#wsqn

Loki zwany Kłamcą to najpopularniejszy z bohaterów książek stworzonych przez Jakuba Ćwieka, a przy tym postać, dzięki której Ćwiek dał się poznać czytelnikom i zyskał zainteresowanie wydawców. Chociaż historia Kłamcy została ostatecznie zakończona, z okazji dziesięciolecia serii otrzymaliśmy nowy zbiór opowiadań wraz z opowieścią o kulisach powstawania serii oraz obietnicę, że w kwestii Kłamcy nie można wierzyć we wszystko, co się usłyszy, więc Loki nie powiedział jeszcze ostatniego słowa. Stróże 2 to zbiór opowiadań z anielskiego uniwersum wprowadzający nowe postacie i uzupełniający pewne wątki, a przy tym powrót do korzeni, czyli powtórka z tego, co pozwoliło nam polubić (lub wprost przeciwnie) przygody Lokiego. Chociaż Kłamca pojawia się tu jako bohater drugiego planu, jak zwykle kradnie całe show. Ale czego innego można by się po nim spodziewać?

Tytułowi stróże to Butch i Zadra, elitarna jednostka do tropienia anielskich nadużyć i trzon W.I.N.A. (Wydziału Interwencyjnego Nadzoru Anielskiego). Po drugiej stronie barykady spotkamy, oprócz Lokiego rzecz jasna, zastępy łamiących zasady aniołów, mityczne bóstwa, archaniołów i herubinów oraz różne dziwne postacie. Poza tym każde z opowiadań jest utrzymane w innej konwencji i stanowi zamkniętą całość, a to daje nam nowe spojrzenie na uniwersum Kłamcy oraz stwarza okazję do wyszukiwania i rozpoznawania licznych nawiązań do innych dzieł szeroko rozumianej popkultury. Zgodnie z zapowiedziami w Brudnopisie Boga są kontynuowane wydarzenia z części pierwszej, choć ich znajomość nie jest konieczna do zrozumienia całości. Nie trzeba też znać cyklu o Kłamcy, ale wówczas ominie nas zabawa związana z odwołaniami do wydarzeń i bohaterów znanych z pozostałych książek. Opowiadania, mimo że stanowią zamknięte całości, zostały powiązane wspólną nicią fabularną, a jej rozplątanie będzie wymagać interwencji Lokiego i wprowadzi sporo zamieszania (biorąc pod uwagę rozwój wydarzeń, można się spodziewać Stróżów 3, a co się w nich wydarzy, jeden Ćwiek raczy wiedzieć).

Największą zaletę Stróżów 2 stanowi specyficzny klimat opowieści (szczególnie bliski fanom dotychczasowych wyczynów Lokiego) oraz stylistyczna różnorodność poszczególnych opowiadań. Znalazło się tu miejsce na miniaturę o nawiedzonym miasteczku (trochę w stylu Kinga, z aniołem w tle), klasyczną Ćwiekową opowieść o walce niebiańskich zastępów z siłami konkurencji, pokazującą przy okazji pierwsze spotkanie Butcha i Zadry, historię pierwszego kontaktu Indian ze skrzydlatymi, opowiadanie będące hołdem autora dla jego kotów (historia zawiera również lokowanie Lokiego) oraz kilka innych niespodzianek. Dzięki tym wszystkim zabiegom trudno się oderwać od Stróżów 2 i nawet ci, którzy nie przepadają za Lokim, znajdą w tym zbiorze opowiadań coś dla siebie.

Brudnopis Boga to ciekawe uzupełnienie uniwersum Kłamcy, a także doskonała zachęta do zapoznania się z wcześniejszymi przygodami Lokiego dla nowych czytelników. Dla wiernych fanów serii będzie to z kolei powrót do korzeni cyklu, a przy tym pewna nowa jakość i okazja do prześledzenia, jak od czasu Kłamcy Jakub Ćwiek rozwinął się jako pisarz. Czas spędzony ze Stróżami nie będzie czasem straconym.

