#raadsels

Herkenbaar?

Wat geef je aan een man die alles heeft?

Een vrouw die uitlegt hoe het moet

man #vrouw #uitleg

raadsels #mysteries #raadseltjes #leukespreuk

De Spiegel van de Ziel: Een Labyrint van Reflecties en Illusies In de oneindige zoektocht van de mens naar zelfkennis en -begrip, doemt vaak de metafoor op van de ziel als een spiegel, een metafoor die, bij nadere beschouwing, een doolhof van reflecties en dubbelzinnigheden onthult, waarbij de essentie van het zelf zowel wordt geopenbaard als verborgen in een enigmatische dans van licht en…

-Januari 2015

Meneer weet dat ik niet al te melig wil klinken. Het heeft naar alle waarschijnlijkheid te maken met m'n reputatie die ik al dan niet heb. Ga maar voor het tweede, want zelfkennis zou het begin van alle wijsheid moeten zijn. Het was een uil die me dit ooit toevertrouwde. Diezelfde uil zei ook dat als je tussen optie een en optie twee moet kiezen, of gedwongen bent te kiezen, je resoluut voor de tweede moet gaan. Indien je honderd procent voor de eerste zou gegaan zijn, had er namelijk geen tweede optie bestaan. Maar dit is niet op mij, ik Michiel, van toepassing. Verre van. Ik ben op weg naar volmaaktheid, van buitenaf, welteverstaan.  En meneer verstaat. 

Dat pad wordt bewandeld door een geluksbrenger, letterlijk te interpreteren hier. Ik wil graag toeschouwer zijn van mijn eigen toekomst, en zal ze als een plichtbewuste pottenbakker mee vorm geven. Of vormgeven, voor zij die zich storen aan spaties. Een spatie is niet veel meer dan een pauze, maar voor mij geen pauzeknop. Enkel play en replay. Ik wil het meemaken, het bekijken. Ernaar kijken, niet er naar kijken. Naar kijken doe ik niet, er naar uitzien wel, waarin naar een substantief is. Maar wie gebruikt dat nog. 

Zien dus. Uitkijken naar. Ik wil zoveel zien dat er blikschade ontstaat. Niet de traditionele rommel op de weg bij het botsen van vierwielers, neen, de schade aan mijn ogen door een overmaat aan het kruisen van blikken. Dat heeft met conserven niets te maken. Met vertrouwen des te meer. Of ik dan een verkeersslachtoffer ben? Het kan haast niet anders. Het heeft tenslotte met verkeren te maken, en ik ben bereid er offers voor te brengen. Het slachten zullen we beperkten tot geslachten. En die zijn noodzakelijk. Al verhouden wij ons niet zakelijk. Enkel nood. Want die is er. Geen noot, dat zal ik niet vergeten. 

Nooit meer nootjes, ziehier: een eerste offer. Zeer aannemelijk trouwens. Wie wil er nootjes als er ook choco bestaat zonder dat daar een eekhoorn voor hoeft te sterven tijdens de winter? De wereld is plots een heel stuk mooier. Hij zal nog waarschijnlijk nog even groot zijn, maar hij bevat meer. En meer is altijd goed. Net als een stuwmeer trouwens: energie opwekken. Die is vandaag aanwezig. 

Recensie: Het Van Erschreve familiegeheim, Hilde E. Gerard

Dit bijzondere, leerzame en actieve leesboek neemt je mee op sleeptouw aan de hand van het verhaal over Jonathan Van Erschreve. Jonathan is als veel jongens van zijn leeftijd: hij speelt het liefst de hele dag computerspelletjes. En dat weet hij op slinkse wijze te doen, want Jonathan is slim en gek op raadsels. Helaas is hij net niet slim genoeg om daarbij ook nog tijd in te plannen voor zijn…

-Augustus 2014

Hieronder is het kleine vertelseltje weergegeven over het meneertje dat zoveel smurrie op zijn tere schoudertjes kreeg, dat niet enkel dragen, maar ook verdragen pijnlijk sneed in zijn botten. Niet het soort botten waar mijn noorderburen laarzen plegen tegen te zeggen, levend in de gedachte hier correct mee te zijn, toch wetend slechts een deel van de bevolking te dienen. Die wetenschap indachte, een woord dat niet blijkt te bestaan om wat ik het gebruik, leidt verder het verhaaltje in.  Alle gebeurtenissen en personen, gelijkend op bestaande feiten, berusten op louter toeval. 

