vlemma_notes

-Γιε μου σαν γίνεις κυνηγός, σαν γίνεις παλικάρι, σαν ανταμώσεις πέρδικα, να μην τήνε σκοτώσεις. Η πέρδικα είναι η μάνα σου κι εγώ η μητριά σου.

ΕΜΙΛΥ ΝΤΙΚΙΝΣΟΝ

Το Νερό, μαθαίνεται απ’ τη δίψα.

Η Στεριά – απ’ το αρμένισμα στα Πέλαγα.

Η Έκσταση – απ’ την οδύνη –

Η Ειρήνη, απ’ των πολέμων της το χρονικό –

Η Αγάπη, απ’ του τάφου το ανάγλυφο –

Τα Πουλιά, απ’ το χιόνι.

ΜΙΛΤΟΣ ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ

Eνας μπαξές γεμάτος αίμα

είν’ ο ουρανός

και λίγο χιόνι

έσφιξα τα σκοινιά μου

πρέπει και πάλι να ελέγξω

τ’ αστέρια

εγώ

κληρονόμος πουλιών

πρέπει

έστω και με σπασμένα φτερά

[THIS IS NOT OUR FATE] All along the watchtower

"There must be some way out of here" said the joker to the thief 

"There's too much confusion", I can't get no relief 

Businessmen, they drink my wine, plowmen dig my earth 

None of them along the line know what any of it is worth. 

"No reason to get excited", the thief he kindly spoke 

"There are many here among us who feel that life is but a joke 

But you and I, we've been through that, and this is not our fate 

So let us not talk falsely now, the hour is getting late". 

All along the watchtower, princes kept the view 

While all the women came and went, barefoot servants, too. 

Outside in the distance a wildcat did growl

Η Ελβετή σοπράνο Λίζα ντελα Κάζα πέθανε πριν από μερικές ημέρες (10.12.2012), σε ηλικία 93 ετών.

Ηταν ιδανική ερμηνεύτρια Ρίχαρντ Στράους και Μότσαρτ. Από τη φωνή της άκουσα Τα προσφιλή μου «Τέσσερα τελευταία τραγούδια» του Στράους, σε βινύλιο.

Στην Αμερική

Την 14η Μαρτίου 1911, ο παππούς μου Γεώργιος (Γιώρης) Ξυδάκης αποβιβάστηκε από το υπερωκεάνιο 'Πατρίς' στο Ελις Αϊλαντ της Νέας Υόρκης. Ηταν 29 ετών. Τον παρέλαβε ο αδελφός του Νικηφόρος και αναχώρησαν για το Spokane, Washington, στο Βορειοδυτικό άκρο της αμερικανικής ηπείρου.

Ορυχεία, υλοτομία, σιδηρόδρομοι; Λίγο απ' όλα.

Δύο χρόνια αργότερα ο Γεώργιος επέστρεψε στη γενέτειρά του Μύκονο. Παντρεύτηκε την Κατερίνα Γαλάτη, καταγόμενη από οικογένεια μαστόρων του Αϊβαλιού, τάζοντάς της ότι θα την πάρει στην Αμερική. Αντ΄αυτού, ο Γιώρης αφοσιώθηκε στην καλλιέργεια των πατρογονικών αμπελιών, στην Κούτελα, και στην αγροκτηνοτροφία στις Μεγάλες Δήλες (Ρήνεια).

Θεοσεβής και πράος, έχων στην έρημο Ρήνεια ως κατοικίδιο συντροφιάς ένα γεράκι (γαβνέλο), έκανε μεγάλη οικογένεια, έφτασε τα ενενήντα τρία, πίνοντας κρασί και καπνίζοντας μισαδάκια Εθνος άφιλτρο σε καλαμένια πίπα. 

Πολλές δεκαετίες από το μόνον της ζωής του ταξίδιον, έλεγε στα εγγόνια του ότι όπου να 'ναι θα ξαναπάει στην Αμερική, υπαινισσόμενος τον Αλλο Κόσμο.

Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης

Tο γράψιμο, όμοια προς όλες τις εκδηλώσεις που αφορούν τη μνήμη, έχει ανάγκη οικείου κοινού. Σε όλα τα μνημόσυνα, όπως και στις ονομαστικές επέτειες, τα ποικίλα και διάφορα κεράσματα, αποτελούν συνήθεια.

    Γράφοντας, έχω την εντύπωση, ότι επεξεργάζομαι τον καρπό της καρυδιάς, για να επανέλθω πάλι στο δέντρο. Tο καρυδάκι το γλυκό, χρησιμοποιεί τον καρπό πριν σχηματισθεί και ξεχωρίσει το σκληρό ενδοκάρπιο. H επεξεργασία του αφορά χειρισμούς πάνω στην πράσινη φλούδα, που έχουν ως αποτέλεσμα το μαύρισμα των χεριών και δακτύλων. Mήπως, ανάλογα ενοχλητικό δεν είναι, το μουντζούρωμα των χεριών όταν γράφουμε;

    O βαρύς από τον καημό άνθρωπος, νομίζει, ότι θα πάψει υφιστάμενος αν δεν τελέσει όλα τα εθιμοτυπικά, που του είναι κατά βάθος μεγάλη παρηγορία. Παρά ταύτα όμως, η συνέχιση των καθημερινών απασχολήσεων, του είναι δύσκολη και βυθίζεται στη σιωπή.

Η γευστική και οσφρητική μνήμη είναι η πιο αρχέγονη, και η πιο βαθιά. Μπορεί τα αισθητήρια να αδυνατίζουν με τη σώρευση της ηλικίας, αλλά η συγκίνηση παραμένει ανεπανάληπτη οσάκις η εμπειρία ανακληθεί στη μνήμη, με οποιαδήποτε αφορμή. Προυστ, μαντλέν κ.λπ.

Πιο ενδιαφέρουσες ακόμη είναι οι λίγο συνθετότερες γευστικές εμπειρίες, αυτές που προκύπτουν εκ συνδυασμού. Μερικοί τέτοιοι συνδυασμοί σφραγίζουν πολιτιστικά γενιές, ακόμη και  λαούς ολόκληρους. Το γεύεσαι και ανασυνθέτεις σύνολα, ατμόσφαιρες, ανθρώπους, κόσμους συμπαγείς: αυτό με πλημμύρισε όταν προχθές γευόμουν κουλούρι, κασέρι και καφέ για προάριστον. Κουλούρι σιμίτι βέβαια, τύπου Θεσσαλονίκης, φτιαγμένο από τον άφθαστο μάστορα Κανέλλο (Λεωφ. Αλεξάνδρας 76), κασέρι Βόλου ώριμο, και καφέ ελληνικό σκέτο. Ο πλούτος αυτού του συνδυασμού είναι μοναδικός: εναρμονίζονται η καλοψημένη κόρα με το άφθονο σουσάμι, με τη λιπαρότητα και το υφάλμυρο του τυριού, και την αψιά γαιώδη γεύση του καφέ. Μου θυμίζει πάντα τα παιδικά χρόνια και τα φοιτητικά ξενύχτια. 

[Το κουλούρι μου θυμίζει κι άλλο ένα ξενύχτι, στα τριάντα μου, σε ρετιρέ της Φωκυλίδου, όταν τα χαράματα ο ψυχεδελικός οικοδεσπότης έστειλε να φέρουν απ’ του Ψυρρή ζεστά κουλούρια και τα σέρβιρε με μέλι.]

