#thamdinh

Thủ tướng yêu cầu lưu ý đánh giá tác động khi ban hành chính sách

(Chinhphu.vn) - Chỉ đạo nhiệm vụ năm 2013 của ngành Tư pháp, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng yêu cầu ngành dành ưu tiên cao cho việc xây dựng thể chế, chính sách, phản ứng chính sách thực sự hiệu quả, việc đánh giá tác động khi ban hành chính sách phải có tính dự báo.  

Ngày 9/1, tại Hà Nội, Bộ Tư pháp tổ chức Hội nghị toàn quốc triển khai công tác tư pháp năm 2013. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tham dự và phát triển chỉ đạo, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc kết luận Hội nghị.

Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng biểu dương những kết quả mà ngành Tư pháp đạt được trong năm 2012, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả của công tác quản lý nhà nước, hoàn thiện thể chế, pháp luật, đóng góp quan trọng vào thành tựu chung của đất nước trên các lĩnh vực.

Hoạt động của ngành Tư pháp đã bám sát các chỉ tiêu, nhiệm vụ KT-XH, có trọng tâm trọng điểm. Nổi bật là việc xây dựng thể chế pháp luật có chuyển biến tích cực, việc đôn đốc xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, giảm nợ đọng văn bản quy phạm pháp luật được quan tâm.

Toàn ngành đã thẩm định để ban hành văn bản trên 10.000 dự thảo văn bản để giúp cấp có thẩm quyền ban hành cũng như có đóng góp quan trọng vào việc tổng kết thi hành Hiến pháp. Công tác thi hành án dân sự, xã hội hóa hoạt động công chứng có nhiều nỗ lực đáng ghi nhận.

Thủ tướng nhấn mạnh, trên cơ sở nhiệm vụ chung của đất nước, ngành cần nâng cao chất lượng xây dựng và thi hành thể chế, dành ưu tiên cao cho việc xây dựng thể chế, chính sách, phản ứng chính sách thực sự hiệu quả. Hoàn thiện thể chế, chính sách cũng là một trong ba khâu đột phá chiến lược của đất nước trong giai đoạn hiện nay.

Người đứng đầu Chính phủ yêu cầu ngành Tư pháp chỉ đạo quyết liệt việc xây dựng chương trình luật, pháp lệnh, đồng thời đôn đốc việc ban hành và thẩm tra kịp thời, có chất lượng các văn bản hướng dẫn thi hành luật, pháp lệnh. Trong đó, hết sức lưu ý các thông tư hướng dẫn nhằm hạn chế thấp nhất những quy định không phù hợp.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng yêu cầu đề cao trách nhiệm của người lãnh đạo đối với công tác tư pháp, xây dựng thể chế chính sách, ban hành văn bản pháp luật. - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Thủ tướng lấy ví dụ, việc hướng dẫn thi hành Luật Đất đai phải khắc phục được những bất cập, bức xúc trong nhân dân như vấn đề thu hồi đất, giá đền bù, giải phóng mặt bằng, tái định cư...

Một vấn đề khác mà ngành Tư pháp cần lưu ý, khắc phục là quy trình thủ tục xây dựng thể chế lâu nay còn chậm, có những văn bản pháp luật nhận thấy không phù hợp nhưng việc sửa đổi của các Bộ, ngành vẫn chưa theo kịp yêu cầu.

Mặt khác, đánh giá tác động chính sách khi ban hành phải có tính dự báo. Theo báo cáo của Bộ Tư pháp, hiện nay, nội dung thẩm định các văn bản quy phạm pháp luật mới chỉ tập trung về mặt pháp lý, chưa chú trọng đến khía cạnh KT-XH của dự thảo...

Công tác cải cách thủ tục hành chính đã có kết quả đáng mừng, tuy nhiên việc kiểm soát các thủ tục mới cần được rà soát chặt chẽ hơn nữa. Bộ Tư pháp cần xây dựng sớm đề án thủ tục hành chính về giấy tờ của công dân...

Thủ tướng cũng yêu cầu đề cao trách nhiệm của người lãnh đạo đối với công tác tư pháp, xây dựng thể chế chính sách, ban hành văn bản pháp luật. Đây là yêu cầu hàng đầu trong công tác quản lý nhà nước bằng thể chế, chính sách. Lâu nay, có hiện tượng một số lãnh đạo "khoán trắng" công tác này cho cơ quan chuyên môn.

Bộ Tư pháp tiếp tục nâng cao năng lực, trách nhiệm của bộ máy làm công tác tư pháp; rà soát chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, kể cả chính sách thu hút nhân tài để làm tốt hơn nữa vai trò của ngành Tư pháp trong tình hình mới.

Thủ tướng cũng đề nghị Hội nghị cần chỉ ra được những hạn chế, yếu kém, khuyết điểm, tìm nguyên nhân và đề ra giải pháp khắc phục để nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác tư pháp.