 Autor: Michał Pawełczyk

Skazany na Wimbledon to zgodnie z zapowiedziami autora: "historia mojego Wimbledonu – subiektywna być może aż do przesady, ale nie chciałem się nudzić przy pisaniu". Artur Rolak pisze z sercem i od serca o tym, co podczas tych wizyt przykuło jego uwagę lub wydaje się ciekawe z perspektywy czasu. Nie jest to w żadnym razie kronika Wimbledonu, raczej zapis osobistych przeżyć i impresji związanych z turniejem oraz ludźmi spotkanymi podczas trwania tych rozgrywek. Ze względu na różnorodną treść Rolak podzielił swoje impresje na cztery części: wspomnienia z najważniejszych meczów, anegdoty dotyczące tenisistów spotkanych podczas Wimbledonu, wrażenia związane z relacjonującymi wydarzenie dziennikarzami oraz zbiór ciekawostek i statystyk dotyczących historii turnieju.

Pierwsza część zawiera wspomnienia dotyczące 25 meczów (widzianych na żywo z perspektywy trybun), które po latach pozostały w pamięci – dziennikarz w czasie turnieju sporo czasu spędza na konferencjach prasowych lub za biurkiem, pisząc relacje, więc wbrew pozorom czasu na oglądanie tenisa nie pozostaje tak wiele. Na liście znalazły się nie tylko pozycje bardziej oczywiste, takie jak rozgrywany w ciągu trzech dni maratoński pojedynek Johna Isnera z Nicolasem Mahutem w 2010 roku czy występy Polaków z pamiętnym finałem Agnieszki Radwańskiej (2012) i ćwierćfinałowym spotkaniem Łukasza Kubota z Jerzym Janowiczem (2013); lecz również te nieco mniej pamiętne (mecz pierwszej rundy singla z 1995 roku z udziałem Alexandra Mronza i Jeffa Tarango, zakończony dyskwalifikacją tego drugiego). W drugiej i trzeciej części znalazły się anegdoty o tenisistach i dziennikarzach spotkanych w czasie turnieju (choć część opowiadanych historii zdarzyła się podczas turniejów innych niż Wimbledon). Dzięki temu dociekliwy czytelnik dowie się między innymi, co spodobało się Lindsay Davenport podczas wizyty w Warszawie i jakie były kulisy „sporu” Jerzego Janowicza z redaktorami „Tenisklubu”, a także z czego był znany amerykański dziennikarz Bud Collins. Najciekawsza z mojego punktu widzenia (osoby dosyć zainteresowanej tenisem i na bieżąco śledzącej wydarzenia na kortach) jest ostatnia część, w której osobiste przeżycia autora schodzą na dalszy plan, ustępując miejsca ciekawostkom i statystykom przedstawiającym w pigułce ponad stuletnią historię turnieju. Oprócz dostarczania walorów poznawczych pozwalają one poczuć specyfikę i klimat samego wydarzenia, które na żywo zawsze odbiera się nieco inaczej niż za pośrednictwem transmisji telewizyjnej. Próba oddania wimbledońskiego klimatu stanowi zresztą najważniejszą w moim odczuciu zaletę Skazanego na Wimbledon, mimo że książka ze względu na swoją strukturę jest dosyć nierówna.

Skazany na Wimbledon to książka dla wszystkich zainteresowanych tenisem, którzy chcieliby poczuć niepowtarzalny klimat turnieju wimbledońskiego, a przy okazji przeczytać kilka zakulisowych ciekawostek i poznać bliżej postaci corocznie uczestniczące w tym wydarzeniu (zarówno na korcie, jak i poza nim). Dla czytelników mniej zainteresowanych sportem lub dopiero zaczynających śledzić tenisowe rozgrywki ta lektura może być ciekawym wprowadzeniem do świata zawodowego tenisa oraz zachętą do głębszego zainteresowania się tematem.

