A Baña informa

PIONEIRAS ARREDOR DO MUNDO: MARUJA MALLO

Maruja Mallo, célebre pintora galega da xeneración do 27, dentro da denominada vanguardia interior española, experimental e innovadora. 

Maruja Mallo (nacida como Ana María Gómez González, Viveiro, Lugo, 5 de xaneiro de 1902 - Madrid, 6 de febreiro de 1995) comezou os seus estudos na Escola de Artes e Oficios, para logo pasar a estudar na Real Academia de Belas Artes de San Fernando en Madrid. Alí relacionouse con cineastas, escritores e poetas de tanta sona como Federico García Lorca, Margarita Manso, Salvador Dalí, María Zambrano, etc. 

Ela frecuentaba o Lyceum club Femenino, fundado en 1926 por un centear de mulleres de ámbitos culturales ilustrados cuxo obxectivo era a defensa dos intereses da muller ao tempo que lles facilitaba un lugar de encontro e promovía o desenvolvemento educativo, cultural e profesional das mulleres.

Durante a década de 1920 traballou para numerosas publicación literarias coma a Revista de Occidente, La Gaceta Literaria ou o Almanaque Literario e realizou portadas de varios libros. Maruja Seguía a nova línea de obxectividade ou realismo máxico.

Texto: Paula P.

COVID 19, unha retrospectiva dende a nova normalidade

O coronavirus arde nas cacharelas

Celebramos a noite máis curta do ano entre máscaras, queimando o virus que tantos estragos causou nos últimos meses.

Este pasado 24 de xuño, o San Xoan de Marín foi un dos mellores deste ano en Galicia, e a noite anterior, a do 23, foi a noite das cacharelas e a sardiñada, había que pedir permisos, iso sí. 

Mais en Marín podemos dicir que foi un día de cacharela no que todos os males foron queimados. Realizouse unha cacharela comunitaria, a expectación era a máxima cando, cumprindo coa tradición de plantar lume ás fogueiras, a Asociación de Amijos e Veciños prendeu lume ao coronavirus.

Neste acto simbólico a asociación veciñal recreou este ano o coronavirus nunha das súas cacharelas ou foleóns. Cada ano recrean unha de menor tamaño para queimar ás dez para o público infantil e outra de maior tamaño ás doce, para o público adulto. 

Foron dúas pezas espectaculares, un coronavirus de cinco metros na primeira quenda e na segunda un parque eólico (en relación coas protestas ante a instalación de aeróxeradores no medio).

“Este desgraciado temos que queimalo, pola nosa parte no vai quedar. A ver se o queimamos e acaba isto porque fixo moito dano, moita xente morreu por culpa disto” explicou o presidente da asociación veciñal á Radio Galega. E así, entre as atentas miradas de xente con máscaras, ardeu o coronavirus ás 22:00.

20 de xuño, Día Mundial das Persoas Refuxiadas

PIONEIRAS ARREDOR DO MUNDO: MARY SHELLEY

Todas as persoas coñecen ao mítico monstro de película, Frankenstein, pero case ninguén coñece a persoa que estivo detrás desta novela gótica que traspasaría o papel cara á pantalla cinematográfica: Mary Shelley é esa xenia creadora dunha das máis ilustres novelas contemporáneas.

Mary Shelley (Londres, 30 de agosto de 1797-ibíd, 1 de febreiro de 1851) foi unha dramaturga, narradora, ensaísta e biógrafa británica recoñecida sobre todo por ser a autora da novela gótica Frankenstein. Ata a década de 1970 foi principalmente recoñecida por intentar publicar as obras do seu marido, Percy Shelley.

Os historiadores comezaron a estudar máis sobre as súas novelas e os eruditos mostraron un interese crecente na súa produción literaria, particularmente nas súas novelas historicas como Valperga, Perkin Warbeck ou O último home entre outras.

As obras de Mary Shelley a miúdo argumentan que a cooperación e a compaixón, particularmente as practicadas polas mulleres nas súas familias, son as formas de reformar a sociedade civil. 

Texto: Paula P.

PIONEIRAS ARREDOR DO MUNDO: EDURNE PASABAN

Primeira muller en escalar os catorce oitomiles do mundo, as 14 cumes máis altas.

Edurne Pasaban (Tolosa, Guipúzcoa, 1 de agosto de 1973) é unha alpinista española que foi a primeira muller en ascender os 14 oitomiles do mundo. Chámanselle oitomiles aos 14 picos do mundo con máis de 8000 metros,  situados en Asia nas cordilleiras do Himalaya e do Karakorum. 

Con tan só 16 anos subiu ao Mont Blanc (4.810 metros). Ao terceiro intento conquistou o Everest (8.848 m) o seu primeiro oitomil. Logo chegou unha gran racha: o Makalu (8.465), o Cho Oyu (8.201), o Lhoste (8.516), o Gasherbrum (8.068), e o K2 (8.611). Alí perdeu os dedos dun pé por conxelación.

Logo en 2005 escalou o seu noveno oitomil (Nanga Parbat 8.125) mais caeu nunha depresión que a apartou das montañas por un tempo. Logrou saír adiante e coronou 13 dos 14 oitomiles. Rendiuse no último tras intentalo e cinco ocasións.

Entón comezou unha carreira a contrarreloxo coa alpinista Oh Eun-Sun por ser a primeira muller en subir os 14. Edurne decidiu coronar o Shisha Pangma, non por gañar a Oh Eun-Sun senón por superarse a sí mesma, mais Oh Eun-Sun dixo conquistar os 14 primeiro. Pronto descubriron que era mentira e Edurne proclamouse a primeira muller en conseguir esta fazaña, nin máis nin menos ca en nove anos.

No seu libro “catorce veces oitomil” podes saber moito máis sobre a súa aventura.

