l'esprit d'escalier;

“H ζωή είναι σύντομη, στην πραγματικότητα όμως εμείς είμαστε εκείνοι που συντομεύουμε το χρόνο της ζωής μας. Αν, αντίθετα, τον χρησιμοποιήσουμε με περίσκεψη και φειδώ, η ζωή μας θα είναι αρκετά μεγάλη. Η γενική τύφλωση που επικρατεί στους ανθρώπους στο θέμα της αξίας του χρόνου είναι εκπληκτική: Αντιστέκονται σθεναρά εναντίον οποιουδήποτε τολμήσει να τους στερήσει τη γη ή τα χρήματά τους, επιτρέπουν όμως στους άλλους να παραβιάζουν ελεύθερα το χρόνο τους ,που στην ουσία δεν είναι παρά η ίδια η ζωή τους. Γίνονται έτσι σπάταλοι με το μόνο πράγμα όπου θα ήταν απολύτως έντιμη η τσιγκουνιά. Ο άνθρωπος, λέει ο φιλόσοφος, ζει σαν να επρόκειτο να ζήσει αιώνια` και αναβάλλει διαρκώς την ανάπαυση και την ενασχόληση με τη φιλοσοφία για μετά τα πενήντα ή τα εξήντα χρόνια του ,σαν να είχε εξασφαλισμένο το πόσα ακριβώς χρόνια πρόκειται να ζήσει. Ο σοφός όμως άντρας ποτέ δεν πρόκειται να αφήσει να λαφυραγωγούν τις ώρες του οι άλλοι` και η ζωή του θα είναι μεγάλη, γιατί θα αφιερωθεί στη βελτίωση και στην προαγωγή του ατόμου του. Πολλοί άνθρωποι, που τώρα πια έχουν γεράσει, απλώς υπήρξαν για πολύ` δεν έζησαν επί πολύ. Και όμως, παρά την αλόγιστη σπατάλη του πολυτιμότερου πράγματος που έχει ό άνθρωπος, δηλαδή του χρόνου του, μόλις εμφανιστεί έστω και ο παραμικρός κίνδυνος θανάτου, αμέσως αρχίζει να ικετεύει να του δοθεί λίγος ακόμα χρόνος ζωής. Το να μάθει όμως κανείς πώς να ζει και, κυρίως, πώς να πεθαίνει απαιτεί μια ολόκληρη ζωή. Συνήθως η γεροντική ηλικία έρχεται σαν έκπληξη στους ανθρώπους και ο θάνατος τρομοκρατεί όλους όσοι πέρασαν τη ζωή τους υπεραπασχολημένοι με πράγματα που δεν βελτίωναν την ποιότητά τους, ή σπαταλούσαν τη ζωή τους στην τροφή και στις ηδονές. Ο άνθρωπος λοιπόν θα πρέπει να έχει μπροστά του ένα ικανοποιητικό χρονικό περιθώριο, ώστε να ασχοληθεί με τη φιλοσοφία, η οποία και μόνη είναι ικανή να τον συνδέσει με το παρελθόν και με όλους τους σοφούς, οι οποίοι, χωρίς να του γυρεύουν τίποτα ως αντάλλαγμα, θα φροντίσουν για την καλλιέργειά του εσωτερικού του κόσμου και τον εμπλουτισμό του πνευματικού του ορίζοντα. Ό, τι προσφέρει η φιλοσοφία είναι πέρα από τη φθορά και τη βλάβη που προκαλεί ο χρόνος. Η σοφία των αιώνων θα ανοίξει στον άνθρωπο τους δρόμους της αθανασίας και θα δώσει νόημα στο πέρασμά του από τη γη. “

“Ποια είναι τα όρια μεταξύ ιδιωτικής σφαίρας και ειλικρίνειας; Ποιο αγαθό αξιολογείται ως ισχυρότερο; Μα μεταξύ ζευγαριών είναι σαφές, ξεκάθαρο και αδιαμφισβήτητο. Το δεύτερο. Το «Δεν έχω να κρύψω τίποτα». Όλα ξεκινούν από αυτή τη βασική διακήρυξη. Όλο το οικοδόμημα στηρίζεται εκεί. Στην αλήθεια.Στην εμπιστοσύνη. Στο είμαι εντάξει απέναντί σου. Στο στα λέω όλα. Στο εσύ και μόνο εσύ και φυσικά άλλος κανείς. Ζούμε σε μια κουλτούρα που, σε επίπεδο διακηρύξεων, κανείς δεν θα κακολογήσει την αλήθεια. Τα μυστικά και τα ψέματα θα ανθούν πάντα στα σκοτάδια. Τόλμα να βγεις στο φως και να μιλήσεις υπέρ της ανάγκης ύπαρξης μυστικών. Τόλμα να βγεις στο φως και να μιλήσεις υπέρ των ψεμάτων. Κανείς, μα κανείς, δεν θα πάρει το μέρος σου. Θα σε δουν με απέχθεια ή οίκτο για το πόσο λάθος είσαι, για το πόσο λάθος τα βλέπεις, για το πόσο λάθος δρόμο έχεις πάρει, για το πόσο προσπαθείς να κάνεις το μαύρο – άσπρο. Αυτή ακριβώς είναι η βάση της συλλογικής κοινωνικής υποκρισίας. Το «Ναι, έχω μυστικά από σένα» ή πολύ περισσότερο το «ναι, σου λέω ψέματα» δεν μπορεί να σταθεί ως βάση οποιασδήποτε συζήτησης. Εξακολουθεί και κυριαρχεί η αρχή ότι η αλήθεια είναι η μόνη δυνατή βάση των υγιών σχέσεων. Άντε να τολμήσεις να ισχυριστείς ότι το έδαφος αντοχής μιας σχέσης είναι ακριβώς τα μυστικά, είναι ακριβώς τα ψέματα. Η αλήθεια έχει αναγορευθεί στον υπέρτατο άρχοντα, την αλήθεια θα σου πουν ότι είναι πάντα προτιμότερο να την ξέρεις, την αλήθεια κι ας πονάει, κι ας σε διαλύει, δεν πειράζει πόνα και διαλύσου, θα σου πουν, αυτό είναι το υγιές, αυτό είναι το υπέρτερο αγαθό, τουλάχιστον δεν θα ζεις στο ψέμα.”

Όταν η ψυχική εξάντληση σε εκμηδενίζει τόσο ώστε να μπορείς να σκέφτεσαι με το καλύτερο μυαλό σου. Αυτό που αρνείται τις αυταπάτες. Άρνηση της αυταπάτης, λένε οι έξυπνοι, σημαίνει ευφυΐα. Πλήρης άρση της αυταπάτης, γράφει ο Ντιούραντ, είναι ο κυνισμός. Άρα ο κυνισμός είναι η μεγαλύτερη απόδειξη της ευφυΐας.