Autor: Michał Pawełczyk

Harda Horda – jak sama nazwa wskazuje – stanowi efekt działalności Hardej Hordy, czyli stowarzyszenia autorek fantastyki. Grupę tworzą (w kolejności alfabetycznej): Ewa Białołęcka, Agnieszka Hałas, Anna Hrycyszyn, Aneta Jadowska, Aleksandra Janusz, Anna Kańtoch, Marta Kisiel, Magdalena Kubasiewicz, Anna Nieznaj, Martyna Raduchowska, Milena Wójtowicz i Aleksandra Zielińska. Jak wyjaśnia we wstępie do antologii Aneta Jadowska, Horda rozpoczęła działalność od spotkań w komentarzach na autorskich ścianach na Facebooku. Tak wykrystalizowała się grupa pisarek o bardzo różnym doświadczeniu i dorobku, które połączyło zamiłowanie do literatury i chęć jej tworzenia. Harda Horda stanowi materialny wyraz działalności wyżej wymienionych. Tak podsumowuje sytuację Jadowska: "Jesteśmy grupą towarzyską. Nie mamy programu, nie unifikujemy się w jakąś formę jednego głosu literackiego, przeciwnie – doceniamy swoją różnorodność i to, że właściwie nie ma dwóch na dwanaście, które pisałyby choćby podobnie. (...) Nie obowiązuje u nas dyscyplina partyjna i każda ma pełną swobodę myśli, słowa i uczynków". Tyle o genezie Hardej Hordy, skupmy się teraz na jej zawartości .

To, co na początku zwraca uwagę, to różnorodność stylów i tematów podejmowanych przez autorki. Deklaratywnie motyw przewodni antologii stanowi przekraczanie granic – zarówno tych czasowo-przestrzennych, jak i mentalnych, ale tym, co właściwie łączy wszystkie teksty, jest ich wysoki poziom warsztatowy. Do moich ulubionych należy Jest nad zatoką dąb zielony Agnieszki Hałas, opowiadający o niedalekiej przyszłości, w której ludzie zyskali nieśmiertelność dzięki digitalizacji swoich wspomnień. Z kolei Marta Kisiel w Jaworze prezentuje historię obyczajową z pogranicza demonologii ludowej, Aleksandra Janusz i jej Dróżniczka przedstawiają opowieść o przemijaniu i apokalipsie w skali mikro, a Aleksandra Zielińska w Po drugie opowiada o ciężarze winy i odpowiedzialności za własne błędy w poruszającej historii rodzinnej z zaskakującym zakończeniem. Bogato reprezentowana jest też sekcja apokaliptyczno-futurologiczna – i to zarówno w wersji bardziej poważnej (Z góry nie patrzą Anny Hrycyszyn, Ognisty warkocz Anny Nieznaj), jak i tej z przymrużeniem oka (opowiadania Ewy Białołęckiej, Anety Jadowskiej i Mileny Wójtowicz). W antologii znalazło się też miejsce dla bardziej tradycyjnych historii o magii i miłości – przykładem są Dokąd odeszły cienie Magdaleny Kubasiewicz czy Bezduch Martyny Raduchowskiej – a to tylko część niespodzianek czekających na odbiorców na kartach Hardej Hordy. Moją uwagę najbardziej przykuły opowiadania wychodzące poza schematy gatunkowe, ale każdy z zawartych w tej antologii tekstów ma w sobie coś, co może zaintrygować czytelnika.

Harda Horda to antologia nie tylko dla fanów fantastyki, ponieważ ze względu na szeroki wachlarz tematów i gatunkową rozpiętość każdy potencjalny odbiorca znajdzie tu coś dla siebie. O części autorek pewnie już słyszeliście, a o niektórych dopiero usłyszycie, ale jeśli ta antologia miała na celu sprawić, że wielogłos Hardej Hordy zostanie usłyszany, to ten cel został zrealizowany z nawiązką.