Các đại biểu dự Hội nghị. - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Thể hiện rõ hơn vai trò "người gác cổng"

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thế Liên cho biết, năm qua Bộ đã tham mưu giúp Chính phủ, các Bộ, ngành Trung ương, HĐND và UBND cấp tỉnh tổng kết công tác thi hành và đề xuất sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 1992; thực hiện có hiệu quả công tác xây dựng pháp luật - một ưu tiên hàng đầu, khâu đột phá trong chỉ đạo, điều hành KT-XH.

Đối với công tác thẩm định văn bản quy phạm pháp luật, năm qua, Bộ Tư pháp đã thể hiện rõ hơn vai trò "người gác cổng" trong xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật từ Trung ương đến địa phương.

Công tác kiểm soát thủ tục hành chính tiếp tục được các Bộ, ngành, địa phương quan tâm triển khai hiệu quả, hoàn thành việc đơn giản hóa hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành để đơn giản hóa 3.799 thủ tục hành chính trong tổng số 4.751 thủ tục hành chính đã được Chính phủ phê duyệt tại 25 Nghị quyết chuyên đề.

Tuy nhiên, Bộ Tư pháp cũng nhìn nhận những tồn tại, yếu kém, trong đó, đáng lưu ý là hiện tượng khiếu nại, tố cáo về thi hành án dân sự tiếp tục tăng so với năm 2011, nhất là số vụ khiếu nại phức tạp, kéo dài chưa được xử lý dứt điểm. Số cán bộ thi hành án dân sự bị kỷ luật, khởi tố hình sự tăng so với cùng kỳ năm 2011.

Trong công tác kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật, còn có văn bản có dấu hiệu trái luật chưa được xử lý kịp thời. Việc kiểm tra văn bản của cấp huyện, xã còn nhiều bất cập...

Việc theo dõi thi hành pháp luật chưa tạo được chuyển biến mạnh, mang tính đột phá, vẫn còn lúng túng trong việc triển khai, chưa có sự gắn kết chặt chẽ với công tác kiểm tra văn bản. Tình trạng chậm ban hành văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành luật chưa được khắc phục, trong đó có việc ban hành các Thông tư...

Lê Sơn - Nhật Bắc

Ngân hàng khóc ròng với nhà đất gán nợ

Sa lầy

Báo cáo thẩm định của nhiều ngân hàng nhận xét, tài sản đảm bảo là bất động sản có vị trí tốt, môi trường xung quanh đảm bảo, tính khả mại cao. Tuy nhiên, trong giai đoạn hiện nay, sự thật lại trớ trêu bởi muốn rao bán nhà đất cũng chẳng ai mua.

Hơn nữa, đau đầu hơn là bất động sản tại các dự án mới. Nhiều dự án vay vốn ngân hàng thế chấp tài sản đảm bảo bằng chính bất động sản - tài sản hình thành trong tương lai là thành quả kiến trúc sau xây dựng... Khi nền kinh tế khó khăn, đồng vốn luân chuyển gặp vấn đề thì các dự án dở dang. Lúc này, ngân hàng rơi vào tình thế "tiến thoái lưỡng nan". Nếu mạnh tay cắt vốn coi như dự án đi tong, còn cho vay tiếp thì chẳng biết tương lai thế nào.

Chưa kể, đối với các dự án chung cư, một số doanh nghiệp ngoài vay tiền ngân hàng với tư cách của một pháp nhân, thì lãnh đạo còn lấy tư cách cá nhân để vay tiền ngân hàng. Mục đích vay đương nhiên là để mua những căn hộ thuộc dự án do chính công ty đầu tư. Nếu dự án này đã khởi công, đã có nhà thì ngân hàng còn có cơ hội. Song, với các dự án đang xây dựng, hoặc chưa khởi công thì thực sự là sự sa lầy, cả pháp nhân lẫn cá nhân.

Lúng túng hàng tồn kho

Ngoài bất động sản, một lượng lớn tài sản đảm bảo ở dưới dạng các hàng tồn kho, khoản phải thu, quyền đòi nợ, quyền tài sản... Tuy nhiên, hướng xử lý đối với các loại tài sản đảm bảo này đang là cả vấn đề nan giải.

Theo anh Nguyễn Văn Phú, Trưởng phòng Khách hàng SME (DN vừa và nhỏ) một chi nhánh ngân hàng ở phía Nam, thì "tài sản đảm bảo là hàng tồn kho là một hình thức để gia tăng doanh số cho vay của ngân hàng. Không phải lúc nào doanh nghiệp cũng có bất động sản, và bất động sản cũng chỉ có giới hạn của nó. Bản thân ngân hàng cho vay cũng nhận thấy sự tiềm ẩn rủi ro của dạng này, nhưng đó là một hướng giúp doanh nghiệp tiếp cận được nguồn vốn".