Μια κούπα αχνιστού ελληνικού καφέ με τι άλλο πάει; Στη νήστεια, η μάνα μου και η γιαγιά μου ενίσχυαν τον καφέ με ταχίνι, και το παχύ λιπαρό ρόφημα το συνόδευαν με υποδριμείες ελιές και ψωμί. Οι αλμυρές λιπαρές ελιές συνοδεύουν έξοχα και το τσάι, μαύρο γλυκό τσάι, σ’ ένα νηστίσιμο γκουρμέ πρωινό ― ελιές αλμάδες Χαλκιδικής (τις Φεράρι της ελιάς) ή χαμάδες νοτιοελλαδίτικες. Και χαλβάς με τα προειρηθέντα! Αυτό είναι μοναστηριακή εκλέπτυνση, που τιμούσαν οι ευλαβείς γιαγιάδες μας στα μακρά σαραντάμερα.

Πάμε στο μεσημεριανό. Η φασολάδα απαιτεί κρεμμύδι και ελιές, θρούμπες ή πράσινες τσακιστές κατά προτίμησιν· και φέτα σκληρή, για χλιδή. Οι φακές προτιμούν πράσινες ελιές και για χλιδή λακέρδα. Η φάβα διψάει για μπόλικο ελαιόλαδο, κρεμμύδι, πιπέρι, λεμόνι. Το γλυκύ των οσπρίων αποζητάει το όξινο, η υδαρής σούπα το λιπαρό, το ήπιο αποζητάει το αψύ και καυτερό. Παντού και πάντα τα έτερα έλκονται και οδηγούν σε συνθέσεις υπέρτερες των αθροιζομένων συστατικών, όχι μόνο γευστικά αλλά και θρεπτικά.

Πρωινά ή απογευματινά, αυτοτελή ή προδόρπια ή επιδόρπια: Παξιμάδι κρίθινο λαδωμένο με ρίγανη και ντομάτα ― το κλασικό της Μεσογείου. Καρπούζι με φέτα ― πανελλήνια διαχρονική αξία. Σταφύλι με κοπανιστή Μυκόνου. Σύκα με γραβιέρα Κρήτης. Πεπόνι με κυκλαδίτικη λούζα. Με ιταλική επιρροή: Mostarda Mantovana (δηλαδή κυδώνια μαρμελαδόγλυκο συν μουσταρδόσκονη) με χοιρινό ή ψημένες γραβιέρες, αρσενικό Νάξου, κεφαλοτύρια (τσίπουρο ξηρό...)

Je ne suis pas sage Je suis très cruelle Mais c'est un engrenage Parce que je suis très... Belle

CAMP, 22.10.2012

H αναδίφηση του πρόφατου παρελθόντος, που επιχειρεί με τα ατελή της μέσα  η παρούσα έκθεση-έρευνα, τελείται σε κομβική περίοδο: το 2012 δεν σημαίνει μόνο τον θυελλώδη τερματισμό της εγχώριας Μεταπολίτευσης, αλλά και την αλλαγή Παραδείγματος για την Ευρώπη και τις δυτικές δημοκρατίες. 

Ενώ λοιπόν το μέλλον μάς έρχεται σαν αναδυόμενος σωρός ερειπίων, τυπικά μπενγιαμινικά, εμείς στρέφουμε το βλέμμα μας προς το παρελθόν, για να ξαναδούμε, μάλλον να ανασυστήσουμε, το παλαιό οικοδόμημα που τώρα γκρεμίζεται, το οικοδόμημα που χτίσαμε και μας έχτισε. Κοιτάμε κυρίως τους κρυφούς αρμούς του και τα υπόγεια θεμέλια, τις αθέατες όψεις, ό,τι διαπερνούσε υπόγεια τον κυρίαρχο λόγο και τον υπονόμευε ή τον μετατόπιζε. Κοιτάμε ό,τι γονιμοποιούσε το μέλλον, όχι μόνο ως αντίσταση στην επελαύνουσα βαρβαρότητα των ύστερων χρόνων, αλλά και ως τροχιοδεικτικά μιας ζωής με σύνεση και ελευθερία, μιας ένυλης ουτοπίας.

