#p.222

outcast from your father's country bleeding a bitter life away in alien places.

Ik ben jong en voel me vaak opstandig; ik kan niet toezeggen dat ik, wanneer ongeduld of onvrede mij meeslepen, steeds naar mijn verstand te werk zal gaan. Maar in het diepste van mijn ziel weet ik dat je met onderwerping verder komt dan met verzet; het onderworpen zijn maakt het overmeesteren tot iets beschamends en onderwerping draagt onbeschrijfelijk veel bij tot de verheerlijking van de juiste macht.

Brieven bewaar je om ze nooit meer te lezen, uiteindelijk vernietig je ze uit discretie.

Woorden en beelden dwarrelen rond in mijn hoofd, wellen onuitputtelijk op, botsen, vermengen zich, verscheuren elkaar. Maar boven dit tumult heersen grote kalmte en onverschilligheid. Niets zal daar ooit meer op inwerken.

Mijn toestand is werkelijk hachelijk. Wat een mooie dingen, belachelijke dingen zal ik missen uit angst, uit angst in de oude fout te vervallen, uit angst niet op tijd te eindigen, uit angst nog een laatste maal te zwelgen in een laatste golf van droefheid, onmacht en haat. Er zijn velerlei vormen waarin het onveranderlijke zich troost vormeloos te zijn. O ja, ik ben altijd geneigd geweest tot diepzinnige gedachten, vooral in het begin van het jaar.

Ik lag toch maar te woelen in m'n nest en kon geen greintje slaap te pakken krijgen. Je kunt je aftrekken zoveel als je wilt op zo'n moment, 't lucht je niet op en 't brengt je ook niet op andere ideeën. En dan word je pas goed wanhopig. Maar erger is dat je je afvraagt hoe je de volgende dag voldoende kracht moet opbrengen om verder te gaan met wat je de vorige dag deed en waarmee je al veel en veel te lang bezig bent geweest, waar je de energie vandaan moet halen voor al die stomme moeite en die duizenden plannen die op niets uitlopen, voor al die pogingen om uit die drukkende ellende te komen, pogingen die altijd weer mislukken en die je er voor de zoveelste keer weer van overtuigen, dat je toch niet aan je lot ontkomt en elke avond opnieuw ontgoocheld zult zijn en bang voor de volgende dag, die steeds onzekerder en troostelozer wordt.

Een intelligent libido bestaat niet.

Een snel uitstapje in de romantiek, een wild en mannelijk avontuur - zo zag de oorlog er in 1914 uit in de voorstelling van de gewone man, en jonge mensen waren zelfs oprecht bevreesd dat ze deze fantastische opwindende ervaring in hun leven zouden mislopen: daarom stormden ze onstuimig naar de vlag, daarom juichten ze en zongen ze in de treinen die hen naar de slachtbank voerden, wild en koortsachtig stroomde de rode bloedgolf door de aderen van het hele rijk.