#schandpaal

Toeristen aan de schandpaal bij Ayutthaya Historical Park

Ayutthaya Historical Park is het gedrag van sommige toeristen dusdanig beu, dat ze foto’s op Facebook hebben gepost van de vreemde capriolen die sommige bezoekers uithalen. Een soort virtuele schandpaal. 

Toegegeven, er staat nergens een bordje dat je niet mag zoenen, yoga oefeningen mag doen of klimmen in een van de vele ruines die Ayutthaya Historical Park rijk is. Dat betekent nog niet dat het…

Autoriteit Persoonsgegevens nagelt KPN en xs4all aan de schandpaal

De aanbieders van interactieve digitale televisie XS4ALL en KPN hebben na onderzoek van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) diverse overtredingen van de Wet (more…)

In De Telegraaf van 30 augustus lezen we over de nieuwe aanpak van Reclassering Nederland en het OM met betrekking tot de taakstraf. Het is de bedoeling dat mensen die zijn veroordeeld tot een taakstraf voortaan een oranje hesje dragen tijdens het uitvoeren daarvan. U weet wel, zo’n hesje dat we dagelijks gedragen zien worden door hardwerkende bouwvakkers, wegwerkers, en straatvegers. Het verschil? De veroordeelden dragen er een met de tekst ‘Werkt voor de samenleving’.

Dit nieuwe initiatief is onderdeel van het aanpakken van een imagoprobleem waaraan de taakstraf zou lijden. Volgens Sjef van Gennep, directeur van Reclassering Nederland, is de heersende opvatting dat een taakstraf weinig voorstelt. Het idee achter de hesjes is dan dat het dragen ervan een soort zichtbaarheid creëert die in de hoofden van mensen zou bijdragen aan een besef dat veroordeelden niet verdoemd zijn tot de criminaliteit, maar dat ze ook een productieve—ofwel gewenste—bijdrage kunnen leveren aan de samenleving. De taakstraf is daarmee een instrument dat drie dingen zou moeten doen: het straft de veroordeelde persoon voor zijn of haar ongewenste gedrag; het levert een concrete bijdrage aan de samenleving in de vorm van de werkzaamheden die verricht worden door de veroordeelden; en tot slot demonstreert het aan de samenleving én aan de veroordeelde zelf het nut dat hij of zij kan hebben in de wereld.

Vooral die laatste component van de taakstraf is interessant: het idee is dus dat de taakstraf laat zien dat veroordeelden er niet makkelijk vanaf zijn gekomen, maar dat ze juist een positieve bijdrage leveren aan de sociale omgeving. Deze onderneming rust op een sprookjesideologie die ontleend lijkt te zijn aan Hans Christian Andersens ‘Het Lelijke Eendje’ of misschien aan Robert L. May’s ‘Rudolf The Red-Nosed Reindeer’—datgene wat eerst wordt gezien als enkel negatief kan, onder de juiste omstandigheden, heel positief zijn.

Gegeven dit idyllische voornemen is het dan ook, op z’n zachtst gesteld, opmerkelijk te noemen dat de heer Van Gennep het nodig vind om te benadrukken dat het hier niet gaat om het aan de schandpaal nagelen van taakgestraften. De werkelijkheid zit, volgens mij, anders in elkaar. Het gaat hier niet zozeer om het oppoetsen van het imago van de taakstraf in termen van maatschappelijke goeddoenerij als wel om een politieke beweging die geheel in lijn is met zowel de verharding van het strafsysteem als van de Nederlandse samenleving in het algemeen; ‘Lik-op- stuk’ en ‘zero-tolerance’ zijn hier de kernkreten. Dit blijkt ook wel uit het gegeven dat het beleidsinitiatief van Reclassering Nederland goed ontvangen wordt bij Kamerleden van

verschillende partijen en dat zij vooral gecharmeerd lijken te zijn van het idee te laten zien dat mensen gestraft worden.

Natuurlijk beschikken de beleidsmakers over studies waaruit zou blijken dat de hesjes veelal goed ontvangen worden door de sociale omgeving. Echter, waar Van Gennep dit presenteert als een soort aha-erlebnis waarin mensen zich realiseren hoe nuttig taakstraffen zijn en hoe fijn het toch is om taakgestraften zich te zien inzetten voor het goed van de samenleving, is mijn claim dat het hesjesinitiatief een politiek geïnspireerde poging is om aansluiting te zoeken bij de maatschappelijke fantasie dat het zichtbaar maken elk potentieel risico de veiligheid vergroot en dat alleen een harde aanpak criminaliteit in de kiem kan smoren. Wanneer ik iemand met zo’n hesje zie lopen denk ik ‘oh, een crimineel met een taakstraf’. Dat is fijn want nu weet ik precies om wie ik met een grote boog heen moet lopen en wie ik goed in de gaten moet houden!