H πρώτη έκθεση Underground είχε απρόσμενα μεγάλη επιτυχία. Κανείς δεν περίμενε ότι η σημερινή μητροπολιτική Αθήνα θα διψούσε τόσο πολύ να μάθει τις αναζητήσεις και τα ξεχασμένα ίχνη των πρωτο-μπήτνικ και χίπστερ της σκληρής μετεμφυλιακής περιόδου, από το ‘50 ώς το 1967, τα ροκ και χίππικα φανερώματα μες στη δικτατορία, τις παράξενες διαδρομές του σιτουασιονισμού, της αντιψυχιατρικής, της ψυχεδέλειας, των ριζοσπαστικών κόμικς, της αυτονομίας, μες στην τέχνη και τα περιθωριακά κινήματα της πρώτης μεταπολίτευσης.

Ωστε το αθηναϊκό αντεργκράουντ ωρίμασε, διευρύνθηκε, μεγάλωσε, έγινε μέινστριμ. Μέινστριμ; Οχι ακριβώς. Ποτέ εντελώς. Τα περιοδικά, οι συγγραφείς, οι καλλιτέχνες, οι ιδέες και οι φόρμες του παράλληλου αυτού ρεύματος, του αδιαφοροποίητου και πολύμορφου, χρησιμοποιήθηκαν, εξετράπησαν,  χρηματίστηκαν, λεηλατήθηκαν, «βεληλώθηκαν», αλλά ποτέ δεν εξαντλήθηκαν και δεν υποτάχτηκαν ολοσχερώς. Πάντα κάτι διέφευγε, κι αυτό το κάτι, το αντιστασιακό και ανυπόταχτο, το αμφιβάλλον, ήταν η κρίσιμη μάζα από την οποία προέκυπτε μια επόμενη γενιά ανθρώπων, ιδεών, έργων κ.ο.κ. Το διαφεύγον, το διαλείπον, το καταραμένο απόθεμα. Αυτό το διαφεύγον και πάντα δραστικό απόθεμα το ονομάσαμε συμβατικά, για την οικονομία τούτης της συναγωγής, Αντικουλτούρα. Οχι με την έννοια των αμερικανικών και ευρωπαϊκών σίξτις, αλλά περισσότερο με την έννοια που πήρε η αντικουλτούρα μετά το ‘70, μετά τις διαψεύσεις του ‘68, μετά ακόμη και τα πρώτα κινήματα της αντι-παγκοσμιοποίησης. Η Αντικουλτούρα που περιέχεται σε αυτή την έκθεση-έρευνα, υπό αυτή την έννοια, κατοπτρίζει τις πνευματικές διεργασίες για το ξεπέρασμα του κόσμου του Νταβός από τον κόσμο του Πόρτο Αλλέγκρε, όπως το έχει θέσει ο Ιμάνουελ Βαλερστάιν στο πρόσφατο παρελθόν, το παρελθόν που πραγματευόμαστε grosso modo.

***

Μερικές κωδικές παρατηρήσεις για το εγχώριο συμβάν της Αντικουλτούρας, από τα τέλη του ‘70 ώς τη Μεγάλη Υφεση.

• Η Αντικουλτούρα (Α.) επετέθη καταρχάς εναντίον του καθεστωτικού αριστερού λόγου, της κυριαρχίας του στο μεταπολιτευτικό περιβάλλον, όπως εκφραζόταν πρωτίστως από ΚΚΕ και ΚΚΕ-εσωτ. και μ-λ αριστερισμό, αλλά και από το καθεστωτικό-λαϊκιστικό ΠΑΣΟΚ. Η Α. έδωσε μάχες επί του συμβολικού, στο διάστημα της αναρχοαυτονομίας, 1977-1982, και κατέφερε αποφασιστικά πλήγματα στο κύρος και στην ηγεμονία της σταλινικής αριστεράς επί της νεολαίας και των φοιτητών.

• Στη δεκαετία του ‘80 η νεολαία αφομοιώνει και αναπλάθει συγκεφαλαιωτικά την αμφισβητησιακή κουλτούρα του ‘60-’70. Η άνθηση της Α. συμπίπτει με την εκρηκτική άνοδο των μικρομεσαίων στρωμάτων και το μαζικό πανεπιστήμιο. Είναι υπαρξιακή και ηθική περιπέτεια.