Đây là lý giải được nhiều người chấp nhận. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia, người công tác trong ngành ngân hàng cũng đồng ý rằng cần nhìn nhận thấu đáo hơn vì tình hình doanh nghiệp khó khăn như hiện nay, tồn kho của họ rất lớn.

"Nếu đầu ra của họ tốt thì họ đã bán được hàng, có tiền trả nợ. Còn bây giờ, họ không bán được thì không có tiền, nên ngân hàng có ôm hàng cũng rất khó. Lý do, các công ty này là "dân chuyên nghiệp" mà còn không bán được thì ngân hàng nhảy vào còn khó nữa" - anh Phú nhận xét.

Cũng xin nói thêm, trong số các tài sản đảm bảo, hàng tồn kho còn có dạng "hàng tồn kho luân chuyển", tức là doanh nghiệp thế chấp một lô hàng với số lượng nhất định tại nhà băng. Trong quá trình sản xuất kinh doanh, số hàng này chỉ là một lô mà họ có thể xuất ra, nhập vào, chỉ cần đảm bảo trong kho luôn có một lượng hàng hóa trị giá như đã thế chấp với ngân hàng. Song, với tình hình hiện nay, các doanh nghiệp không bán được, hàng ứ đọng trong kho, làm tăng lượng tồn kho. Điều này không vui vẻ gì cho cả doanh nghiệp và ngân hàng.

Còn đối với các loại tài sản khác như khoản phải thu, quyền đòi nợ, quyền tài sản thì trong bối cảnh kinh tế khó khăn như hiện nay thì cũng rất khó xử lý.

Công cuộc xử lý nợ luôn là một quá trình dài hơi và khó khăn, không phải vì có tài sản đảm bảo mà các ngân hàng có thể yên tâm, kê cao gối mà ngủ được. Chính vì vậy, sự đề phòng cao nhất vẫn là tăng cường công tác thẩm định từ đầu, quản trị rủi ro.

È cổ xử lý nợ xấu

Thông tin gần đây đều chỉ ra rằng, các ngân hàng đang thừa vốn, còn doanh nghiệp thì vẫn kêu là khó tiếp cận. Đây là tình trạng "cám cảnh" của ngành ngân hàng.

Theo nhiều chuyên viên quan hệ khách hàng, các doanh nghiệp là những người mang đến lợi nhuận cho ngân hàng. Trong quá khứ, các doanh nghiệp luôn ở "trên cơ" với ngân hàng. "Làm gì có chuyện ngày xưa doanh nghiệp phải cầu cạnh ngân hàng để vay vốn. Ngoại trừ các ngân hàng nhà nước có nguồn lực dồi dào, lãi suất thấp hơn thì mới có tình trạng đấy, còn lại các ngân hàng cổ phần thương mại, bản thân giữa các chi nhánh đã cạnh tranh khốc liệt rồi chứ chưa nói cả tá ngân hàng khác lúc nào cũng chờ chực để tiếp cận được khách hàng" - một chuyên viên nói.

Có lẽ, điều này đã gây ra hậu quả nợ xấu như hiện nay. Trước đó, khi khách hàng luôn "có giá" nên công tác thẩm định cũng dễ dàng, thoáng hơn nhằm mục đích giải ngân thật nhanh, rồi giờ đây chính ngân hàng lại phải lo xử lý nợ xấu.

Khi doanh nghiệp gặp khó thì ngân hàng cũng khắc khoải, bởi mối lo nợ xấu tăng lên, lợi nhuận giảm. "Nếu xử lý nợ mạnh tay thì doanh nghiệp chết hẳn, không thì cũng rất khó xử".

Và câu hỏi lớn nhất mà thanh tra, giám sát Ngân hàng Nhà nước cần trả lời là việc đảo nợ tại các ngân hàng. Kinh tế khó khăn, liệu việc đảo nợ có gia tăng? Cũng xin nói thêm, đảo nợ ở đây phải hiểu là việc các ngân hàng giúp cho khách hàng giải ngân món vay mới để tất toán cho món vay cũ. Bản thân việc đảo nợ xấu hay tốt vẫn còn gây tranh cãi trong ngành ngân hàng, nhất là vào bối cảnh hiện nay. Người thì cho rằng, việc đảo nợ giúp cho doanh nghiệp "có thêm cơ hội, kéo dài thời gian vay vốn, hy vọng vượt qua được khó khăn hiện tại". Song, ý kiến khác phản bác bởi việc này cũng có thể là cách để nuôi dưỡng nợ xấu bởi khách hàng không còn khả năng trả nợ, còn ngân hàng cứ cho đảo nợ để cuối cùng, dư nợ vẫn tồn tại mà nhà băng cũng trắng tay.