Birbirleri ile bağlantılı üç etki:Pygmalion,Galatea,Golem - 1
Pygmalion. Bu kelimeyi ilk kez twitter'da duymuştum. Bir kişi ile takipleşmiştik, takma adı buydu. Tabi hiç konuşma fırsatımız olmadı, orası ayrı. Çok önemsememiştim kelimeyi o zamanlar. Başka meselelerim vardı tahminen. Bir süre sonra tekrardan karşılaştım bu kelimeyle. İşte o zaman araştırmaya başladım. Araştırmalarımda bu konu ile ilgili birkaç kavram ile de karşılaştım. İlki Pygmalion etkisinin zttı olan Golem etkisi. Bir diğeri ise Galatea etkisi. Araştırdıklarım kadarı ile burada bölüm bölüm aktarmaya çalışacağım.
Pygmalion etkisi şu şekilde açıklanmaktadır.Kişi etkileşim içerisinde bulundukları başka kişilerin-özellikle olabilecek herhangi bir yanı ile kendinden üstün olarak gördükleri kişilerin- ona ilişkin beklentilerini karşılayan, o beklentilere paralel davranışlar gerçekleştirmesi ile açıklanmaktadır. Pygmalion etkisi , pozitif bir etki olarak görülmelidir. Bu etkinin zıttı ise Golem etkisidir. Eğer iletişim içerisinde olunan kişilerden- aynı pygmalion etkisindeki gibi herhangi bir yanı ile o kişiden üstün olduğu düşünülen o kişinin- eğer düşük beklentileri varsa, kişi bu sefer olumsuz , motivasyonsuz davranışlar sergilemektedir.
Galatea etkisi ise başka kişilere bağlı olmayan bir etkidir. Kişi, kendi motivasyonunu yaratır ve kendi yeteneklerine güvenir.Buna bağlı olarak yetenekler geliştirmeye başlar . Eğer kendinden herhangi bir özellik-konum bakımından takdir görürse, kişinin çıkaracağı sonuçlarson derece başarılı olur.
Dikkat edilmesi gereken nokta şu. Golem ve Pygmalion etkisinde, beklentiler karşı tarafa aktarılmaktadır. Bu durum sonucunda karşıdaki kişide davranışsal değişiklikler ortaya çıkmaktayken, Galatea etkisinde ise tamam kişinin iç motivasyonu ile ilintili sonuçlar ortaya çıkmaktadır.
İşte en sevdiğim kısım burada. Bu Pygmalion ve Galatea etkileri antik yunan mitolojisinden gelmekte. Birbirleri ile bağlantılı olduğu için beraber açıklayayım.
Yunan mitolojisinin aktarımcılarından olan Ovidius hikayeyi şöyle anlatmakdatır.
Pygmalion, Kıbrıs'ta yaşayan bir heykeltıraştır.Kadınlardan tamamen nefret eder ve kendi kendine şöyle bir söz vermiştir: Ömrü boyunca katiyen evlenmeyecektir.
Böyle düşünmesine rağmen, günlerden bir gün fildişinden bir kadın heykeli yapmaya başlar. Hedefi dünyada o ana kadar yapılmış en güzel kadın heykelini yapmaktır.Gecesini gündüzünü o işe vererek çalışır Pygmalion. Her bir kusuru düzeltir, durmadan , tekrar tekrar biçimlendirir. Heykel bittiğinde, Pygmalion , eserine aşık olur. Ona Galatea adını takar. Onunla oynamaya başlar. Ona kıyafetler giydirir, hediyeler getirir .
Tek bir hayali vardır Pygmalion'un. Yaptığı heykelin canlanması. Zaman geçer, Heykelde canlanma emaresi olmadığı için yavaş yavaş durumu kabullenir. Üzülür hali ile.
Afrodit tüm bu durumu gözlemlemektedir. Hiç böyle bir aşk ile karşılaşmamıştır tanrıça. Yardım etmeye karar verir Pygmalion'a. Venüs bayramı gelir. Pygmalion, Afrodit'in tapınağına gider. Tanrıçaya çılgınlarca dua eder. Yaptığı heykelden bir kadının çıkmasını ister. İbadet seansı bittiğinde eve gider Pygmalion. Tekrardan hüzünle dudaklarından öper heykelin. O sırada bir anda şaşkınlık geçirir. Heykel yavaş yavaş ısınmaktadır! Heykel ısındıkça hayat bulmaya başlar. En nihayetinde, yarattığı heykel hayat bulur . ömürlerinin sonuna kadar beraber yaşarlar.
Golem ise bir musevi efsanesinin kahramanıdır. İnanışa göre, haham Judah loew ben Bezale tarafından kilden bir heykel yapılır. Musevi halkına yardımcı olması için ara ara canlandırılır. Alnına emet (doğruluk) kelimesi yazılmaktadır. Ruhları yoktur. Zekası da düşüktür. Bu özellikleri olmasına rağmen, Musevi halkını korumaktadır. Zamanla da güçlenmekte , etkisini arttırmaktadır.
Golem'in cumartesi günleri çalışması yasaktı. Bunun için aldından e harfi silinirdi. Silinmesi ile ortaya çıkan kelime met 'tir. Ölüm manasına gelir. Çağırılan golemden harf silinir ve golem haraketsiz bir şekilde dururdu. Bir cumartesi günü, e harfini silmeyi unuturlar. Bu yüzden golem kontrolden çıkar. Yakıp yıkmaya başlar. İnsanlara zarar verir. Böylece durdurulmasına karar verilir. Onca çaba ile yakalanır. Alnındaki harfler silinir. ardından golem parçalara ayrılır ve saklanır.
Talmud'da şöyle bir detay daha vardır. Hz. Adem'in, içersine ruh üflenmeden önce bir golem olduğu belirtilir.
areudirty
theartofmadeline
turnnoffyourmind
vaporwave
blakekathryn
kianamaiart
izzy806