• Η δεκαετία του ‘90 σημαδεύεται ταυτόχρονα από τον καταναλωτισμό, το λάιφστάιλ και την ατομικιστική αρπαγή, αλλά και από την ανάδυση μιας πιο συμπαγούς και συνειδητοποιημένης Αντικουλτούρας. Ενα σημάδι, το αυτάρεσκο αλλά και τολμηρό σύνθημα αυτοαναγνώρισης των αντεξουσιαστών «Είμαστε ο ανθός της ελληνικής νεολαίας/κοινωνίας». Η μόνη ενδιαφέρουσα τέχνη επηρεάζεται ανοιχτά από τα ρεύματα της Αντικουλτούρας και την κουλτούρα των κωδικών Εξαρχείων.

• Σταδιακά, μετά το 1990 περίπου και έως τις μέρες μας, το κυρίαρχο πολιτικό ρεύμα στην Αντικουλτούρα θα είναι ο αδιαφοροποίητος και πολυ-υβριδικός αναρχισμός, ιδίως στη νεολαία, όπου είναι αδιαμφισβήτητα ηγεμονικός. Η μαζικοποίηση του αναρχισμού επιφέρει όμως και τη φθορά του: σταδιακά, με αποκορύφωμα τον κομβικό Δεκέμβρη 2008, ο πολύμορφος αναρχισμός θα γείρει προς τη βία ως επικρατούσα πολιτική πρακτική· ένας ιδιότυπος μηδενιστικός νετσαγεφισμός ποτισμένος από χαρακτήρες μητροπολιτικών συμμοριών και διαρκούς παραβατικότητας χαμηλής στάθμης (ή και υψηλής, με ένοπλες πράξεις).

• Ο Δεκέμβρης 2008 είναι το υψηλότερο σημείο δράσης του ποικίλου αδιαφοροποίητου αναρχισμού, με διεθνή απήχηση, αλλά και το μεγαλύτερο αδιέξοδό του. Η σφοδρή πολιτική-οικονομική-κοινωνική κρίση που ακολούθησε αμέσως μετά, έδειξε τα στοχαστικά όρια και του ποικίλου αναρχισμού, αλλά και της Αντικουλτούρας γενικότερα. Απλούστατα, δεν μπόρεσαν να απαντήσουν στα τρομερά ερωτήματα επιβίωσης και συνάμα βιοπολιτικής που έθεσε η κρίση. So far.

• Υπό μία έννοια, η Αντικουλτούρα στην Ελλάδα ανθεί υπό συνθήκες αφθονίας και καπιταλιστικής επέκτασης. Τα παιδιά της Α. είναι τα παιδιά των ανερχόμενων μικρομεσαίων στρωμάτων. Σε συνθήκες σπάνης, ανάγκης και αποπτώχευσης των μικρομεσαίων, σε συνθήκες πληβειοποίησης, είναι άγνωστο πώς θα αντιδράσει η Αντικουλτούρα πολιτικά και πνευματικά. Σε αυτό το σημείο ακριβώς στεκόμαστε τώρα.

***

Η παρούσα έκθεση-έρευνα ξεκίνησε και παραγματώθηκε χάρη στον Παντελή Αραπίνη, χάρη στην επιμονή του και τη δίψα του να μάθει, να μάθει αλλιώς όσα του διέφευγαν από τις περασμένες δεκαετίες, και τη δίψα του να ανασυνθέσει τα διαφεύγοντα σε ένα κάποιο σχήμα. Ηταν πολλές οι πυκνές, αγχωμένες, ασυνάρτητες συζητήσεις μας στις δυο περασμένες δεκαετίες, όπου σπάνια συμφωνούσαμε: αυτός μαθηματικός και κομμουνιστής, εγώ ποιητής και αντικουλτούρας... Χωρίς τον Παντ. Αραπίνη δεν θα υπήρχε τούτη η έκθεση.