 Autor: Michał Pawełczyk

Gdy sportowcy (w trakcie czy też po zakończeniu kariery) biorą się za pisanie, to prawie zawsze otrzymujemy książkę autobiograficzną, zazwyczaj tworzoną przy wsparciu ghostwrittera, a ilość tworzonej tego rodzaju literatury jest odwrotnie proporcjonalna do jej jakości. Dlatego gdy pierwszy raz usłyszałem o Szmacie, daleki byłem od entuzjazmu, ale na szczęście dla swoich doznań czytelniczych postanowiłem jednak dać tej książce szansę. Pierwszym, co zwróciło moją uwagę (oprócz mało zachęcającej okładki), było to, że publikacja nie jest biografią, lecz powieścią rozgrywającą się w środowisku piłkarzy, a zatem jakieś konotacje z biografią zawodnika kojarzonego najbardziej z Widzewem Łódź jednak występują. Przede wszystkim o sukcesie Szmaty decyduje (oprócz tematyki, bo to jak wiadomo rzecz gustu) wciągająca i niesztampowa historia. Celowo nie piszę nic więcej o fabule, by nie zepsuć potencjalnym czytelnikom przyjemności z samodzielnego jej odkrywania (bardziej niecierpliwi i tak mogą sięgnąć po okładkowy blurb).

Tomasz Łapiński snuje opowieść na bazie tego, co sam przeżył, i to się czuje – pasja oraz znajomość realiów są zdecydowanymi atutami tej historii. Oczywiście nadal mamy do czynienia z fikcją literacką, a nie reportażem. Główny bohater mający pewne cechy autora nie jest jego alter ego, zaś same wydarzenia są podkręconą dla potrzeb powieści interpretacją rzeczywistych zdarzeń, o których Łapiński słyszał lub których był świadkiem i których zapewne nie mógłby opisać wprost w swojej ewentualnej biografii. Jeśli chodzi o kreowanie postaci, to Łapiński ma dobrą rękę do tworzenia charakterystycznych, wyrazistych, a przy tym nieprzesadzonych bohaterów, których można nie lubić, ale których trudno wyrzucić z głowy. Lista zalet Szmaty byłaby jednak niepełna bez wspomnienia o warstwie psychologicznej książki – reprezentowanej w znacznej mierze przez moralne rozterki głównego bohatera – przekształcającej prostą historię o przekrętach w typie Gangu Olsena w moralitet o wierności zasadom, dążeniu do sukcesu za wszelką cenę i konsekwencjach dokonywanych wyborów.

Choć po Szmacie Łapińskiego nie spodziewałem się niczego szczególnego, okazała się ona przystępnie napisaną i łatwą w odbiorze powieścią rozrywkową z niegłupim przesłaniem. Ze względu na uniwersalność podejmowanych w niej tematów powinna ona zainteresować nie tylko fanów piłki nożnej i miłośników literatury sportowej.

Autor: Michał Pawełczyk

Jednym z głównych walorów książki On, Strejlau jest synergia, która zachodzi między przeprowadzającym rozmowę Jerzym Chromikiem a samym Strejlauem. Panowie znają się nie od dziś i zwyczajnie lubią, co przekłada się na partnerską rozmowę i swobodny nastrój. Co ważne, Jerzy Chromik potrafi poskromić dygresyjne zapędy swojego interlokutora, a w razie potrzeby wymusić odpowiedź na jakieś mniej wygodne dla Strejlaua pytanie, co dotychczas udawało sie nielicznym. Dzięki temu rozmowę śledzi się z autentycznym zainteresowaniem, a książka ma spory walor poznawczy, ponieważ niektóre z poruszanych w niej kwestii nie były wcześniej przez pana Andrzeja rozwijane. Warto docenić również szeroki zakres tematów omawianych na kartach On, Strejlau: rodzinne historie z czasu wojny i powojennego odbudowywania kraju, wejście w świat sportu, przerwana na skutek odniesionej kontuzji kariera piłkarska, wreszcie opowieści z ławki trenerskiej, komentatorskiego studia i gabinetu działacza PZPN. Andrzej Strejlau szczerze i bez koloryzowania opowiada zarówno o sukcesach, jak i błędach popełnionych w trakcie swojej bogatej kariery. Czyni to z właściwą sobie swadą i klasą, nie unikając przy tym trudnych tematów, ale też bez tabloidowego szukania sensacji. Z tych opowieści wyłania się postać świadoma własnej wartości, niegodząca się na kompromisy czy podwójne standardy, jakie często zdarzały się w tym środowisku, a przy tym rzeczywiście znająca się na swoim fachu i po prostu lubiąca to, co robi.