Texto: Laura Ferreiro

3 de xullo, día internacional sen bolsas de plástico

Símbolos do feminismo: o lazo morado

Hai varias teorías para explicar por qué se escolleu un lazo morado para representar ás mulleres e o porque da cor morada.

O lazo morado é un símbolo moi importante do feminismo. Agora, ímosvos ensinar as diferentes teorías sobre a súa orixe.

A máis repetida é a que conta a historia dun incendio nunha fábrica textil de Estados Unidos o 8 de marzo de 1908. As traballadoras da empresa Cotton New York  declaráronse en folga e o dono do negocio prendeu lume ao edificio. Morreron 129 mulleres que estaban encerradas na fábrica. Segundo conta a lenda, as empleadas estaban traballando con teas violetas e o fume que saía da fábrica, era desa mesma cor.

O seu recordo dou lugar ao Día Internacional da muller. A primeira celebración do Día Internacional da Muller fíxose real o 19 de marzo de 1911 en Europa e progresivamente a súa conmemoración exténdese a todos os países.

Outra teoría di que a cor violeta xurde do concepto de feminismo que revindica a igualdade entre homes e mulleres. Así, se se mestura a cor azul (que sóe “representar” ao home) e a rosa (que sóe “representar” á muller) sae a cor morada, a cor da igualdade.

Utilízase esta cor nos días coma o 8M (día da muller traballadora) e no 25N (día contra a violencia de xénero).

Autoría: Laura Ferreiro

A poboación da Baña maniféstase en contra dos recortes de sanidade no Centro de Saúde

Crónica das protestas da cidadanía bañense contra os recortes de sanidade no seu centro de saúde.

Marabillas galegas: Redescubrindo Galicia

Estreamos nova sección, Redescubrindo Galicia, na que vos amosaremos lugares fermosos que visitar neste verán sen saír da nosa comunidade autónoma.

Para viaxar agora mesmo, non fai falta saír fóra do país, nin sequera da túa comunidade autónoma. Aquí imos ensinarvos lugares fermosos que están moi preto da casa. Collede as maletas!

Apertura de comercios, espazos deportivos e campamentos na Baña

A nova normalidade impón diferentes formas de uso e desfrute das actividades e instalacións deportivas, e tamén moita precaución e respecto polas normas sanitarias ao acudir ao comercio local.

A señorita Bubble, Ledicia Costas

Un novo booktrailer para que coñezades outra das nosas lectura recomendadas dunha das nosas autoras favoritas de Literatura Infantil e Xuvenil galega: Ledicia Costas.

Agave Cacozela: Unha planta moi exótica.

Imos falar do Agave Cacozela ou Agave caribeño xigante, pero... que fai que se diferencie do resto de plantas? Que ten de especial? Segue lendo para coñecer a resposta a esas preguntas.

Esta variedade de planta pode atoparse facilmente no xardín botánico de Gran Canaria, onde ten as propiedades perfectas para vivir, dado que esta planta necesita máis sol que auga.

Pode medir ata 6 metros, unha barbaridade… Sería como poñer a tres persoas que medisen 2m unha enriba da outra, imaxinádelo? Pois si, esta planta existe e está en España, nas Palmas de Gran Canaria.

As súas características máis estranas son a súa gran altura, que só florece unha vez na súa vida e que pode poseer unha inflorescencia das máis espectaculares, con numerosas flores douradas distribuidas compactamente. A roseta que forman as súas follas alcanza os catro metros de ancho.

Xusto despois de florecer a planta morre, pero deixa unha descendencia, miles de sementes. As flores permanecen abertas sobre 20 días a partir dos cales comezan a formarse os froitos.

Porén, a desaparición desta especie non debe preocuparnos dado que o Xardín de Aclimatación de A Oroatava conta con sementes desta especie para substituir unha posible pérdida deste impresionante exemplar: Haberá que esperar uns 25 ou 30 anos para velo aflorar de novo. Cando ocorra estaremos desexando velo.

Imaxe: elmundo.es

O CPI de San Vicente desexa un bo verán a todas e todos

Mulleres pioneiras

Se seguides o noso xornal, seguro que moitos e moitas coñecedes a nosa serie  Pioneiras arredor do mundo. Queredes saber como coñecemos todas esas historias de grandes mulleres?

As apaixoantes historias de mulleres extraordinarias arredor do mundo que estades a ler neste xornal proceden de marabillosos libros que explican de forma precisa a vida de mulleres tan interesantes coma descoñecidas, todas as que publicamos e boa parte das que están por vir.

Libros coma estes animan a moitas rapazas e mulleres a facer cousas que, por distintas circunstancias, non puideron facer. Os libros que nos inspiraron son: Las chicas son de ciencias, Las chicas son guerrras, Las chicas van donde quieren, Cuentos de buenas noches para ñiñas rebeldes, Cuentos de buenas noches para niñas rebeldes 2, Pioneiras, Pioneiras 2 … Todos estes libros podedes encontralos na nosa biblioteca escolar e tamén hai un pdf moi interesante en Internet, que fala de 100 mulleres galegas:

 Texto: Paula P.

Imaxes: Paula P. e Laura F.

Receitas na Baña: Trenza caseira

Animádesvos a cociñar unha trenza? seguide estes pasos e veredes que doado e que deliciosa vos queda!

Na Baña reciclamos!

Nesta reportaxe poderás coñecer a importancia da reciclaxe, xa que reciclando podemos contrarrestar diferentes tipos de contaminación… 

O vidro reciclado pode cargar 1,5 millóns de móbiles durante un ano e reciclando só 6 latas no contedor amarelo podes cotrarrestar 10 minutos dun tubo de escape.

Anímate a reciclar!

Persoas pequenas en lugares pequenos podemos facer cousas grandes.