Ευχαριστώ επίσης παλαιούς και νεότερους φίλους, όσους σύστησα στον Π. Αραπίνη για να συνδράμουν με τον πλούτο της εμπειρίας και της σκέψης τους. Ιδίως τον Ματθαίο Τσιμιτάκη και τον Γιάννη Κολοβό, τους συνεργάτες και συνομιλητές, τους φίλους. Τον βετεράνο και πάντα νεανικό και αστείρευτο φίλο Γιώργο Κώτσου. Τον Αχιλλέα Καλαμάρα. Oλους τους συμμετέχοντες. Και όλους όσοι  δεν γράφουν εδώ, αλλά με πολλούς τρόπους έχουν βοηθήσει εμένα και τους άλλους να κατανοήσουμε τους καιρούς μας με τα λόγια τους, τα έργα τους, τη στάση ζωής τους, σαν τον Παναγιώτη Κ., τον Μιχάλη Π., τον Γιώργο Α. Ευχαριστίες  και στους κεκοιμημένους φίλους, τον Λεωνίδα Χρηστάκη και τον Νικόλα Μπαλή, για όσα μας έμαθαν. Ευχαριστίες στα έντυπα που με δίδαξαν γραφή και συντροφικότητα: Σύμπτωμα, Ιδεοδρόμιο, Βαβέλ, Πολίτης, Εποχή.

Τ’ αφιερώνω στους αδελφοποιτούς της αυτονομίας και της ποιήσεως,  χαροκαμένους και μη, στις συντρόφους του βίου. Είμαστε ζωντανοί, παρ’ όλ’ αυτά, με όλα αυτά.

Xθες η ελληνική τηλεδημοκρατία έζησε μια κορύφωση: ο νυν συγκυβερνών και πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης τερμάτισε λάιβ, στο Δελτίο των Οκτώ. 

Ο λάλος και πάντα αγέρωχος Β. Βενιζέλος γκρεμίστηκε από το θρονί του ιθαγενούς αγά αφρίζοντας στο παράθυρό του σαν δικολάβος των καφενείων της Ευελπίδων.

Το σοκ, που εξαπολύθηκε την άνοιξη του 2010 επί της αμέριμνης και απροετοίμαστης ελληνικής κοινωνίας, ήταν τέτοιας σφοδρότητας και έκτασης που αιφνιδίασε όχι μόνο τους πολίτες αλλά και τους πολιτικούς που οδήγησαν τη χώρα στα μνημόνια ― κι ίσως αυτούς πολύ περισσότερο, δεδομένης της εκ των υστέρων αποδειχθείσας ολιγωρίας και ανικανότητάς τους. 

Σύντομα το ντούο Παπανδρέου-Παπακωνσταντίνου, συνοδευόμενο από το υπόλοιπο παρηκμασμένο ΠΑΣΟΚ, έχασε κάθε έλεγχο. Μετά το πρώτο κύμα αποπροσανατολισμού και προπαγάνδας, το πολιτικό σύστημα άρχισε να κλονίζεται και, από το καλοκαίρι του 2011, να καταρρέει. 

Η πολιτική (αυτο)εξουδετέρωση του Αντώνη Σαμαρά, δια της εισόδου του στην κυβέρνηση Παπαδήμου και της συνυπογραφής του Μνημονίου ΙΙ, ολοκλήρωσε την αμετάκλητη υπομόνευση των αστικών κομμάτων, όπως εδέσποσαν στις τέσσερις δεκαετίες της Μεταπολίτευσης.

Την παρακμή του πολιτικού συστήματος διαδέχεται, τώρα πλέον φανερά, η αποσάθρωση των θεσμών και η αποκάλυψη των κρυφών αρμών του συστήματος διαπλοκής και πελατειακής εξαχρείωσης. Το ΔΝΤ και η τρόικα, για τους δικούς τους λόγους, απαιτούν το σπάσιμο των εγχώριων ομάδων-rackets· κι αυτά αμύνονται με κάθε μέσο, ακόμη και επιτιθέμενα στη χώρα, επιχειρώντας πλιάτσικο επί των ερειπίων, όσο μπορούν να δρουν με έναν βαθμό αυτονομίας, σαν τον παλιό καλό καιρό. 