 Trzech wspomnianych na początku tekstu trenerów zostało przywołanych nieprzypadkowo – ich książki ukazały się w podobnym czasie i zostały napisane w formie wywiadu-rzeki, przy czym propozycje Gmocha i Strejlaua oprócz roku wydania łączą również pewne wątki osobiste z ich biografii. Z tego względu pojawia się chęć porównywania tych wydawnictw ze sobą. Najlepiej jednak zapoznać się ze wszystkimi trzema, by móc wyrobić sobie własne zdanie dotyczące opisywanych (często w bardzo odmienny sposób) wydarzeń. Poza tym Strejlau ma tę przewagę nad pozostałymi bohaterami minionego czasu, że nadal jest w grze. A rozdziały książki poświęcone aktywności Andrzeja Strejlaua na Twitterze czy wizji rozwoju piłki w ostatnich dekadach pokazują, że mimo upływu lat były trener nic nie stracił z ostrości spojrzenia i trzyma rękę na pulsie. Zazwyczaj tego typu książki pisze się jako podsumowanie kariery – w przypadku Strejlaua nie ma jednak mowy o udawaniu się na zasłużoną emeryturę czy też odcinaniu kuponów od minionej popularności, gdyż nadal pozostaje on aktywnym komentatorem bieżących wydarzeń oraz cenionym ekspertem do spraw piłkarskich.

Poza tym wszystkim wbrew przeciwnościom Andrzej Strejlau ma odwagę podążać swoją drogą i pokazywać na własnym przykładzie, że niezależnie od okoliczności można pozostać sobą. Trenerów było i będzie wielu, ale on, Strejlau, jest tylko jeden. Dla fanów polskiej piłki książka poświęcona Andrzejowi Strejlauowi to pozycja obowiązkowa.

 Autor: Michał Pawełczyk

 Krzysztof Skiba to niewątpliwie barwna postać i choć jest kojarzony przede wszystkim jako założyciel i wokalista Big Cyc, to jego działania nie ograniczały się wyłącznie do sfery stricte muzycznej. I taka jest też ta książka – zaskakująca i nieprzewidywalna jak sam Skiba. Poszczególne rozdziały to ciąg anegdot i retrospekcji z bogatego życiorysu autora – od najwcześniejszych wspomnień z dzieciństwa, przez działalność Pomarańczowej Alternatywy, występy w teatrach studenckich, aż po liczne przygody na trasach z Big Cycem. Znalazło się też miejsce na pozamuzyczne aktywności Krzysztofa Skiby jako felietonisty, radiowca, konferansjera czy twórcy Lalamido. Każdy rozdział to osobna opowieść, dzięki czemu czytelnik może wybrać tę najbardziej go interesującą lub po prostu zdać się na inwencję autora, dzięki której długa i utrzymana w dość poważnym tonie (jak na konwencję tej książki oczywiście) historia Pomarańczowej Alternatywy sąsiaduje z przypowieścią o tym, jak Skiba, wybrawszy się w lot balonem, (niemal) spóźnił się na swój transmitowany przez telewizję występ. W drugiej części, aby nie pogubić czytelnika w gąszczu miejsc i wydarzeń, narracja jest zorganizowana wokół kolejnych płyt Big Cyca, choć znalazło się też miejsce na nieco mniej oczywiste tematy.

