Rezidba crne ribizle posle sadnje
Veb sajt: www.kalemkonjuh.rs
Dobro formiran i razvijen žbun ribizle treba da ima oko 15 stabala različite starosti (od 1 do 4 godine). U proleće svake godine trebalo bi ukloniti 4 - 5 najstarijih stabala iz žbuna i zameniti ih sa istim brojem jednogodišnjih dobro razvijenih letorasta.
Reziba i formiranje oblika "vaza": 1. rezidba ribizle posle sadnje; 2. rezidba pre početka II vegetacije; 3. rezidba u III godini; 4. rezidba u IV godini
Sadnice za jesenju, eventualno prolećnu sadnju pripremaju se orezivanjem nadzemnog dela na 2 okca (ako sadnica ima 2 - 3 grane, svaka se orezuje na po 2 okca).
Ribizla daje najveće i najbolje prinose na bujnom jednogodišnjem drvetu. Prema tome, treba težiti da žbunovi budu dovoljno bujni, naročito letorasti jednogodišnjeg i dvogodišnjeg drveta. Ovo znači da su najrodniji letorasti jednogodišnjeg drveta iz prethodne vegetacije. Starije drvo - dvo i trogodišnje ima slabiji rod i sitnije plodove. Zimska rezidba se sastoji u proređivanju unutrašnjosti žbuna, uklanjanju drveta starijeg od tri ili četiri godine. Treba težiti da u žbunu bude po 3 - 5 jednogodišnjih, dvo i trogodišnjih izdanaka. Svake godine 4 - 5 stabala zastareva i ne rađa, posle 4 ili 5 godina života, te s toga ta stabla (grane) rezidbom bi trebalo ukloniti do osnove i zameniti ih novim, bujnim, prizemnim stablima (granama). Ovako se reže crna ribizla u rodu.
Da bi malo pojasnili rezidbu ribizle, važno je znati da ona rađa na jednogodišnjim stablima i kratkim izbojcima na dvogodišnjim, trogodišnjim i četvorogodišnjim stablima. Bolje rađaju jednogodišnja stabla i izbojci na dvogodišnjim i trogodišnjim stablima. Iz napred navedenog, najbolje je u žbunu rezidbom osigurati stalnu obnovu novih izbojaka i to tako da imamo po jednu trećinu jednogodišnjih, dvogodišnjih i trogodišnjih stabala, a samo izuzetno i po koje četvorogodišnje stablo.
Dobro formiran i razvijen žbun ribizle treba da ima oko 15 stabala različite starosti (od 1 do 4 godine). U proleće svake godine trebalo bi ukloniti 4 - 5 najstarijih stabala iz žbuna i zameniti ih sa istim brojem jednogodišnjih dobro razvijenih letorasta. Rezidba na rod obavlja se u periodu dubokog mirovanja a najkasnije do kraja marta. Ne sme se kasniti jer se pupoljci ribizle razvijaju dosta rano, dobro nabubre i lako se osipaju.
Letnja rezidba je dopuna zimskoj. Mlade grančice se skraćuju za -1/5 - 1/4 radi izbijanja prevremenih bočnih grančica, čime se povećava rodnost naredne godine.
Razlika u rezidbi crvene i crne ribizle
Osnovna razlika u rezidbi crvene ribizle u odnosu na crnu je u tome što se zamena, odnosno uklanjanje stabala (grana) obavlja posle pete, odnosno šeste godine starosti i što se rezidba bočnih grana obavija na sledeći način: preguste bočne grane se prorede, a ostavljene prekrate. Prekraćivanje se obavlja naizmenično, jedna se prekraćuje na 1 - 2 pupoljka, a druga na 5 - 6 pupoljaka itd. Kraće orezane bočne grane u narednoj vegetaciji će dati jedan ili dva bujna letorasta, a duže orezane daće rod i slabiji prirast novih grančica. Ovaj način rezidbe sličan je mešovitoj rezidbi breskve, odnosno Gijovoj rezidbi vinove loze.
Podmlađivanje ribizle se izvodi na taj način što se do osnove uklone sve grane starije od dve godine. U žbunu se ostave 1 - 2 dvogodišnje grane, koje treba prekratiti iznad jedne bujne bočne grane. Jednogodišnje grane, ukoliko ih ima, ostavljaju se neprekraćene ili ako su slabije razvijene prekrate se na 2 - 3 pupoljka.
Napomena autora: Žbun crne ribizle u četvrtoj godini dobija sve svoje karakteristike, odnosno ima jedngodišnje grančice, dvogodišnja i trogodišnja stabla, ali ima i mnogo slabih i jalovih izdanaka. Najbolje je rezidbom regulisati rodnost žbuna crne ribizle, tako da bi na potpuno formiranom žbunu trebalo biti 5 do 6 jednogodišnjih, 4 do 5 dvogodišnjih i 3 do 4 trogodišnje grane. Takav odnos pruža garanciju za obilniju i redovnu rodnost. Najkvaliteniji plodovi su na donjem delu jednogodišnjih grančica, potom na dvogodišnjim i trogodišnjim granama (stablima).
Posebno uputstvo o rezidbi ribizle
U komercijalnoj proizvodnji ribizla se gaji redovno u obliku niskog žbuna, sa granama (stablima) koje izbijaju direktno iz zemlje. Najkvalitetnije plodove ribizla daje na jednogodišnjim grančicama, koje se najbolje razvijaju i daju najkrupnije plodove iz mešovitih pupoljaka na srednjem, a potom vršnom delu grančice. Iz mešovitih pupoljaka izbija nekoliko listova i par ili više grozdova ribizle.
Obično se u žbunu ostavi po 9 stabala (grana), starosti jedne (3 grančice), dve (3 stabala) i tri (3 stabala) godine. Svake godine rezidbom potrebno je uklanjati po tri najstarija stabla, a u zamenu za njih ostavljati po tri mlade jednogodišnje grančice. Na taj način postižemo stalno jako podmlađivanje žbuna. Kako postepeno stabla zastarevaju, tako ih i uklanjamo. Suviše jake ovogodišnje letoraste skraćujemo u leto za 1/4, da bi se bolje razgranale i dale prevremene bočne grančice, čime se povećava rodnost naredne godine. Ovakvu rezidbu možemo izvesti i na letorastima starijih stabala. Sredinu žbuna uvek bi trebalo držati dovoljno proređenu. To je još jedan od načina rezidbe žbuna ribizle.
Stanko Nekić / Đorđe Simović