Τα αλληλοκαρφώματα, τα συμβόλαια εκτελέσεων, οι ομηρίες, οι messaggeros, η κόπρος που απλώνεται στον δημόσιο βίο, είναι τα βίαια επεισόδια ενός πολέμου βασάλων και φύλαρχων, οι οποίοι νιώθουν βαρύ το χέρι της αυτοκρατορίας και καυτή την ανάσα του πλήθους. 

«Και τη στιγμή εκείνη κατάλαβα πως ο τόπος αυτός δεν είναι πλέον η αρχαία Ελλάδα. Είναι και υπήρξε επί αιώνες η εμπροσθοφυλακή του Βυζαντίου. Το αληθινό Βυζάντιο δεν είναι πια δοξασμένο, ούτε κραταιό και ούτε καν βυζαντινό, και η σύγχρονη Ελλάδα είναι απλώς μια θλιβερή και άθλια ηχώ ενός νεκρού Βυζαντίου.

» Έτσι είναι;Ή μήπως υπάρχει ακόμη, κρυμμένη, μια Ελλάδα πιο βαθιά, όπως υποστήριζε ο Άλεξ; Παρ’ όλη την ανία και την απογοήτευσή μου, η η θέα της Ελλάδας έχει ακόμη επιρροή πάνω μου ― αλλά μια επιρροή πιο σκοτεινή και πιο ύπουλη απ΄ ό,τι στο παρελθόν. Τα αρχαία ονόματα, Αγαμέμνων και Αλκιβιάδης, τώρα πια δεν σημαίνουν σχεδόν τίποτα. Στο μυαλό μου αντηχούν τώρα ονόματα όπως Πέτρος, Γιάννης και Αριστόβουλος. Νιώθω να έχω ρουφηχτεί μέσα σε μια Ελλάδα βαθύτερη και άγνωστη, να έχω μεταμορφωθεί σε έναν Έλληνα θλιμμένο και αισθησιακό, με κατιτί βαρβαρικό. Αρχίζει να κυλάει μέσα μου μια φρικαλέα ελληνική διττότητα. Η Ελλάδα του Περικλή είναι νεκρή, αλλά η Ελλάδα του Οδυσσέα είναι ακόμα ζωντανή, με τη μυρωδιά της από αλμυρό ψάρι, ρετσινωμένο κρασί και βαμμένο πετσί. Συλλαμβάνω το χνότο μιας Ελλάδας ακόμη αρχαιότερης, προαθηναϊκής, στη μυρωδιά του καμένου λαδιού και των φρεσκοσφαγμένων κατσικιών, των πλοίων που μόλις έφτασαν από την Ιθάκη και των ναυτών που στάζουν ιδρώτα καθώς σέρνουν τα πλεούμενά τους στη μακριά κόκκινη παραλία. [...]

» Το παρελθόν! Δεν υπάρχει παρελθόν. Τα πάντα συγκλίνουν στο παρόν.»

H Mεσημβρινή πλευρά του παρά την Βάθειαν Χαλκίδος αρχαίου ναού της Παναγίτσας.

Η Ελλάδα, όπως είναι τώρα η κατάσταση, δεν θα μπορεί να εξυπηρετεί το χρέος της, ούτε να δανειστεί από τις αγορές, τα επόμενα 10-18 χρόνια, σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΔΝΤ και ανεξάρτητων αναλυτών.

