse como Patrimonio da Humanidade. Aínda que con menos canais que Venecia, ten moitas máis pontes, como o seu nome indica (brug é ponte en flamengo).  Pero non todo en Bruxas é canais e medievo. A cidade posúe unha ampla oferta cultural que a converte nun destino ideal para os amantes da música, da arte e do teatro. 

Annecy:

A distancia que separa a esta pequena localidade dos Alpes franceses co mar non é motivo suficiente para que non poida estar relacionada coa auga, xa que o río Thiou e o lago Annecy a apertan formando os fermosos canais que abundan entre as súas rúas. A súa proximidade con Suíza e Italia fan de Annecy un verxel de culturas e estilos arquitectónicos. O seu casco antigo, a casa do Concello, ou a Pont dos Amours son algúns dos monumentos que se teñen que ter en conta na súa visita. Pero Annecy conta cunha tradición que a liga con Venecia aparte dos seus canais. Trátase do Entroido Veneciano de Annecy, que reúne desde hai case vinte anos a centos de enmascarados polas rúas da súa cidade vella. 

San Peterburgo:

A "Venecia das noites brancas" e, quizáis, unha das cidades que máis se achegan á italiana, polo menos na súa importancia cultural, política e histórica. A segunda localidade rusa tras Moscú, San Petersburgo foi erixida por arquitectos de media europa co obxectivo crear un dos núcleos urbanos máis harmoniosos do continente. E a labor levada a cabo foi un éxito. Capital imperial durante moitos anos, e residencia de verán da nobreza rusa, entre as súas rúas e canais elévanse edificios de gran fermosura, como o Museo Kuntskamera, a Avenida Nevsky Prospekt, quizáis a súa faciana máis coñecida no extranxeiro, o Pazo Beloselsky-Belozersky ou a catedral de San Isaac, por poñer varios dos exemplos que o seu casco urbano, declarado Patrimonio da Humanidade, garda no seu interior. Ademáis, debido a súa ubicación xeográfica no mar Báltico, San Petersburgo goza dunhas noites estivais nas que non se pón de todo o sol, creando unha atmosfera especial, que chega a rozar o misticismo.

Suzhou:

Unha das cidades máis antigas da China, que incluso chegou a ser capital do Imperio durante o período das Seis Dinastías, foi constrída entre o 581 e o 618, ligada desde os seus comezos ó río Yang-Tse, o máis místico e lendario do extremo Oriente. A súa ubicación fixo de Suzhou un dos puntos máis importantes no comezo do roteiro da Seda, e polas súas rúas paseou Marco Polo, que a denominou como a "Venecia Oriental". Actualmente, goza dunha gran importancia no sector turístico, gracias ó gran coidado dos seu entorno paisaxístico e cultural. Os seus xardíns, de gran influencia budista, recolle o pasado milenario chinés grazas ós seus múltiples templos, como o Templo do Misterio, hoxe en día unha maravillosa librería, ou o Templo de Confucio. Ademáis, tamén hai sitio para estatuas, padogas e milleiros de lendas.

Bangkok:

A capital de Tailandia, cuna do máis absoluto caos e da serenidade espiritual do sudeste asiático. Nesta marabunta de rúas, canais, edificios de grande altura, vehículos sen control e padogas de centos de anos de historia e unha maior riqueza arquitectónica e escultural atópase unha cidade que non deixará indiferente a ninguén. Ou quedas namorado, ou a odias para a toda vida. O cine de Hollywood preséntanos de cando en vez unha Bangkok chea de mafias, corrupción, prostíbulos e casinos de mala morte, pero a realidade é que se trata dunha cidade onde hai sitio para todo, sobre todo para turismo de calidade. Para iso hai que ir ata os seus canais, os Klongs, un paseo obligado con punto de saída na dársena de Sapham Taksin, onde se pode subir a unha das tradicionais embarcacións e admirar a arquitectura das casas antigas tailandesas.

Kerala:

Unha das rexións máis turísticas da India agocha unha maravilla, unha Venecia hindú, salvaxe, en gran sintonía coa selva. Entre ribeiras cheas de palmeiras xurden novecentos quilómetros de asilvestrados e tranquilos canais, cun azul da auga que se funde co verdor da arboreda selvática, creando matices de cores nunca vistos en Occidente. Unha das mellores formas de coñecer a fondo estes canais é pasar unha noite nas backwaters, ou casa-barco de bambú. Completamente equipadas, forman o transporte público dos habitantes da zona e una opción para disfrutar da beleza e misterio da India rodeado de amigos ou familiares. 

Gold Coast:

Australia non é só canguros, koalas e surfistas. O Estado de Queensland garda a cidade con maior tasa de crecemento do país. Gold Coast é un entramado turístico creado na década de 1960 e que, actualmente, é unha das Venecias máis modernas. Un total de 446 quilómetros de canais navegables, nove veces máis que a cidade mediterránea, cortan a cidade, e son berce dun cento de especies animais que veñen a procrear a esta zona durante o período estival. Peixes tropicais, quenllas, raias, golfiños e un sinfín de paxaros converten a Gold Coast nun destino para os amantes da natureza. Ademáis, a cidade é escenario de varias series de televisións e conta con catro grandes parques de atraccións, máis de vinte praias de area branca e unha inxente cantidade de actividades socioculturais de todo tipo.

Mopti:

O continente africano foi o gran descoñecido durante gran parte da Historia da Humanidade. Salvo o seu pasado glorioso durante os Imperios do Expito e de Cartago, o continente viviu á sombra do colonialismo europeo. Pero este esquecemento non foi quen de borrar a cidade de Mopti, en Malí, na confluencia no Níger e o Bani. A chamada "Venecia negra" encandilará ós seus visitantes polas súas mezquitas de adobe, semellantes á da cercana e milenaria cidade de Tombuctú, polo bullicio dos seus mercados e pola beleza da simpleza dos poboados pesqueiros da ribeira, onde abudan canoas para navegar nun tranquilo paseo polas augas salvaxes de África. Outra das atraccións que ofrece Mopti e poder coñecer de primeira man a cultura dos dogóns, unha das etnias máis coñecidas de África polas súas esculturas de madeira.

Recife:

O nome desta cidade brasileira está relacionado coa gran cantidade de arrecifes de corais do seu litoral, que xunto coas longas praias de area fina e branca converten a esta cidade nun dos destino turísticos máis coñecidos de Brasil. Fundada no 1537, a súa influencia holandesa quedou para a eternidade nos canais que atravesan o seu casco antiguo, semellantes ós de Ámsterdam. Hoxe en día é unha cidade cosmopolita, destacando por poseer o maior parque tecnolóxico do país, un dos maiores complexos comercias de Sudamérica e ser a novena cidade con máis rañaceos de todo o continente americano. Ademáis posúe unha grande historia cultural e arquitectónica, como a sinagoga Kahal Zur Israel, a máis antiga de América e de onde saíron os xudeus que se estableceron en Nova Iorque, o Atelier de Cerámica de Francisco Brennand, o museo estatal de Pernambuco, o teatro de Santa Isabel, as coloridas rúas do seu casco antigo, ou a Torre Zeppelin, que conectaba os zeppelines que atravesaban o Atlántico desde Europa e viceversa. Entre a axenda cultural destacan os bailes típicos como o frevo, o maracatu, forró ou o manguebeat, así como o seu Entroido, que comeza en decembro e remata o mércores de cinza. O sábado de Entroido é a inauguración oficial do Galo da Madrugada, o maior grupo carnavalesco do mundo con máis dun millón e medio de persoas, superando os do Río de Xaneiro.

