BAKTERİLER GÜÇLENİYOR: KONJUGASYON
Dünyada 4-3,8 milyar yıldır yaşamını sürdüren tek hücreli canlılar bulunmaktadır. Bunlar prokaryotlar olarak adlandırdığımız bakterilerdir. Bakteriler bu kadar uzun yıllar boyunca kendi aralarında bir iletişim sistemi oluşturmuştur. Bu sistem basit kimyasallar, proteinler bulunduğunda ya da zorlu koşullar olduğunda aktifleşirler. Bunlardan biri de konjugasyon olarak adlandırdığımız bakterilerin birbirine kurtarıcı genlerini aktardığı sistemdir. Bakterilerin hücrelerinin içerisinde kromozomal DNA ve plazmid bulunur. Plazmid kendini eşleyebilen tipik olarak dairesel ve çift sarmallı bir DNA molekülüdür. Plazmidlerin çoğu bakterilere avantaj sağlayacak olan genleri taşırlar. Plazmidler de tra genlerini taşıyanlar konjugatif özelliğe sahipleridir. Plazmidler de bulunan kurtarıcı genlere göre yani işlevlerine göre de ayrılırlar Bunlar: Fertilite-F Plazmidleri ,tra-genleri taşır. Bakteriyel konjugasyon yapabilirler. Rezistans-(R) plazmidleri, antibiyotik ve zehirlere karşı direnç sağlayan genler içerirler. Plazmidlerin ne olduğu bilinmeden evvelki zamanlarda R-faktörler olarak bilinirlerdi. Col-plazmidleri, kolisinleri kodlayan genler içerirler. Kolisinler başka bakterileri öldürebilen protein türleridir. Yıkıcı plazmidler, ender bileşiklerin (tolüen veya salisilik asit gibi) yıkımını sağlarlar. Virülans plazmidleri, bakterinin patojen olmasına neden olurlar. Bakteriler, bulundurdukları bu plazmidleri birbirlerine pilus yapısını oluşturarak aktarabilirler. Pilus yapısı böylelikle verici ve alıcı hücreler arasında özel bir eşleşmenin oluşmasını sağlarlar. Piluslar alıcı hücre yüzeyindeki bir reseptör ile özel bir temas kurarlar ve daha sonra alt birimlerini kırarak iki hücreyi birbirlerine yaklaştırırlar. Bu işlemlerden sonra, proteinleri verici ve alıcı hücrenin hücrenin yüzeyinde bulunan proteinler kurulan bağlantının stabilizasyonunu sağlarlar. Verici olan hücre plazmidin replikasyonunu sağlar ve en sonunda verici hücreden pilus aracılığıyla gerekli olan DNA parçası aktarımı gerçekleşir.
İşte bakterilerin sahip olduğu bu mekanizma onlara kendi aralarında güçlerini aktarma da yardımcı olur. Bir bakteri bulunduğu ortamda antibiyotik saldırısına maruz kalabilir. Bu sıra da o antibiyotiğe karşı kendini koruma mekanizması geliştirmiş olan bir bakteriden gerekli olan R Plazmidlerini konjugasyon ile alabilir. Bu da bakteriye direnç sağlar. Güçlenen bakteriler çoğalmaya devam eder ve artık antibiyotik onu öldürmemeye başlar. Aslında konjugasyon sistemi bakterilerin sessiz yardım çığlıklarıdır. Aralarında geliştirmiş oldukları bu iletişim sayesinde bakteriler çevre direnci karşısında sağlam bir şekilde durabilmektedirler. Kaynakça : https://tr.wikipedia.org/wiki/Plazmid https://tr.wikipedia.org/wiki/Bakteri#K%C3%B6ken_ve_erken_evrim BROCK MİKROORGANİZMALARIN BİYOLOJİSİ, SF 305 Read the full article
