Całość jest utrzymana w charakterystycznym dla Skiby prześmiewczym tonie, zdarzają się też momenty, gdy porzuca płaszcz ironii, by wprost powiedzieć, co sądzi o pewnych (bywa, że całkiem poważnych) sprawach. Dzięki wspomnianej mieszaninie kpiny i powagi Autobiografię łobuza czyta się bardzo lekko, choć czasem ta publikacja daje też do myślenia. Lektura tej książki to nie tylko okazja do przeczytania garści anegdot z bogatego życiorysu Skiby i poznania zakulisowych historii z szalonych czasów Big Cyca, ale przede wszystkim możliwość odmiennego spojrzenia na samego autora. Część osób kojarzy Skibę wyłącznie jako naczelnego prześmiewcę III Rzeczypospolitej i błazna oraz tego, który pokazał gołe pośladki premierowi i czasem powie coś głupiego w telewizji. Oczywiście nikt, a już na pewno nie Skiba, nie twierdzi, że tego wszystkiego nie było (historia z premierem zasłużyła nawet na osobny rozdział), ale to tylko fragment większej całości. Jeśli uznać Skibę za błazna, to raczej takiego w rodzaju Stańczyka, który przy pomocy absurdu komentuje rzeczywistość, a nie kogoś, kto wygłupia się tylko dla rozrywki. W tym kontekście działalność Big Cyca (choć muzycznie miała swoje lepsze i gorsze momenty) koresponduje z antykomunistycznymi akcjami Skiby z czasów Jarocina, happeningami Pomarańczowej Alternatywy, programem Lalamido oraz pozostałymi przejawami twórczej aktywności, w którą był zaangażowany przez te wszystkie lata. Można się z nim nie zgadzać, ale wypada docenić jego niepokorność i konsekwencję w działaniu. Warto za pośrednictwem książki Skiba: ciągle na wolności. Autobiografia łobuza prześledzić drogę, która doprowadziła artystę do obecnego miejsca. Jeśli w trakcie lektury będziecie się dobrze bawić, a może nawet zaczniecie się zastanawiać nad pewnymi poruszanymi kwestiami, to będzie to tylko dodatkowa korzyść. Jedno jest pewne – ze Skibą nie da się nudzić.

 Autor: Michał Pawełczyk

 W przypadku niespełna trzydziestoletniego i nadal zawodowo uprawiającego sport zawodnika trudno mówić o podsumowywaniu dorobku i rozliczaniu się z przeszłością, jak również o pozostałych powodach, dla których tworzy się tego typu literaturę. Na szczęście Paweł Fajdek ma tego świadomość i we wstępie do książki wyjaśnia, że przyświecał mu inny cel, gdy decydował się na jej napisanie. Petarda. Historie z młotem w tle ma być – jak wskazuje tytuł –zbiorem historii nakierowanych na przygodową stronę życiorysu lekkoatlety z Żarowa i próbą pokazania siebie takiego, jakim jest na co dzień. Zgodnie ze słowami Fajdka na poważne tematy znajdzie się miejsce w kolejnej książce opisującej jego olimpijskie starty (planowanej po Igrzyskach w Tokio, w domyśle: po zdobyciu wreszcie złotego medalu), a po zakończeniu kariery przyjdzie czas na podsumowania i rozliczenie z pewnymi zdarzeniami oraz osobami, o których na razie nie wypada wspominać.

Zgodnie z zapowiedzą Petarda rzeczywiście jest petardą– takiego nagromadzenia gagów, skeczy i niecodziennych sytuacji nie powstydziłby się niejeden kabaret. Dostajemy więc historie z niespokojnego dzieciństwa Pawła, burzliwych czasów szkolnych, początków przygody z młotem oraz najważniejszych startów podczas uniwersjad, mistrzostw świata i igrzysk olimpijskich. Jako że nie samym sportem człowiek żyje, czytelnik dowie się też nieco o tym, jak Paweł Fajdek zdobył miłość swojego życia (naśladowanie jego metod na własną odpowiedzialność), czym zajmuje się w wolnym czasie, a także co lekkoatleci robią „po godzinach” podczas licznych i długich treningów oraz zgrupowań. Opowieści głównego bohatera są uzupełnione wypowiedziami jego rodziny, przyjaciół oraz innych sportowców, dzięki czemu można spojrzeć na przywoływane wydarzenia z innej perspektywy. Nie mogło też zabraknąć tematów, z którymi dotychczas Fajdek kojarzył się najbardziej: zgubionego w taksówce złotego metalu, niepowodzeń olimpijskich i mistrzowskich startów, choć kulisy tych zdarzeń mogą zaskoczyć. Bywa poważnie (jak w rozdziale o startach olimpijskich), czasem śmieszno i straszno (wspomniane opisy zalotów Pawła), a zazwyczaj bardzo wesoło, ale dzięki temu z Pawłem Fajdkiem nie można się nudzić.