Xochimilco:

As rúas desta cidade mexicana están feitas de auga e, sobre elas, transitan pequenos botes. Edificados sobre islotes gañados a un extenso lago a máis de 2.200 metros de altura, Xochimilco é famoso polas súas flores, cultivadas nos mesmos canais gracias ás trajineras, as embarcacións tradicionais. Esta forma peculiar de cultivo lévase facendo nesta localidade desde o ano 1265, froito dunha época de escasece. A súa beleza namorou desde os conquistadores españois ata calquer turista e viaxeiro que pase por ela no día de hoxe. Os seus productos pódense mercar e degustar nos grandes mercados de cidade, como o Pazo da Flor, o Mercado da Nai Selva ou o Mercado de San Luis. Para os amantes da botánica, Xochimilco reune flores de todos os lugares do mundo e de todo tipo. Rosas, cravos, xeranios, crisantemos, azaleas, violetas e todo o que podamos imaxinar. Solamente no Canadá e en Holanda atópanse mercados de flores máis grandes que os desta localidade, que os agrónomos de todo o mundo consideran dos seus habitantes os mellores xardineiros do mundo.

Polas empedradas rúas de Dublín transcorre un sentimento de misterio e superstición. Ninguén sabe a súa razón. Quizáis a causa está no seu húmido e bretemoso clima, ou é producto do recordo da crueldade coa que os viquingos que fundaron a cidade asolagaron a illa hai xa uns cantos séculos. O importante é que froito deses sentimentos naceron as obras literarias dos máis célebres escritores universais, como Bram Stoker, Oscar Wilde ou James Joyce, por citar os máis coñecidos.

Tal é a importancia desta negrura espiritual para os dublineses que aliméntana case a diario nos seus vellos pubs, ben a través dos tristes sons dos violíns e gaitas ou ben a través da escura cervexa Guinness, unha das máis consumidas en todo o mundo e que representa á perfección ó espírito irlandés.

Pero lonxe desta seriedade, Dublín agocha unha faciana moito máis alegre, tal e como se pode apreciar polas coloridas portas das casas, cada unha dunha cor diferente e máis rechamante ca do veciño. Hai dúas explicacións para este fenómeno. A primeira ten que ver coa fama dos irlandeses co alcol. O número de bebedores e a uniformidade dos edificios da cidade provocaron algún que outro problema, como o dun home que entrou na súa casa e atopou á súa muller acostándose con outro home polo que, levado pola ira etílica, matounos e, ó día seguinte, comprobou que non estaba no seu fogar. Para evitar máis situacións coma estas decidiuse pintar as portas de cores diferentes. A outra explicación ten que ver coa loita pacífica pola independencia do Reino Unido. Trala morte de do rei de Inglaterra decidiuse pintar as portas de todo o reino de negro en sinal de luto. Pero os irlandeses, lonxe de estar tristes, decidiron mostrar a súa alegría pintando as portas de diferentes cores. Sexan ou non certas, o caso é que o paseo pola cidade é moito máis agradable.

Un punto de saída para coñecer Dublín, tanto de día como de noite, é o barrio do Temple Bar, fogar dos seus coñecidos e ateigados pubs. Corazón cultural da cidade, as súas rúas non teñen nin un minuto de descanso. A súa historia comeza no século XVII, cando o empresario William Temple adquiriu os terreos e convertiu a zona nun barrio de fabricantes , comerciantes e obreiros. Pero durante o século XX viviu unha época de depresión que a piques estivo de demolerse por completo. As autoridades comezaron a alugar a baixo prezo pequenos locais e talleres a artistas, músicos e diseñadores, renacendo das súas cinzas e convertíndose na marabunta de culturas que é hoxe en día. 

Ó suroeste do Temple Bar atópase o City Hall, de brancas columnas e verde cúpula. Antigamente era o edifico da bolsa irlandesa. Hoxe é a residencia da democracia local, o concello. Ó seu carón descansa para a eternidade o Dublin Castle, un dos símbolos da presencia dos anglonormandos na illa. A uns corenta e cinco metros máis ou menos érguese a igrexa de Werburgh, na que se atopan suntuoso sepulcros como os da dinastía Guinness. A saída do cemiterio, seguindo ata o fin da Castle Street chegaremos ata a Christ Church Cathedral, construida no 1172, e que pertenceu á Igrexa Protestante de Irlanda. Camiñando cara o sur chegaremos a Catedral de San Patricio, patrón do país e templo no que descansan os restos de San Valentín. 

Esta zona do suroeste de Dublín é tamén o punto de partida de varios roteiros sobre os novelistas e literatos que residiron na cidade. Desde a Catedral de San Patricio ata o teatro Abbey pódese un deleitar coas numerosas estatuas e homenaxes que os dublineses lle fixeron ós seus escritores, como a estatua de Oscar Wilde en Marrion Square.

Presidindo a ribeira sudeste da cidade atópase o edificio da Trinity College, na que destacan a súa impresionante biblioteca, unha das máis fermosas do mundo, e o Libro de Kells, o Códice Calixtino irlandés;  o manuscrito medieval máis decorado dos atopados ata hoxe. Pero os verdes xardíns da universidade protestante non son os únicos monumentos do lugar. O Governmente Buildings, o National Museum, a National Library ou a National Gallery son algúns dos moitos que se atopan nesta zona da cidade.

Pero Dublín agocha moitos máis segredos ó norte do río Liffey. Un deles é a Custom House, símbolo do imperialismo británico e que foi incendiado trala victoria electoral do Sinn Fein no 1921. Hoxe en día alberga as oficinas do goberno irlandés. Outro é o Four Courts, a carón do río. Para atravesar o Liffey, hai dúas grandes opcións. A primeira é atravesar o Ha'Penny Bridge, no que antano se tiña que pagar un penique por atravesalo (hoxe é de balde). A segunda é o O'Connell Bridge, a ponte aberta ó tráfica máis ancha de Europa.

Pero se Dublín é coñecida tamén polo mundo enteiro é polo verdor dos seus parques, que a convirten nunha das cidades máis ligadas ó mundo natural. Un claro exemplo é o Phoenix Park, un dos parques urbanos máis grandes do mundo e no que incluso se poden observar cervos deambulando con total liberdade polo seu interior. Para coñecer aínda máis o seu enorme tamaño, habería que dicir que é cinco veces máis extenso que o Hyde Park londinenses e dúas veces maior que Central Park. No seu interior hai varios monumentos, como a Columna Phoenix, ademáis do zoo da cidade. Sen dúbida, un auténtico pulmón natural, destino de escape diario da rutina e o caos urbano de milleiros de dublineses e visitantes de todo o mundo. 

As imaxes e as viaxes levan unidas desde os seus comezos. Antigamente, antes da aparición da fotografía, os navegantes e aventureiros tentaban plasmar nun debuxo todo o novo mundo que observaban os seus ollos, ademáis de escribilo nun libro ou contalo, xa que había, e hai, xente que non cre ata que o vén os seus ollos. 

Pero este sistema era moi custoso, xa que case ningún viaxeiro solía ser un artista co pincel, e había que contratar a un profesional que plasmaba o que lle contaban, polo que o resultado non era do todo correcto. Houbo que esperar ata case o comezo do século XX a que a arte fotográfica se expandise entre os viaxeiros. Dende aquela, non hai sitio no mundo que non fose plasmado por algún fotográfo, aficionado ou profesional. As pirámides de Gizeh, a Muralla chinesa, a Torre Eiffel, o Coliseo de Roma, os rañaceos de Manhattan ou o Cristo de Corcovado de Río de Xaneiro son algúns dos milleiros de monumentos e cidades en todo o mundo recollidos para a eternidade en incontables fotografías. 

