Eleksyon
(For initial reading)
Nagkaroon na ng debate noong nakaraang senatorial election ang lahat ng malalaking istasyon. Nagkaroon din silang job interview. Pero masasabi nating hindi iyon naging successful gaya ng inaasahan dahil may nanalo pa ring mga walang karanasan sa politika at public service at natalo nila ang may mga naihaing magagandang plataporma. Pero dahil hindi nga nakadalo sa debate at job interview ang ibang nanalo kaya hindi lumabas ang totoong kaalaman nila’t kakayahan na isa sa importanteng pagbabasehan ng mga botante sa pagboto, magandang maging compulsary ang pagdalo ng mga kandidato sa isang debate lalo na sa pagka-Pangulo na nasasaad ngayon sa House Bill 5269. Hindi perpekto ang ating sistema pero maaari pa ring maging collective achievement ang pagboto. Ngunit bukod sa pagkakaroon ng tapat at magaling na plataporma, mayroon pang tatlong mahahalagang bagay na dapat isaalang-alang tuwing eleksyon. Ang mga ito ay ang voter education, voter participation at upholding of principles of democracy.
Walang serious voter education sa Pilipinas sa kabila ng malinaw na hindi platform-based bumoto ang karamihan sa mga Filipino. May mga nagsimula pero hanggang simula lang. May mga available materials online pero kung hindi ise-search, bubuksan o pag-aaralan hindi rin mapakikinabangan. Ito ang ilan sa mga halimbawa na epektibo kung mababasa at ia-absorb ng makakabasa:
Voter Education - Vote Right (PPT) Manual on Voter Education (PDF)
Gaano kahirap na utay-utaying i-advertise ang mga nasasaad sa mga nasabing presentasyon hanggang tumimo iyon sa isipan ng mga makakakita, makakabasa at makakarinig?
Marami ng pwedeng gamiting medium for voter education. Nandyan ang internet, radio, tv, at newspaper (in short, Philippine media). Pwede rin ang handouts gaya ng voter handbook na wala pang available sa bansa (kung trip mo mayroong madaling intindihing voter handbook ang Uganda na sadyang applicable sa mga third world countries), at public awareness talk pero walang tayong organization o grupo na nag-i-initiate nito. Dapat bang maging programa ito ng COMELEC? Meron silang program na karaniwang ginagawa kung mag-e-eleksyon pero iyon ay Comelec ad campaign kung paano gamitin ang voting tools at paalala sa mga opisyal na tatakbo upang hindi ma-disqualify. Dapat rin bang may voter education ang mga bagong rehistro? May nabasa kong komento mula sa isang artikulo na nagsasabing may proposal na magkaro'n ng voter education sa highschool at kolehiyo. Pero proposal pa nga lamang at wala pang draft, hindi na iyon pwedeng asahan para sa darating na eleksyon. At depende sa magiging resulta ng darating na eleksyon kung kakailanganin pa iyon.
Ito ang mga tumakbo bilang Pangulo at VP noong 2010. Nanalo si PNoy at Binay. Kung susuriing mabuti, sa lahat ng kandidato rito, si PNoy at Binay ba talaga ang karapat-dapat manalo?
*Ang Kapatiran - Nominated* John Carlos de los Reyes - President Dominador Chipeco, Jr. - Vice president *Bagumbayan-VNP - Nominated* Richard Gordon - President (not nominated for Lakas-Kampi Party) Bayani Fernando - Vice president (not nominated for Lakas-Kampi Party) *Bangon Pilipinas - Nominated* Eddie Villanueva - President Perfecto Yasay - Vice president *KBL - Nominated* Jay Sonza - Vice president Vetellano Acosta - President (later disqualified) *Lakas-Kampi - Nominated* Gilberto Teodoro - President (withdrew from NPC party) Edu Manzano - Vice president *Liberal - Nominated* Benigno Aquino III - President Mar Roxas - Vice president (withdrew from Presidential run) *Nacionalista - Nominated* Manny Villar - President Loren Legarda (NPC) - Vice president (withdrew from Presidential run, nominated as Manny Villar's running mate) *NPC* Francis Escudero - President (withdrew from party, later withdrew from the race) *PDP-Laban - Nominated* Jejomar Binay - Vice president (nominated as Joseph Estrada's running mate) Joseph Estrada (PMP) - President *Independents - Nominated* Jamby Madrigal - President (originally a member of the LDP) Nicanor Perlas - President
August 2009 namatay ang dating pangulo na si Cory Aquino. October filing ng candidacy. Walang planong tumakbo bilang pangulo ang anak niyang si Benigno Aquino III. Sa isang iglap siya ang piniling standard-bearer for presidency ng Liberal Party. Daang-matuwid ang kinampanya dahil ang hanap ng mga Filipino ay hindi corrupt kaya ikinampanya n'ya ring hindi siya corrupt. Okay na sa mga Pinoy 'yon. Hindi bale na ang mga plataporma. Nevermind the achievements and competence of the public official. Si Jejomar Binay naman ay matagal na naging Mayor ng maunlad na Makati. Ok sa achievement although kahit sino naman siguro maging Mayor ng Makati magiging maunlad 'yon dahil kasama sa nagpapatakbo nito ay ang aggressive na business sectors ng Makati. Wala namang lumabas na record na corrupt siya noong mga panahong iyon kaya para sa mga Pinoy clear siya. Win.
