#projekcja

Ukrywanie się w ciszy poprzez dokonywanie nikłej i selektywnej ekspresji to nierzadko praktyka mająca na celu stworzenie zaledwie wizerunku tajemnicy, który posiada cały wachlarz funkcji. Zbudowana w ten sposób persona może maskować braki intelektu, stać się gwarantem upragnionego dystansu lub równie atrakcyjnej ucieczki od odpowiedzialności, chronić ego przed kompromitacją intelektualną, utratą autonomii, czy konfrontacją z własną przeciętnością. To ukrycie się w bezpiecznej i powszechnie cenionej roli cichego myśliciela. Co istotne, najczęściej przyjęcie tej pozy nie jest działaniem świadomym czy intencjonalnym, a bardziej przypomina formę mechanizmu obronnego. Świadomie nie poruszam kwestii temperamentu czy uwarunkowań biologicznych, choć mogłyby być częścią tej historii. Z kolei ci, którzy zetkną się z tą chodzącą tajemnicą i podejmą się próby jej rozwikłania, prawdopodobnie w dalszym ciągu będą afirmować iluzoryczne misterium. Rozkosznie jest żyć niezmąconym złudzeniem, że to, co ujrzeliśmy na dnie niemal hermetycznie zamkniętej do niedawna skrzyni było warte wysiłku i starań. W ten sposób tworzy się kolejne urojenie.

Jednym z podstawowych mechanizmów obronnych w pozycji paranoidalno-schizoidalnej jest projekcja, która towarzyszy rozszczepieniu. Gdy niemowlę, a później osoba dorosła, odszczepia swoje niechciane impulsy, projektuje je na zewnątrz siebie, w obiekt. Freud uważał, że niemowlę radzi sobie z popędem śmierci „odwracając” go, z czym zgadzała się Klein. Odwrócenie popędu śmierci oznacza, że niemowlę właśnie odszczepia go i projektuje na zewnątrz. W rezultacie przeżywa niebezpieczeństwo tak, jakby pochodziło ono z zewnątrz, a nie z własnego wnętrza. Przypisuje agresję, niebezpieczeństwo, nienawiść komuś innemu. Rozszczepienie w tym przypadku oznacza zatem rozdźwięk w postrzeganiu siebie przez niemowlę – rozszczepia ono siebie na kochające self i nienawidzące self oraz pozbywa się wyobrażenia o nienawidzącym self poprzez przypisanie własnych niebezpiecznie gwałtownych uczuć komuś innemu – projektuje je w obiekt i wierzy, że odnoszą się do obiektu, a nie do niego samego. W ten sposób postrzega obiekt jako niebezpiecznie prześladowczy.