De feito, non se pode facer unha viaxe, aínda que sexa unha escapada de fin de semana, sen que saquemos un cento de fotos de recordo ou merquemos algunha que outra postal cos monumentos máis significativos da zona. Pero os tempos cambian e as postais xa son elementos analóxicos dun mundo cada vez máis dixital. Hoxe en día, todos levamos connosco una cámara de vídeo e de fotografía no móvil, cunha teconoloxía e aplicacións que non teñen que envidiar a ninguén. As postais pasaron a formar parte do pasado e agora lévase a fotografía instantánea ou, incluso, o timelapse.

Para os que non estén enterados, un timelapse é unha secuencia en forma de vídeo de milleiros de fotografías a velocidade acelerada que recollen un intervalo predeterminado de tempo. Aínda que o campo onde máis se utilizan é na arquitectura, para demostrar nuns minutos a construcción dos edificios, a democratización das cámaras réflex e as aplicacións dos smartphones provocaron unha febre por este tipo de recordo viaxeiro. E para mostra, unha volta ó mundo arredor de varios dos mellores timelapse que circulan pola rede e que nos mostran o día a día de cidades e lugares ós que sempre quisimos visitar.

París:

Venecia:

Moscú: 

Petra:

Dubai:

Tokio: 

Singapur:

Sidney: 

Montañas Drakensberg, Sudáfrica: 

Bos Aires:

Río de Xaneiro: 

Tal día como hoxe, hai douscentos anos, naceu unhas das figuras máis importantes do mundo da música, o compositor alemán Richard Wagner. As súas obras, sobre todo óperas, reviviron lendas e figuras mitolóxicas esquecidas durante o século da Razón. Da man do espírito do Romanticismo, composicións como "O anel dos Nibelungos", "Parsifal" ou "Tristán e Isolda" soaron nos teatros de todo o continente. 

A súa influencia tamén sobrepasou fronteiras, tanto físicas como ideolóxicas. O seu pensamento foi berce dos nacionalismos do século XIX, do que tamén bebeu o nacionalismo galego, onde destaca a figura de Ramón Cabanillas, tal e como se pode observar na obra "O cabaleiro do Sant Grial", unha especie de Parsifal á galega, que conta como o Santo Grial foi a parar á nosa terra. Esta pegada de Wagner segue a estar vixente gracias á Asociación Wagneriana da Galiza, que ven de realizar unhas conferencias na cidade da Coruña.

Pero para poder realizar calqueira roteiro hai que ter un punto de saída, e Leipzig é o enclave para seguir o camiño de Wagner. Esta cidade da Saxonia foi o berce de Richar Wagner e, nas súas rúas, pódense escoitar aínda os sons das súas composicións, se é que logramos escoitar ó propio silenzo. E non só de Wagner, senón tamén doutros célebres compositores como Sebastian Bach, xa que Leipzig é coñecida como a "cidade dos músicos". A cidade engalanarase toda para celebrar o bicentenario do nacemento dun dos seus cidadáns máis ilustres. Ata finais de mes, poderase acudir ás múltiples representacións das obras wagnerianas polos diferentes museos da cidade, ademáis de admirar a escultura que Stephan Balkenhol creou para perpetuar a presencia do artista na cidade ou a apertura dun novo museo dedicado a Wagner, na antiga igrexa de San Nicolás. Pero Leipzig non é soamente Richard Wagner. Os amantes da música clásica poderán desfrutar do Bach Museum ou da Opernhaus, ademáis de perderse pola rúas dunha cidade que desprende cultura por todos os seus recunchos.

Pero se hai unha cidade onde é máis visible a pegada de Wagner é Bayreuth. Esta pequena localidade bávara agocha un dos tesouros máis preciados entre o mundo da música, o teatro da Colina Verde, un teatro onde se celebra o Festival de Wagner, dirixido pola súa bisneta, e onde soarán temas como "A cabalgata das walkirias". O característico deste teatro é que a música surxe debaixo das butacas, envolvendo deste modo ó público e creando unha idea de obra de arte total. Ademais deste teatro, Bayreauth acolle á Wahnfried, un museo dedicado ó compositor, e onde descansan os seus restos mortais. Unha parada obrigada para todo seguidor wagneriano.

Outros puntos de interese do roteiro alemán son a palaciega cidade de Dresde, na que o autor viviu durante varios anos e escribiu a súa ópera Rienzi. Dresde celebrará o acontecemento por todo o alto, con varios exposicións sobre a vida de Wagner, representación das súas obras máis salientables e inauguración dun novo museo. Aparte de Dresde, cidades como Múnich, Eisenbarg ou Nuremberg acollerán celebracións de todo tipo.

23 de abril, Día Internacional do Libro. Os amantes da literatura están de noraboa, xa que durante toda a xornada o tempo xirará arredor dos soños feitos realidade que son os libros. Por uns instres, o seu esquecemento case permanente será apartado cara un lado, e o cheiro a vello e a historia das amarelentas páxinas de innumerables exemplares encherá as prazas e rúas de todo o orbe.

Á loita diaria das librerías, editoriais, bibliotecas ou escolas anímanse varias inciativas cidadás, como o intercambio anónimo de libros, ou bookcrossing, ou quedadas para leer en voz alta, así como contacontos de balde. Todo vale para que as novas xeracións queden namoradas das verbas escritas, e que as vellas revivan a paixón da que só como Humanidade podemos disfrutar.

A lectura é un dos pasos máis importantes para poder crecer e madurar como persoas. Todo o saber está recollido entre as case trinta letras do abecedario. A filosofía da Antiga Grecia, as crenzas das máis importantes relixións, como o Taotismo ou o Cristianismo, as lendas de todas as civilizacións, as máis incontables e incribles aventuras e desventuras que pode experimentar calquer persoa ou, as viaxes que transformaron o mundo. O Códice Calixtino, as travesías de Marco Polo pola China, as conquistas de América por parte de persoeiros como Hernán Cortes ou as pericias mariñeiras de árabes, ingleses ou portugueses son varios exemplos da estreita relación entre viaxes e literatura. E os viaxeiros lectores de todo o mundo saben que nas súas travesías hai marcados certos monumentos que escapan das guías turísticas convencionais, os templos das letras, as librerías e bibliotecas.

 Galería de imaxes

Librería Lello e Irmão: O máis famoso establecemento libreiro da veciña cidade de Oporto, e de Portugal. O interior do número 144 da Rúa das Carmelitas esconde a libraría máis fermosa de todo o continente europeo. 

A arquitectura neogótica do seu exterior é un preludio da beleza que nos espera entre as súas vetustas estanterías, repletas do saber. A luz que entra pola vidrieira do seu teito, co lema "Decus in Labore" ilumina as escaleiras de madeira que son o símbolo da librería, que dan acceso ó piso superior. 

Pero isto non é todo o que se atopará, xa que varias figuras e bustos, así como varios detalles escultóricos pequenos á vista recollen a tradición literaria portuguesa de escritores como Eça de Queirós, Camilo Castelo Branco ou Teófilo Braga.

