Hayâlinden gelir gam hatıra cânâneden gelmez Sitem hep âşinâlardan gelir bîgâneden gelmez

~Nâbî~

Sana gam sevgiliden gelmez, hayalinden gelir. Sana senden gelir o gam. Izdırap, kişiye ancak tanıdıklardan gelir, yabancılardan gelmez.

Tabii bu beyitte bir iç mana kendini gösteriyor. Bir kişiye sıkıntı, ızdırap en yakın olanından geliyor, diyor üstad Nâbî. Peki bana en yakın olan kimdir? Elbette ben, yani nefsim. Bana gelen ızdırap herkesten çok ve herkesten önce nefsimden gelir. İnsanın en büyük düşmanı, hasmı bizzat nefsidir. İnsan onu tanımazsa, kendinden gelen zararı başkasına ihale ederse, başkalarını suçlamaya kalkarsa, kendisini düzeltme kaygısından uzaklaşırsa vay haline.

اِنَّ اللّٰهَ لَيُؤَيِّدُ هٰذَا الدّ۪ينَ بِالرَّجُلِ الْفَاجِرِ

"Muhakkak ki Allah, bu dini fâcir adamla da teyid ve takviye eder." (Buhari)

sırrınca: Müzekkâ olmadığın için, belki sen kendini o recül-i fâcir bilmelisin. Hizmetini, ubudiyetini; geçen nimetlerin şükrü ve vazife-i fıtrat ve fariza-i hilkat ve netice-i san'at bil, ucb ve riyadan kurtul!.

Boşa geçirdiğimiz her vakitten sorgulanacağız. İmkanımız varken, kılalım namazlarımızı derttaşlar.

"İçinde ecel vaktimin yaklaştığı ama amelimin artmadığı güneşi batan bir güne duyduğum pişmanlık kadar başka hiçbir şeye pişmanlık duymadım."

Selef-i Sâlihinden Yahyâ b. Ebî Kesîr’in oğlu Abdullah rahmetullâhi aleyh şöyle demiştir:

“Babam ne zaman bir cenâze namazına katılsa, o gün akşam yemeği yiyemezdi.”

İbn Atâullah-ı İskenderî (k.s), Hikem adlı eserinin münâcât bölümünde demiştir ki:

“İlâhî, sen bana ne kadar yakınsın, ben ise senden ne kadar uzağım!”