Para sa voter participation, halos kalahati lang ng registered voters ang bumoboto. At sa kalahating ito, kasama pa 'yong nagbebenta ng boto at bumoboto base sa popularidad/magandang kasinungalingan ng opisyal na tumatakbo. At may mga boto pang dumadapo para sa mga nuisance candidates at sa politikong napatalsik na sa pagkapangulo dahil guilty sa plunder o corruption.
Voter Turnout noong previous elections
PARLIAMENTARY
Year 2013 Voter Turnout 60.70% Total Vote 31,571,930 Registration 52,014,648 VAP Turnout 50.58% Voting Age Population 62,422,907 Population 105,720,644 Invalid Votes 0 Compulsory voting No
PRESIDENTIAL
Year 2010 Voter Turnout 74.98% Total Vote 38,162,985 Registration 50,896,164 VAP Turnout 64.70% Voting Age Population 58,986,204 Population 99,900,177 Invalid Votes 0 Compulsory voting No
Iba pang resulta ng nakaraang eleksyon: Registered Voters in 17 Regions - 2010 10 Vote Rich Provinces Voter Participation 2013
Hindi nga ba posibleng bumoto ang mga Filipino ng tama at magaling?
Ang adult literacy rate ng Pilipinas ay nasa 95.4%. As of 2014, halos 50% of the population ay umabot na sa urbanidad. Ayon pa sa Manila Times, "92 percent of urban homes and 70 percent of rural homes own at least one television set... But even with more urban and rural homes owning TV sets, 50 percent of Filipinos still read newspapers and 14 percent read magazines."
Ayon naman sa internetlivestats, may 42.9+Million Internet users na sa bansa. Kaso karaniwang sa social networking ito ginagamit. Sabi nga sa pewresearch.org, "Filipinos love social networking. Among adult internet users in the Philippines, 93% say that they use social networking sites, such as Facebook and Twitter. This is the highest such percentage across the emerging and developing countries surveyed and greater than the 74% of internet users in the U.S. who use social networking sites. Roughly seven-in-ten of those Filipino social networkers use these platforms to share views about music and movies, while half talk about sports."
Ayon din sa pag-aaral ng GMA News, ang mga Filipino internet users ay naglalaan ng "53 hours socializing in a week, 11 hours more than the global average of 42 hours." Sa malas ang malaking bahagi ng mga oras na ito ay ginagamit to
"stay in touch with friends, 74 percent meet new people, 70 percent have fun, 65 percent share new experiences, 63 percent keep company, 62 percent"
Posible bang makapagluklok ang mga Filipino ng Good Leader?
Malibang magkaroon ng malawakang voter education at voter participation, magamit ang Philippine media para sa mga iyon, at sa kampanya ay maging platform at achievement-based ang mga mamboboto, tagilid pa rin ang laban ng ating mga qualified na pinuno.
Wala pang totoong dahilan para sa Pinoy pride o upang maging Proud to be Filipino sa Pilipinas dahil ito'y nakakamit lamang via collective achievement at pagiging Filipino na responsable, disiplinado at kontributor ng pag-unlad ng bansa. Pero posibleng magkaroon nito kung sa Philippine election ay magsanib pwersa ang mga Filipino sa pagboto ng pinunong kapakanan ng mga mamamayan at Pilipinas ang totoong hangad at bumoto ang mga mamamayan para sa kapakanan ng bawat isa at ng bansa.