Librería Altaïr: Esta librería barcelonesa non destaca pola súa beleza arquitectónica, pero sí pola súa importancia, xa que é o establecemento libreiro de viaxes máis grande de Europa.

Entre a inxente cantidade de estanterías atopamos centos de guías de viaxes, aventuras polo mundo escritas de primeira man polos seus protagonistas, atlas e mapas de tódalas partes do mundo, ademáis de todo o publicado e por publicar relacionado con esta temática. Sen dúbida, un dos grandes templos que ten que visitar todo viaxeiro.

Librería Acqua Alta: A cidade de Venecia garda tesouros de gran beleza, protexidos pola auga da súas canles.  E sobre estas augas mediterráneas érguese unha das librerías máis singulares do mundo.

O seu nome ten unha explicación. Nos meses de inverno e outono, na cidade de Venecia dáse un fenómeno que namora ós turistas e provoca o odio ós seus habitantes; as crecidas das augas, que inundan rúas e prazas, provocando unha incomodidade para os viandantes. E esta librería, xunto a un canal, non se libra do fenómeno meteorlóxico.

Pero a mente do seu dono albiscou unha xenial idea, e encheu o local de góndolas, bañeiras e demáis recipientes cheos de libros para, cando subise o nivel das canles, non mollaran ós exemplares. 

Para chegar a este lugar, hai que sair do Campo de Santa María Formosa pola rúa Luenga  ata chegar á Ponte da Teta e, xusto antes de chegar, atoparémola a man esquerda. Iso sí, os alérxicos ós gatos deberían ter coidado, xa que a librería é fogar de varios deles.

Hay-on-Wye: este pobo galés é denominado como "a cidade dos libros", polo elevado número de librerías que abundan entre as súas rúas.

Pero non librerías convencionais, onde poder adquirir as principais novidades editoriais, senón que de auténticos locais que semellan ás illas piratas, polos tesouros que alí gardan. Trátase das librerías de vello. 

Un total de 41 locais deste tipo farán as delicias dos biblófilos de todo o mundo. Ademáis, os seus 1865 habitantes relizan, xunto ó xornal The Guardian, un festival literario que convoca a máis de 80.000 visitantes nos seus 10 días de duración, ademáis dos principais persoeiros do mundo da literatura e da cultura a nivel mundial.

Biblioteca do Trinity College: A moi poucos quilómetro de Gales, na verde illa de Irlanda, atópase unha das bibliotecas máis fermosas do mundo, a do Trinity College de Dublín.

A tradición literaria da capital irlandesa vai da man da súa paixón pola cervexa negra, ou dos trebos. É dicir, é un dos eixos básicos da súa vida cotiá, e escritores de talla mundial como Oscar Wilde ou James Joyce naceron e escribiron entre as súas rúas. 

Pero gran parte da súa tradición está recollida entre as paredes de madeira da Long Room. É a biblioteca de investigación máis importante de Irlanda, ademáis de ser unha das bibliotecas nacionais das illlas británicas, polo que unha copia de cada exemplar dos libros publicados en Gran Bretaña e Irlanda vai parar ás súas estanterías, que sobrepasan os catro millóns de exemplares., ademáis de centos de miles de artigos, códices manuscritos ou música medieval.

O Ateneo Gran Splendid: Cruzando o charco, na cidade de Bos Aires, hai un teatro que deixou de representar obras escénicas para albergar as obras que se desenvolverán nas mentes dos lectores. Trátase da librería do Ateneo Gran Splendid, no número 1860 da Avenida de Santa Fe, no barrio da Recoleta.

Inaugurado na década dos 1920, polo seu interior actuaron os máis importantes cantantes de tango, como Carlos Gardel ou Roberto Firpo, ademáis de ser a sede dun estudio de radio. Pero o paso de tempo condeou ó esquecemento a este lugar, que foi mercado no ano 2000 polo grupo Ihsa, que o converteu en librería.

O seu esplendor pasado sigue vixente. A sua cúpula, cunha alegoría da paz (xa que foi feita no 1919, un ano despois da fin da Primeira Guerra Mundial), os seus balcóns, a súa elaborada ornamentación e, incluso, o telón vermello de terciopelo siguen igual que décadas atrás.

O escenario foi convertido en confitería, restauraunte e mesmo, valga a redundancia, en esceario de concertos que amenizan coa súa melodía ós compradores e lectores que se sentan a ler nos sillóns repartidos por todo o teatro.

Librería El Péndulo: No continente americano, pero máis ó norte, hai un lugar no que a natureza e a lectura únense en perfecta harmonía, a librería El Péndulo de México DF.

Aínda que o seu nome exacto non é librería, senó cafebrería, é dicir, un lugar onde poder degustar o sabor tostado do café de Veracruz mentras ollamos as páxinas dos seus milleiros de libros. Este establecemento foi constituído como un espazo cultural e artístico onde, ademáis da literatura, dáse cabida á pintura e ó cine, ademáis de contar cun foro moi activo, que o converten nun dos centros culturais máis recoñecidos e innovadores de toda América Latina. 

E o lugar de máis beleza está na súa librería, onde as ramas das árbores confúndense ca madeira das estanterías, formando un ambiente relaxante no que se pode fuxir co caos urbano da capital mexicana.

Biblioteca do mosteiro Wiblingen: Para rematar a viaxe entre libros, voltamos de novo ó continente europeo, neste caso a Ulm, en Alemaña.

Este mosteiro benedictino medieval tivo varios usos,  e incluso chegou a formar parte da historia militar, xa que foi usado como barracón nas batallas que asolaron o continente na primeira metade do século XX.

Pero a súa arte barroca logrou chegar ata os nosos días, sendo unha das paradas do roteiro do barroco da Suabia. Se nos seus comezos gardaba con celo a astilla da Vera Cruz, hoxe perdida, na actualidade é unha das sedes da Universidade de Ulm e, no seu interior, alberga un dos tesouros culturais do continente, a súa biblioteca.

Os praceres das viaxes e da lectura volven a estar da man, xa que a Biblioteca Nacional de España segue coa súa labor de dixitalizar a cultura que aloxa entre as súas paredes.

Literatura e viaxes manteñen unha relación íntima que se perde na liña do tempo, incluso desde antes do nacemento da literatura, tal e como se aprecia nas antigas tradicións orais, que narraban as peripecias de herores como o Ulises heleno ou o Sun Wukong chinés. Xulio César coas súas Galias, Marco Polo coas súas travesías pola China das dinastías mongolas, as crónicas da conquista do continente americano de Frai  Bartolomé de las Casas ou as aventuras oceánicas dos mariñeiros portugueses son varios dos exemplos da literatura de viaxes a través da historia. 

Más recentemente, floreceu un auténtico boom, sobre todo a partires da creación e democratización da fotografía no século XX, ou a aparición de Internet, onde florecen espazos nos que calqueira que se adentre neles, pode viaxar sen moverse, e descubrir cidades, paisaxes e lugares que, posiblemente, endexamais pisará.

Gracias á librería dixital da Casa del Libro e a editorial Tagus, os lectores poderás desfrutar de 500 obras de viaxes, procedentes de dúas das coleccións máis emblemáticas da Biblioteca Dixital Hispánica: Obras Maestras y Viajes. 

As aventuras e exploracións que embaucarán ós lectores pola descripcións dos lugares lexanos tamén o tranpostarán a tempos que non retornarán xamáis, xa que foron escritos entre os séculos XVII e XIX. A exótica Filipinas, a caribeña Cuba, a xélida Finlandia, a bohemia París, a monumental Italia ou a colonial África son algúns dos destinos que escritores como Ángel Gavinet, Cristóbal Benítez ou a galega Emilia Pardo Bazán plasmaron para a eternidade coas súas verbas.