Το αμέσως επόμενο διάστημα, και εφόσον η Ελλάδα διατηρηθεί στο ίδιο καθεστώς των Μνημονίων ν+1, θα διεξαχθεί, πρώτον, ισοπέδωση των τιμών και αξιών των ακινήτων, δηλαδή των ιδιωτικών assets που κατέχουν τα νοικοκυριά. Μαζί με την κολοσσιαία ανεργία, την ύφεση, την υπεροφορολόγηση και την πτώση των μισθών, αυτό θα οδηγήσει στη μόνιμη, δομική φτώχεια του πληθυσμού, σε ρουμανοποίηση.

Δεύτερον, θα επιχειρηθεί εκποίηση, με χαρακτηριστικά πλιάτσικου, των εθνικών assets, όσων απέμειναν,  λ.χ. ενέργεια, ορυκτά, ύδατα, λιμάνια, αεροδρόμια, και όσων ενδέχεται να προκύψουν, όπως λ.χ. κοιτάσματα υδρογονανθράκων.

Τρίτον. Στο βαθμό που τα προηγούμενα πλιάτσικα συναντήσουν πολιτικές αντιστάσεις, που είναι πιθανότατο, οι εκβιασμοί και τα σοκ θα κλιμακωθούν. Μια αυταρχική πολιτική λύση, υπό το ένδυμα μιας τεχνοκρατικής σωτηρίας, δεν είναι απίθανη. 

Αν συνεχιστεί έτσι η κατάσταση: Τα επόμενα 10-18 χρόνια οι Ελληνες, μετά αλλεπάλληλλα σοκ, θα σέρνονται μαζί με άλλους Ευρωπαίους, με μισθούς 300 παλαιών ευρώ, με διαλυμένες προνοιακές δομές, και δημόσια σφαίρα κυριαρχούμενη από μαφίες.

Η Νότια Ευρώπη, τουλάχιστον αυτή, θα μοιάζει με την Ανατολική Ευρώπη μετά την Πτώση του Παραπετάσματος. Η Ανατολική Ευρώπη θα ακολουθεί. Αρχίζει η παρακμή της Ευρώπης, βαθιά και παρατεταμένη.

Στην πλειονότητά τους, οι άνθρωποι θα έχουν υποταχτεί στη μοίρα. Η κυρίαρχη δόξα θα είναι η New Age μοιρολατρία. Κανείς δεν θα θυμάται τη ζωή πριν από το 2009· όλοι θα θυμούνται ως κατάσταση αναφοράς το σύγκρυο του 2012-13. Οι περισσότεροι θα έχουν πιστέψει ότι αμάρτησαν και πληρώνουν τις αμαρτίες τους. Θα ζαρώνουν και θα αισθάνονται τυχεροί που θα έχουν ένα κομμάτι ψωμί.

Tα χρόνια 1945-46 ο Charlie "Bird" Parker εισήχθη για ένα εξάμηνο στο Camarillo State Mental Hospital, στη Ventura Valley, έξω από το Λος Αντζελες. Για απεξάρτηση από την ηρωίνη. Ξέρουμε ότι δεν τα κατάφερε.

Εκεί όμως, στο Camarillo, έγραψε ένα πονεμένο μπλουζ, το Relaxin' at Camarillo.

To Camarillo το αναφέρει και ο άλλος πονεμένος καλλιτέχνης, εθισμένος βαριά στο αλκοόλ. Ο μέγας ποιητής της Πόλης των Αγγέλων, ο Ρέιμοντ Τσάντλερ. Ιδού τι λέει στον Μακρύ Αποχαιρετισμό:

"Now, Earl-" he reached out and grabbed the handsome young man's arm-"you don't want to go back to Camarillo, do you? One word from me and-"

Raymond Chandler, The Long Goodbye, 1953

Aρκετά χρόνια αργότερα, μια άλλη καλλιτεχνική ιδιοφυϊα, ο Φρανκ Ζάππα, μηδέποτε εξαρτηθείς και πολέμιος των ουσιών, έγραψε ένα παράξενο τραγούδι, που παρέπεμπε στο περίφημο ψυχιατρείο των αστέρων και των των δυστυχών: το Camarillo Brillo (1973, LP Over-Nite Sensation).

Με τα μάτια των άλλων