Menend dat de verteller steeds in de spiegel van de waarheid kijkt, beginnen we bij het eerste deel, beter bekend als het begin, de inleiding of er was eens. Zo ook hier: Er was eens een man en een vrouw. Ze leefden sinds enige tijd samen, zonder enige vorm van contract, dus op vrije basis. Een goede verstandhouding was meer waard dan een vodje papier, ziet u.  Nu gebeurde het op een dag dat de man voor zaken, het werk, paperassen en dergelijke naar het buitenland moest, meer bepaald; naar Duitsland. Zo'n verplicht reisje was natuurlijk geen 24 uur op een dag werken, en dus ook hij trok wel eens een Duits stadje in, en leerde er de taal van de plaatselijke bevolking. 

Met 'de taal' wordt niets anders bedoeld dan de taal, hier het Duits. Hij zag hoe zijn collega heren elke avond de bloemetjes buiten zetten, figuurlijk bedoeld. Met een knipoog dus, maar dat had u misschien door. Toch voelde meneer zich niet geroepen zich bij het gevoeg aan te sluiten, en trouwe hond die hij was, bleef hij in zijn kennel en jankte noch blafte daar om. 

Toen de man huiswaarts keerde, braaf als hij was geweest, stond de vrouw hem op te wachten. Nog voor hij ook maar één woord zei, keek ze hem eerst achterdochtig aan, waarna ze hem aan een kruisverhoor, jammer genoeg ook figuurlijk, onderwierp. De man werd gedegradeerd tot een meneertje, hij was niets, hoe kon hij dit ontkennen? De vrouw geloofde haar wederhelft niet, maar na gedaan te hebben waarop elke matroos recht op heeft na vier maanden volle zee, keerde de rust terug. 

Sporadisch, meer dan het meneertje wenste, zweepte de vrouw met dat thema, te pas en te onpas wijzend en beukend op het schuldgevoel van de man die hij was geweest. Dan kwam ze aandraven met insinuaties of meende ze ten stelligste - niet slettigste - dat meneer wel de meneer moest uitgehangen hebben, daar in het land waar het bier tot bij meneer zelf komt, u gebracht door wezens die hier niet dartelen, gedijen of aarden. 

Achttien maanden later, dus twee volle drachten van het vrouwmens, moest de vrouw des huizes op zo'n verplicht reisje, 't is echt waar en heus. De man zelf maakte zich langs geen kanten en hoekjes zorgen omdat zijn idealen en ideologie steeds in zijn portefeuille zaten. Bij de hand dus. Maar laat het net die hand zijn, die geen leiding gaf en niet ingreep als het nodig was.  En het was nodig, of toch nodig geweest: het vrouwtje van haar kant, had zich op haar reisje niet al te keurig gedragen, en de taal van de inboorlingen geleerd. Ze papte aan met de uitheemse meneertjes en maakte hen eigen, of dat dacht ze. Volgens de wetten van de natuur werd zij eigen gemaakt, verknecht. 

Het meneertje van weleer merkte dit op en vroeg wat er aan de hand was. Het vrouwtje probeerde nog een reddingsoperatie, maar de spreekwoordelijke haar zat in de spreekwoordelijke boter. De wederhelften verwerden helften en elk groeide zich een nieuwe helft aan. Een mouw spelden. 

Scandinavische Mythologie

Raadsels en wedstrijden

In de Scandinavische mythologie en saga’s lezen we vaak over wedstrijden en raadsels die opgelost moeten worden. Verschillende goden gaan om verschillende redenen wedstrijden aan.