Antiga capital galega durante a época romana, a cidade de Lugo é a gran pisada do caos urbano no medio da Galicia máis profunda, onde o verde dos montes e chairas, xunto co azul do río Miño forman o seu elixir.

O recordo da súa época máis groriosa perdura en dúas grandes formas: en pedra e en celebración. A primeira delas é un dos monumentos máis importantes da cidade e o seu símbolo por excelencia, a muralla romana.

Declarada como Patrimonio da Humanidade no ano 2000, e irmandada coa muralla por excelencia do mundo enteiro, a Gran Muralla chinesa, a súa pedra segue a ser a salvagarda do casco histórico de Lugo, que pode ser observado desde unha panorámica singular no recorrido da parte superior deste gran muro, de 2.266 metros de lonxitude e coroada por 85 torres.

A outra forma, a celebración, ten que ver co Arde Lucus. Nesta festividade, a finais do mes de xuño, tantos os habitantes como calqueira que quera participar no festexo, vístense e viven coma romanos. Hai desfiles de tropas, carreiras de cuadrigas, degustacións gastronómicas e unha longa serie de actividades culturais, que reviven á antiga Lucus Augusti.

E ese recordo está presente noutros puntos da cidade, e os restos arqueolóxicos poden ser apreciados no Museo Provincial, no Centro Arqueolóxico de San Roque, na Casa dos Mosaicos ou nas termas romanas, lugar de culto para os visitantes.

Pero non todo en Lugo está relacionado co Imperio Romano. As murallas gardan a gran importancia eclesiástica, sendo unha das derradeiras e máis importantes etapas do primitivo Camiño de Santiago, ademáis de albergar á Catedral medieval de Santa María, en cuxo interior atópase a capela da Virxe dos Ollos Grandes, antiga patroa desta cidade galega. Outros templos craves para comprender e sentir a espiritualidade luguesa son a igrexa de San Francisco, na praza da Soidade, a igrexa de San Domingos, ou a de Santiago "a Nova".  

Pero se é coñecida Lugo é por ser a cidade galega con máis relación co rural galego. E o exemplo máis claro é a festa do San Froilán, a comezos do mes de outubro. Aínda que nos seus comezos soamente estaba dedicada ó mundo do agro, hoxe é unha data clave no calendario festeiro e cultural galego, facendo de Lugo a capital da troula, da música, do mundo agrario e, como non, do gastronómico, xa que os que acodan poderán degustar o mellor polbo á feira de toda Galicia. 

Pero, para desfrutar do Lugo festeiro durante todo o ano, haberá que acodir ás rutas das tapas, por toda a cidade. O tapeo é máis que unha tradición nesta cidade, que conta cun amplo abano de locais onde degustar os máis deliciosos pratos acompañados dunha cervexa ou unha boa cunca de viño. O casco histórico, sobre todo arredor da praza do Campo, o barrio da Milagrosa, a zona universitaria de Acea de Olga, ou o tranquilo barrio de Recatelo, arredor do parque de Rosalía de Castro son as principais zonas de tapeo da cidade, que conta cun concurso desta temática no mes de setembro, na que participan case unha treintena de locais. 

Lugo, a cidade onde o rural convive co urbano mentras a dura e húmida pedra das murallas admira o paso do tempo, desde a groriosa romana Lucus Augusti, pasando pola súa etapa barroca e señorial ata a actual e moderna cidade, capital norte do río Miño.

Xa comezou a Semana Santa e, canda ela, a tranquilidade de desfrutar da ausencia da ditadura do reloxo e do estrés laboral durante varios días.

Venecia, illas gregas, Algarve, París, Londres, Berlín ou Praga son algúns dos destinos preferidos para os que poidan viaxar por Europa. Os máis viaxeiros optarán por destinos coma Nova York, República Dominicana ou Perú. Incluso habrá quen opte por lugares máis cercanos como a costa mediterránea española, ou algunha das múltiples cidades andaluzas onde se vive intesamente estes días pasionais para o catolicismo. Pero os que desexen quedar na casa, poderán realizar algunha escapada polas numerosas vilas ou pola fermosura da natureza galega.

San Andrés de Teixido: 

A esta pequena aldea ó norte de Cedeira "vai de morto que non foi de vivo". As múltiples lendas de ánimas rencarnadas en diversas formas animais, vexetais ou, incluso, en pedra,  veñen da crenza prerromana de que esta vila era unha das portas do alén, cara onde zarpaban os mortos unha vez finados.

Pero Santo Andrés de Teixido non é coñecido soamente polas súas lendas arredor da morte, senón tamén arredor do amor. Unha contradicción que amosa a íntima relación entre a vida e a morte. Ó pé dos seus acantilados, paredes verticais que a alonxan do mar e que algúns afirman que son os máis altos de Europa, crecen as "herbas namoreiras" que, segundo din, se se lle mete no peto da persoa da que se está namorado sen que se dea conta, os destinos dambos acabarán por unirse irremediablemente.

Na vila tamén hai unha fonte dos desexos e a boa sorte e, os que o desexen, poderán mercar os "sanandreses", cinco figuriñas con forma de man, peixe, barca, San Andrés e a fror do pensamento que gardarán ó seu portador do amor, o trabajo, as viaxes, casa e negocios, a saúde, os estudios e as envexas. Case nada.

Ferrol e Viveiro:

Moi preto de San Andrés de Teixido atópanse as maiores celebracións da Semana Santa galega, con recoñecementeo de Interese Turístico Nacional.

Os diferentes barrios da cidade departamental acollen un total de 26 procesións que amosan varias das iconas cristianas máis fermosas e antigas de toda Galicia. A cidade enteira engalánase, sobre todo o venres santo, o día no que hai máis procesións, un total de media ducia ó longo do día.

Pero non todo na cidade é Semana Santa. Ferrol tamén é coñecida polo circuito de castelos que protexían a ría dos ataques das tropas inglesas, proclamado Patrimonio da Humanidade pola Unesco. Este carácter castrense tamén está reflexado no resto da cidade, en edificios simbólicos como o Arseal Militar, a Porta do Dique e o Baluarte da Batería de San Xoán, entre outros. Isto, unido a beleza dos parques da Reina Sofía e de San Francisco, a súa non moi famosa concatedral de San Julián e a racionalidade do barrio da Magdalena converten a Ferrol nun destino ideal para coñecer nestes días de descanso.

Pola outra banda, se Ferrol vive a Semana Santa, en Viveiro é o seu maior baluarte. A vila enteira únese nesta celebración, e as súas profesións enchen todos os recunchos desta vila mariñeira. Unha das procesións máis espectaculares é a "Dos Caladiños". O silenzo deste pase chega a ser case máxico. As velas que portan os asistentes son a única iluminación dun pase no que o silenzo chega a ser case máxico, xa que o dous únicos sons que se escoitan son o lacónico tambor e a marcha descalza dos nazarenos. 