Petarda. Historie z młotem w tle to książka właściwie dla każdego. Znajdą w niej coś dla siebie fani lekkoatletyki, osoby interesujące się kulisami sportu zawodowego, a przede wszystkim zwolennicy dobrze napisanej książki rozrywkowej. Pozostaje czekać na dalszy ciąg i liczyć na to, że będziemy mogli poczytać o złotym medalu z Tokio…

 Autor: Michał Pawełczyk

Stróże to zbiór opowiadań z anielskiego uniwersum wprowadzający nowe postacie i uzupełniający pewne wątki, a przy tym powrót do korzeni, czyli powtórka z tego, za co polubiliśmy (lub wprost przeciwnie) przygody Lokiego. Chociaż Kłamca pojawia się tu jako bohater drugiego planu, to jak zwykle kradnie całe show – no, ale czego innego można by się po nim spodziewać?

Tytułowi stróże to Butch i Zadra, elitarna jednostka do tropienia anielskich nadużyć i trzon W.I.N.A. (Wydział Interwencyjny Nadzoru Anielskiego), wspierani nieco wbrew swej woli przez jak najbardziej ludzkiego, choć od niedawna zaliczonego w poczet świętych, komisarza Jakuba Ryjka. Po drugiej stronie barykady spotkamy oprócz Lokiego, rzecz jasna, zastępy łamiących zasady aniołów, mityczne bóstwa, archaniołów i cherubinów oraz starych znajomych. Stróże to znana z pozostałych części cyklu jazda bez trzymanki – wartka akcja, zwroty sytuacji oraz typowe dla Lokiego poczucie humoru. I tradycyjnie okazja do wyszukiwania i rozpoznawania licznych nawiązań do innych dzieł szeroko rozumianej popkultury. Choć tematycznie i duchowo otrzymujemy nawiązanie do poprzednich książek cyklu, to równocześnie widzimy, że Ćwiek rozwinął się jako pisarz – nowe opowiadania są wypadkową detektywistycznych historii Grimm City, obyczajowych Drobinek nieśmiertelności i klasycznych wyczynów Lokiego. Poza tym każde z opowiadań zostało napisane w innej konwencji i stanowi zamkniętą całość, oferując nowe spojrzenie na uniwersum Kłamcy.

Największymi zaletami Stróżów są niepodrabialny łotrzykowski klimat opowieści (szczególnie bliski fanom dotychczasowych wyczynów Lokiego) oraz stylistyczna różnorodność poszczególnych opowiadań. Otrzymujemy więc (niemal) klasyczną historię detektywistyczną z wątkiem anielskim w tle; śledczy procedural rozpisany na stróżów, cherubina i W.I.N.A., sagę o nieco dysfunkcyjnej rodzinie z Południa, Lokim i Banshee, a nawet opowieść o wakacjach, na których każdy (całkiem dosłownie) staje się bogiem, i wszelakich komplikacjach z tego wynikających. Na koniec otrzymujemy opowiadanie bonusowe, w którym Loki spotyka… (więcej nie zdradzę, żeby nie zepsuć zabawy z samodzielnej lektury, ale warto dodać, że dzieje się dużo i z hukiem). Dzięki tym wszystkim zabiegom trudno się oderwać od Stróżów i nawet ci, którzy nie przepadają za Lokim, znajdą tu coś dla siebie.

Stróże to ciekawe uzupełnienie dotychczasowych przygód Kłamcy, a także doskonały bodziec dla nowych czytelników, który ma zachęcić ich do sięgnięcia po wcześniejsze przygody Lokiego. Dla wiernych fanów serii będzie to z kolei powrót do korzeni cyklu, a przy tym pewna nowa jakość i okazja do prześledzenia, jak od czasu Kłamcy Jakub Ćwiek rozwinął się jako pisarz. Tak czy inaczej, czas spędzony ze Stróżami nie będzie czasem straconym.

 Autor: Michał Pawełczyk