Odin is altijd op zoek naar meer wijsheid. In de Vaftrudnismál wil Odin op bezoek bij de reus Vaftrudnir ‘Sterke Mangelaar’, die aloude kennis zou bezitten. Odin vraagt Frigg om advies en om hem de weg te wijzen. Frigg waarschuwt hem dat Sterke Mangelaar de machtigste reus is die zij kent en dat niemand tegen hem opgewassen is. Odin is verblind in zijn hunkering naar kennis en gaat toch. Eenmaal aangekomen bij Sterke Mangelaar doet hij zich als een gewone reiziger voor en daagt hij de reus uit door te vragen of hij wel zo alwetend is als altijd beweerd wordt. De reus hapt toe en zegt: 'Nooit kom jij heelhuids uit mijn hal, als je kennis niet groter is!' 

De reus bepaalt eerst met vier vragen of zijn tegenstander het waard is om een strijd mee aan te gaan. Hij stelt vier vragen over mythische gegevens, bijvoorbeeld hoe de rivier heet die de grond deelt tussen goden en reuzen.

Nadat de vier vragen naar behoren zijn beantwoord, wil de reus de strijd aangaan met als inzet hun leven. Odin stelt nu twaalf vragen over het oerverleden en de scheppingsmythe. De reus weet ze allemaal te beantwoorden. De reus benadrukt veel gereisd te hebben en weet zelfs de vragen over de godenwereld en Ragnarok, het einde van de wereld, te beantwoorden. Uiteindelijk is Odin hem te slim af, en maakt zichzelf bekend, met de laatste vraag: 'Wat fluisterde Odin in het oor van zijn zoon toen die op de brandstapel lag?' Hierop moet de reus het antwoord schuldig blijven, hij verzucht: 'Ik deelde met Odin mijn talig talent altijd zal jij de wijste blijven.'

Met deze wedstrijd leert de lezer een hoop over de mythologie en het wereldbeeld van de oude Scandinaviërs.

In Alvismál ‘Het lied van Alwijs’ is het Thor die een wedstrijd aangaat met de dwerg Alwijs. Alwijs wil graag de dochter van Thor trouwen, maar Thor wil eerst zijn wijsheid testen. De vragen die Thor stelt, zijn heel anders dan de vragen die Odin aan de reus stelt. Thor vraagt van Alwijs om synoniemen te geven van begrippen als de hemel, de maan en de zon. Thor gaat zolang door met het stellen van vragen dat de dwerg verrast wordt door het zonlicht en versteend. Zowel de vragen van Thor aan Alwijs als de vragen van Odin aan de reus zijn door Snorri Sturluson gebruikt in zijn Proza-Edda waarin hij de godenwereld en de taal van de dichtkunst beschrijft.

In Hervarar Saga ok Heidreks gaat Odin een raadselwedstrijd aan met een koning genaamd Heidrek. Odin is ook hier in vermomming en heeft de gedaante aangenomen van de ter dood veroordeelde boer Gestumblindi. Als hij een raadsel opgeeft dat Heidrek niet kan oplossen, zal hij niet sterven. De raadsels in deze saga zijn echte raadsels. Dit in tegenstelling tot Vaftrudnismál en Alvismál waar puur kennisvragen gesteld worden. In Hervarar saga vinden we raadsels als deze:

“Wat zie ik voor wonderlijks buiten bij de deur van Delling; met acht voeten en vier ogen, en knieën die boven zijn buik torenen? Overdenk dit raadsel, prins Heidrek!” “Spinnen,” antwoordt de koning.”

“Wat zie ik voor wonderlijks buiten bij de deur van Delling; zijn hoofd wendend tot Hel beneden, maar met zijn voeten altijd zoekend naar de zon? Overdenk dit raadsel, prins Heidrek!”  “Dit is een goed raadsel, Gestumblindi,” zegt de koning. “Ik heb het geraden. Het is de prei, zijn hoofd zit altijd stevig in de grond, maar vertakt zich boven de grond."

De laatste vraag die Odin vermomd als Gestumblindi aan Heidrek stelt, is hetzelfde als de laatste vraag in Vaftrudnismal, Heidrek kan het antwoord hierop nooit weten.