Á marxe da celebración relixiosa, Viveiro segue gardando o seu pasado señorial polas súas rúas. Símbolos da vila como a Porta de Carlos V, a ponte da Misericordia, a súa praza maior, ou as igrexas de San Francisco e a de Santa María do Campo. Ademáis, garda outros dous grandes segredos, como a cova da Inmaculada Concepción, xunto ó Convento das Concepcionistas, e na que os fieis colgan brazos e pernas de cera para pedir boa saúde, e o mirador de San Roque, a uns poucos quilómetros do núcleo urbano, e no que hai unha incríble panorámica de toda a ría de Viveiro, desde a propia vila, o veciño Celeiro, o porto deportivo, a fermosa praia de Covas, coas rochas dos Castelos na súa fronte, e a desembocadura do río Landro.

Praia das Catedrais: 

Na fin da Mariña lucense atopamos a vila de Ribadeo, no límite entre Galicia e Asturias. Na parroquia da Devesa atópase unha das maravillas da natureza de toda a península ibérica, a praia de Augas Santas, máis coñecida como praia das Catedrais.

Elexida como o mellor areal de España, segunda de Europa e sexta do mundo por Traveller Choice, a súa característica principal é a arquitectura das súas rochas durante a baixamar, deixando un efímero paseo para os visitantes, que terán pouco tempo para enmeigarse da beleza do areal, xa que a zona inúndase cando sube a marea.

Ancares: 

O sistema montañoso galego por excelencia, aínda que nos últimos tempos o veciño Courel e o Macizo central ourensán chaman tamén a atención dos amantes do senderismo.

Unha das xoias dos Ancares é a aldea do Piornedo, derradeiro enclave das pallozas. Estas construccións, de orixe prerrománica, están feitas de pedra baixo unha forma circular e cun tellado de palla rematado nun triángulo. Eran as antigas casas dos habitantes da zona e, nunha delas, poderase entrar a un museo que recolle a antiga forma de vida da zona. O Piornedo é, ademáis, un dos portos de saída da diferentes rutas de senderismo.

A outra porta de saída son Becerreá e Pedrafita do Cebreiro. Esta última acolle o Santuario de Santa Maria do Cebreiro, unha igreza de suma importancia para o Camiño de Santiago e para Galicia en sí, polo obxecto lendario e místico que garda no seu interior. Segundo din, o cáliz milagroso que hai nesta igrexa, representado no escudo de Galicia, é o mesmísimo Santo Grial, ou o que é o mesmo, a copa na que Cristo ofreceu o seu sangue na Derradeira Cea.

Allariz:

 O río Arnoia é o maior testigo de como a urbanización pode estar ligada íntimamente coa natureza, rematando co tan expandido "feísmo" arquitectónico galego. Segundo a lenda, foi o rei suevo Alarico o que mandou construir Allariz, unha das máis fermosas vilas de toda Galicia, gracias o seu máis que coidado casco histórico.

Durante a Idade Media, a vila tivo unha grande importancia estratéxica, construíndose un castelo e murallas, hoxe en ruínas, converténdose nunha corte de fama literaria e de suma importancia para a monarquía galega, sendo alí educados e coroados varios dos seus reis. 

Pero coa separación de Portugal, Allariz foi perdendo cada vez máis importancia, pasando a formar parte do esquecemento máis escuro durante varios séculos, ata que, xa na fin do Século XX, os alaricanos propuxéronse voltar ó grorioso pasado, convertendo á vila na caixa de sorpresas actuais, que recibibiu, no ano 1994, o Premio Europeo de Urbanismo. Os cruceiros, as casas nobles, os diversos museos, como o iconográfico ou o dos xoguetes, os vellos molinos, o barrio xudeu, o cnxunto escultórico da Festa do Boi ou o paseo da ribeira do Arnoia son varios dos lugares máis emblemáticos e bucólicos desta gran e fermosa vila galega.

Illa de Ons: 

Principal illa do arquipélago do mesmo nome que preside a entrada da ría de Pontevedra. Os que desexen visitar esta mistura do verde do monte e o azul do mar terán que ir ata Bueu, para embarcar nun dos ferris que comunican a vila coa illa. 

Un total de nove aldeas poblan esta illa, famosa polos seus cantís bravos e os seus alaranxados luscofuscos. Esta riqueza natural e paisaxística convértena nunha das compoñentes, xunto coas illas Cíes, a de Sálvora e a de Cortegada, do Parque Nacional das Illas Atlánticas. Pero a súa gastronomía e a súa arquitectura mariñeira convértena nun lugar ideal para esquecer o mundo laboral.

Un dos lugares que transmite unha gran tranquilidade é ó carón da luz do seu faro.

Combarro:

Nesta vila pontevedresa o principal protagonista é o hórreo. Este símbolo por exelencia do agro galego é tamén o baluarte máis visible desta pequena vila. Hai preto de 60 en todo Combarro, pero máis da metade están alineados ó longo da costa mirando ó mar. É a panorámica da vila.

A razón é que a maioría dos seus habitantes tiñan os terreos de cultivo ó outro lado da ría, nas zonas de Campelo e Lourido, polo que a mellor forma de transporar as colleitas sería por mar e, desta forma, os hórreos terían un sentido funcional, máis aló da característica estética actual.

Pero a visita a Combarro amosa máis ca hórreos. A vila ten outros dous elementos fundamentais. Un deles son os cruceiros. Estas cruces de pedra simbolizan, para os antropólogos, un antigo culto ós deuses pagáns protectores dos camiños e encrucilladas, e a cultura popular afirma que se construiron naqueles lugares onde ocorreron desgracias ou apareceron ánimas en pena. A característica dos cruceiros de Combarro é que a Virxe que aparece en todos eles mira cara o mar. 

O outro elemento son as "casas mariñeiras". Construídas en pedra ou madeira, segundo o poder económico dos seus propietarios, e pegadas unhas a outras, o seu almacén no baixo e o seu balcón de pedra con soportal son as súas características principais.

Cuntis:

Esta tranquila vila acolle unha gran atracción e unha xoia. A primeira delas ten que ver co seu balneario, un dos máis importantes de Galicia.

O termalismo de Cuntis vén da época romana. Son numerosos os manantiais do seu subsolo e a temperatura das súas augas, como mostra a Burga Lume de Deus, que brota na praza de Galicia a 59 graos centígrados, así como a Burga Rúa Real, xunto ó balneario, e teñen diversos usos curativos. 

A xoia de Cuntis está relacionada cos restos arqueolóxicos do castro de Castrolandín, no cumio dun outeiro ós pés da vila e do que se ten unha panorámica de todo o val, e que chega ata poder case albiscar o mar que baña as costas de Vilagarcía de Arousa nos días más despexados. Neste castro, pódese observar tamén unha casa romanizada, xa que ten forma rectangular, así como unha réplica actual das antigas pallozas.

Desde o castro podemos realizar unha das diversas rutas de sendeirismo polo río Umia, e os múltiples e fermosos paraxes naturais case virxes que hai ó seu arredor. Pero se o que desexamos é coñecer o Cuntis urbán, poderemos apreciar a historia das rúas do seu casco histórico, na pegada de edificios emblemáticos como a Igrexa de Santa María dos Baños, no pleno centro da vila, a Casa Grande dos Castro, a Casa Consistorial ou o convento de San Benito, ou agasllar ó noso bandullo nunha das súas tabernas.

Fervenza da Toxa:

Na comarca do Deza atópanse maravillas da natureza como esta espectacular fervenza, no interior dun verdor incríble. 

Cunha caída de trinta metros, a fermosura salvaxe desta fervenza foi esceario de varios anuncios de televisión. A auga cae con tanta forza que fórmase unha brétema mísitica que dá a sensación de que chove cara arriba. Un espectáculo da natureza digno de ver. Ademáis, o mirador do río e o paseo arredor da súa ribeira fan desta fervenza unha escapada ideal para fuxir do caos urbano e desfrutar da máis virxe natureza. 

Pero outro dos aspectos que fan deste destino unha escapada perfecta non é só a fermosura visual, senón a harmonía sonora. A caída da auga, o canto dos paxaros e o vaiven das árbores producen unha melodía única. 

Ademáis, os que queiran aproveitar ó máximo á visita, poderán camiñar por este verdor ancestral, e admirar a Lagoa Sacra de Olives, no val do río Curantes, así como a tamén fervenza do Bico de Curantes. No final do roteiro da ribeiro atópase o Mosteiro de San Lourenzo de Carboeiro, unha das xoias arquitectónicas do románico galego. 

Este edificio relixioso, xunto co castelo de Cir e as igrezas de Breixa, Ansemil e Taboada converteron esta zona do Deza nun punto de suma importancia durante a Idade Media.

Conta a lenda que os monxes, ó ver que non tiñan nin cartos nin obreiros para rematar a contrunscción do mosteiro, desexaron facer un pauto co demo, que tiña sona de gran constructor. Pero o diaño sabía que os monxes gardaban canda sí o salterio de San Cibrán, un libro que a súa maxia impedia ó demo acercarse e facer o mal ó seu arredor. Por ese motivo, fixo asinar ós monxes un trato no que remataría o mosteiro nunha noite a cambio de que todalas almas dos finados en domingo, entre a misa maior e a de vésperas, tiñan que ir directas ó Inferno. Pero no derradeiro momento da primeira misa maior, o pai abade pronunciou con voz forte o canto das vésperas, rematando coas ilusións do demo.

Costa da Morte:

Calqueira das vilas e paraxes naturais que forman esta costa lendaria, dende Malpica ata Muros son ideais para desconectar. 

A orixe do seu nome ten un dobre significado. Segundo Eugenio Carré Aldao, a denominación provén dos incontables naufraxios que ocorrían nas salvaxes e máis que bravas augas entre Malpica e Fisterra. Pero segundo a cultura popular, o nome de Costa da Morte provén da crenza que as ánimas ó morrer dirixíanse cara o oeste, cara a fin do mundo, convertendo a Galicia, e máis concretamente ó cabo Fisterra, no porto de viaxe ó alén. E o Camiño de Santiago é a súa proba máis tanxible. Esta peregrinación cristiá é, en realidade, un camiño cara a fin do mundo, cara o destino das ánimas, xa que o verdadeiro fin non é a Catedral de Santiago, senón o Cabo Fisterra, onde ténse que queimar as roupas vellas para comezar unha nova vida.

É neste cabo onde o viaxante observará a calma do bravo mar, cunha vista do basto océano e cun luscofuscos que non poderán ser observados desde ningún outro lugar. A vila de Fiesterra, o seu carón, garda un segredo, o bar A Galería. Este local é un museo vivo gracias á pegada que peregrinos de todo o mundo deixaron con obxectos tan variopintos como unha botella con auga do Ganges. Para os máis relixiosos, a visita a Fisterra deixará a posibilidade de apreciar unha das representacións que os fisterráns fan das pasaxes deste episodio bíblico.

Cara o sur do cabo da fin do mundo atópanse vilas como Cee ou Corcubión, así como a desembocadura do río Xallas, única no mundo xa que remata a súa vida no mar en forma de fervenza. Pero é máis ó sur onde atopamos os longos hórreos de Carnota, o encanto de pedra do casco histórico de Muros, as paradisíacas praias de Louro e o Monte Pindo, antigo fogar dos deuses precristiáns galegos.

A tecnoloxía está implantada na sociedade como se xa formase parte da nosa anatomía. A vida xira arredor de Internet e, se non tes un smartphone, es un paria, un membro desactualizado do finado pasado analóxico. E dentro deste mundo frenético e cibernético existen varios lugares onde poder expresar os nosos sentimentos, deixar pinceladas da nosa forma de entender o mundo ou, simplemente, falar cos nosos achegados.

Son as redes sociais. Facebook, MySpace, Twitter ou Whatsapp son algúns exemplos. Hainas de todo tipo, e cada vez máis especializadas. Pero hai unha que sobresae de entre todas elas pola súa sinxeleza e funcionalidade.

Trátase de Instagram, a aplicación fotográfica que revolucionou a iconografía multimedia. Tal é a súa importancia que incluso varias da cabeceira de prensa máis importantes do mundo, como o Washington Post, utilizaron fotografías desta aplicación para as súas portadas.

E se Instragram está a revolucionar ó xornalismo, non se queda atrás coa maneira de ver o mundo. Canda ela, naceu unha nova tribu urbana, os chamados instagramers, os usuarios desta rede social que plasman a visión do seu arredor a través das múltiples instantáneas que a diario poboan a aplicación. 

Gracias as etiquetas, os ususarios de Instagram poden viaxar a calqueira parte do mundo, se así o desexan. E deste novo xeito de viaxar tratará esta serie de posts. O primeiro deles centrarase na cidade de Santiago de Compostela e, nas posteriores entregas, poderase coñecer un pouco máis a fondo a visión que se ten de Galicia desde Instagram.

Santiago de Compostela, capital galega, é un xardín de pedra arredor do seu edicifio máis emblemático, a Catedral. A maxestuosidade deste templo rebosa por todos os seus recunchos. Desde a Praza do Obradoiro, a grandeza da súa facahada barroca eclipsa ó Pazo de Raxoi, coa estatua do Santiago Apóstolo na súa parte máis alta, e o Antigo Hospital dos Reis Católicos. 

Esta praza convértese no epicentro dun labirinto, cheo de peregrinos, que deixa entrever a bohemia reinante entre as súas empedradas rúas. O bullicio de ir e vir da rúa do Franco, sede central da antiga ruta vinícola do París-Dakar, que unía máis de 30 locais onde se tiña que tomar unha consumición en cada un deles. Aínda que hoxe perdeu a importancia de antaño, non son poucos os aventureiros que deciden batallar contra o seu fígado para conseguir a máxima proeza da esmorga compostelá.

Paralelas ó Franco, atopamos ó resto das rúas e ruelas que esconden os máis fermosos edificios e segredos da cidade. O Pazo de Fonseca, sede da antiga Universidade e do actual rectorado, a Praza da Quintana, xunto coa fermosa fonte dos cabalos, o Vilar, a Praza do Toural, a rúa Nova, sede do Teatro Principal, a comercial rúa das Orfas,  que remata na Praza de Cervantes, o Mosteiro de San Martín Pinario xunto á praza de Azabachería, as facultades de Historia e Xeografía, Filosofía e Medicina, a Capela das ánimas, a ruela Sae se podes ou a Praza de Abastaos son algúns deles.

Cando a pedra pasa a ser baldosa de formigón, a cidade cambia por completo. Da bohemia zona vella pásase á viva zona nova, onde están todos os grandes comercios da cidade, así como os lugares de ocio e a maior parte dos estudantes universitarios. E é nesa fronteira onde se atopa un dos máis fermosos parques de toda Galicia, a Alameda, lugar de reunión dos composteláns e que limita co Campus Sur Universitario onde, entre facultades e residencias, transcorre unha etapa na que milleiros de xóvenes estudantes vivirán nunha cidade que endexamais poderán esquecer pola súa fermosura e polos recordos que descansarán por sempre entre as molladas pedras de Compostela.

A relación entre o chocolate e a cidade da Coruña pérdese nos confíns do tempo. Polas súas rúas abundan chocolaterías onde poder mercar unhas cantas onzas deste alimento dos deuses, ou bebelo acompañado duns churros nestas derradeiras e xeadas tardes do inverno. Recunchos que lembran o pasado chocolateiro da cidade.

A fins do século XIX e comezos do XX, o porto coruñés foi un enclave vital para a entrada do chocolate en Europa. A cada pouco chegaban barcos con inxentes cantidades de cacao mandado dende América, que enchían os peiraos coas cáscaras das súas améndoas. Foi o consumo deste producto, denominado cascarilla, o que deu o alcume máis famoso que tiveron os coruñeses, tamén coñecidos como cascarilleiros.

Pero o alcume ten un matiz escuro. Nesa época, a pobreza e a fame reinaban sen piedade entre os coruñeses, que mercaban a cascarilla, ou incluso recollían o sobrante do porto, por non poder adquirir chocolate ou café. Os ferroláns, coñecedores deste feito e con máis poder adquisitivo nesa época, comezaron a chamalos cascarilleiros dunha forma despectiva, xa que, según eles, querían aparentar ser ricos pero soamente se quedaban na cáscara, na superficie, sen haber nada máis aló.

Verdade ou non, a cascarilla fervida converteuse no almorzo entre os almorzo na cidade, e as tendas onde se servían comenzaron a crecer sen parangón. A maneira tradicional de elaborar esta bebida era ben sinxela. Nun cazo, pónse a faver un pouco de auga con varias culleradas de cascarilla. Mentras se remexe paseniñamente, a transparencia da auga váise tornando a un ton tostado e o característico aroma inunda o seu arredor. Una vez feito isto, cólase e añádese azucre e leite ó gusto.

Pero non todo na cidade era cascarilla. Tamén abundaban as fábricas de chocolate, sobre todo no centro actual da cidade, chegando a haber tres delas na pequena Estreita de San Andrés. 

Hoxe en dia, pouco queda dese pasado, pero os establecementos que sobreviviron son queridos por todos os coruñeses, e están considerados como símbolos da cidade. 

La Fe Coruñesa: Situada na rúa Riego de Agua, este establecemento leva fabricando chocholate artesanalmente e vendendóo desde o 1926. Entre os seus estantes pódense observar máis de ochenta tipos distintos de bombóns, entre os que destacan as pedras de Hércules, una peza de coleccionista para os paladares máis exquisitos.

Ademáis, pódese mercar diversos tipos de licores típicos tradicionais, así como a lendaria cascarilla coruñesa.

Chocolates Pereiro: A súa presenza non impacta pola súa beleza ou importancia na rúa a simple vista. Pero este pequeno establecemento da Estreita de San Andrés é unha das antigas fábricas de chocolate da cidade. O seu carácter vetusto e vello rezuma a nostalixia do tempo pasado, e no seu interior pódese mercar chocholate de todo tipo, desde en barra atá en pó, así como bombóns únicos como os seus famosos paraugas.

Praliné: A mellor bombonería da cidade. Situada no número 14 da rúa Francisco Mariño, este establecemento cumple os seus primeiros dez anos de idade. Aínda que non é unha das antigas xoias chocolateiras, a calidade dos seus artesanais, e modernos,  traballos convérteno nunha visita obligada. 

Nos seus estantes hai bombóns de todo tipo, así como figuras diversas feitas de chocolate. Entre os seus traballos  máis destacados está o dos bombóns de diversas formas, desde flores ata letras que forman mensaxes divertidas. Sen dúbida, é un lugar cun trato exquisito e innovador do chocolate.

Bonilla: As mesas do lendario local da rúa Galera albergaron a xentes de todo tipo que acodían a deleitarse co seu chocolate con churros. Desde escritores, políticos ata xubilados ou xóvenes, non queda sitio libre nos dous pisos deste antigo e bohemio local.

Tanta é a fama que Bonilla ten na cidade que hai catro locais máis por toda a cidade, sendo o principal proovedor de churros e patacas fritas da bisbarra. 

Para que os leven présa, tamén poderán levarse o quente e doce chocolate canda el.

Timón: Non se pode mencionar a Bonilla sen facer o mesmo con esta churrería da rúa Ramón y Cajal, próxima á antiga fábrica de Tabacos. A rivalidade entre ambas entidade é de suma coñecida na cidade, sobre todo á hora de decir quen fai os mellores churros. Tal é así, que un dos cinco locais de Bonilla está ó outro lado da estrada.

Chea desde a mañá ata a noite, unha das modernas tradicións dos coruñeses é a de peregrinar a esta churrería unha vez rematada a cabalgata dos Reis Magos para degustar o seu doce chocolate. Hai quen di que de cando en cando pódese ver a Amancio Ortega almorzar ben cedo neste local.

Din que Muxía é unha das portas cara o alén, porto da derradeira viaxe das almas cara a terra da que endexamais se pode voltar. As lendas asoman en cada recuncho desta vila mariñeira. Hai tantas coma as ondas que van morrer ós cantís ós pés da igrexa da Nosa Señora da Barca.

  A pouca distancia da vila, entre a cala de Lourido e a praia de Arnela, existiu un castelo, no actual Castelos de Moraime, en tempos que ninguén recorda. Alí vivía un nobre cunha filla fermosísima de nome Frolinda. Nunha das ausencias do nobre, por mor das guerras, un trobador chamado Buserán chegou ó lugar e, coñecedor da fermosura de Frolinda, tentou namorala coas súas cantigas de amor.  Noite tras noite acodía ó castelo a recitar os seus versos engaioladores. E paseniñamente foi nacendo o amor entre eles. 

Unha vez voltado da batalla, o nobre enterouse desta relación e pohibiu o romance, castigando a Frolinda a un encerro nun aposento incomunicado e expulsando a Buserán das súas terras. Lonxe de morrer, o amor entre ambos creceu, xa que o prohibido alimenta as paixóns e as eleva a súa máxima expresión. 

Na escuridade protectora da noite, Buserán camiñaba ata o máis alto da colina para cantar os versos de amor que alimentaban o seu corazón. Enfurecido, o nobre ordeou capturalo e arroxalo ó mar, caendo as súas cantigas no esquecemento.

Días despois, o encerro de Frolinda chegou a súa fin e, tras saber  tráxico desenlaxe do seu amado, a loucura nublou calquera chisco de razón. Esnaquizada pola dor, pasaba as noites camiñando descalza pola beira do mar, derramando bágoas de mágoa polo seu amado.

Nunha desas noites, un criado foi correndo a relatarlle ó nobre a noticia que un pai endexamais quere escoitar, a morte da súa filla. As derradeiras verbas que Frolinda pronunciou foron "¿Onde te atopas Buserán?", momentos antes que a escuma dunha onda coa forma do trobador abrazouna, levándoa consigo ó máis fondo da furna onde descansan xuntos e en paz para toda a eternidade.

Esta lenda sobreviviu ó paso do tempo gracias ó recordo das xentes, que no quente do lume das lareiras, a recitaron ano tras ano e século tras século. Foron os escritores os encargados de transportala á eternidade da escrita. Ramón Caamaño ou Otero Pedrayo provocaron o renacemento do amor de Frolinda e Buserán a través dos seus relatos, mentras que o poeta muxián Gonzalo López Abente logrou transmitir a fermosura da abrupteza deste rochoso lugar a través dos versos do seu poema A Buserana, publicado no 1925.