#mariapuder

Raif Efendi, zihninin odalarında dolaşırken rastlar Kürk Mantolu Madonna’ya. Umut etmenin umutsuzluğu sarmışken her yanı, bir eleğin içine koymuşken doğrularını yanlışlarını, kara kaplı defterin müsebbibi çıkagelir. Rutubetli evinin ilk ziyaretçisi olacaktır Maria Puder. Sonrası… Sonrası tufan… Kimi zaman hortumun ucundaki silindir kimi zaman çığlıkların ortasındaki kişi oluyor Raif. Bastırılmış duyguların ortaya çıktığı anda ise ana rahmindeki güvencesini yitiriyor. Kimileri için bir kırık gençlik hikâyesi kimileri için yalnızlığa sürüklenişin hazin öyküsü oluyor Kürk Mantolu Madonna. Ama en çok Sabahattin Ali’nin kaleminden damlayan mürekkebin sessiz çığlığını bizlere sunuyor.

( Benim kalemimden arka kapak yazısı)

Maria,

Bu gece sana La Fee Verte eşliğinde yazmayı hayal etmiştim, ama daha başlamadan değiştirdim. Beethoven'ın Moonlight Sonata'sı gecenin müziği olsun.

Neden sana yazarken kilitlenmeye başladım bilmiyorum. Bu arada, az önce "yazarken" yerine "yaşarken" yazdım, sonra hata yaptığımı fark eden ellerim hemen geri dönüp düzelttiler. Ama aklıma da takılmadı değil, yazmak da biraz yaşamak değil mi zaten? Ben onu silmeseydim ve deseydim ki "Sana yaşarken kilitlenmeye başladım", ne değişirdi? Söylesene Maria, bi insana yaşanabilir mi? Herhalde oluyorsa, bu yapılabilecek en kıymetli şey olmalı.

"Bugün sana yaşadım"

Hayır, olmuyor. Gerçekçi gelmiyor, ne biliyim. Sanki kandırmak ister gibi. Sanki, "Bugün sana yaşadım, ama yarın ne olur bilmiyorum. Bak, ben bir insana bir gün yaşayabiliyorum. Hadi o matematiğini kullan, biraz da kalbini dinle ve söyle, bundan sonrakileri sana yaşama ihtimalim ne kadar? Bugün, sana yaşadıysam, bu bir fedakarlık. Fedakarlıklar ki, insanın vazgeçtiklerini karşısındakinin sırtına yıkma çabası. Şimdi sen bana artık bir gün, yahut bir günü yaşayacak kadar sevmek borçlusun."

Bundan mı gerçekten yadırgayışım? Bütün bunları mı düşündüm "gerçekçi gelmiyor" dediğim anda? Bilmiyorum. Bu da bir sebep belli ki, ama güvenmek çok bıçak sırtı bir kavram ve ben saatlerce koşmuşum da yaslanıp dinlenecek bir yer arıyormuşum gibiyim. İçimi parçalamak istemiyorum, kalbim kanasın istemiyorum, ruhum yaralansın istemiyorum. Kimse bana yaşamasın boşver, yaşanmak istemiyorum.

Ay ışığı sonatını neden severim biliyor musun? Çünkü ne zaman bu dünyadaki varlığımı ve ne olduğumu sorgulasam, kendimi hep "ay ışığı" olarak buluyorum. Biraz yıldız tozu, biraz ay ışığı. Hem adımı da sevmezdim, gökte olduğumu öğrenene dek.

Sevgili Maria,

Bazı günler insanın gözlerinin önüne iki küçük cam çekip kafasını kitaplara gömmesi gibi, bazı günler arkadaşınla saatlerce oturup fındık ezmesi yiyerek muhabbet etmek gibi, bazı günlerse yarının güzel olacağı inancıyla güneş ışığını biraz görse tomurcuklanan çiçekler gibi. Bugün, hepsi gibiydi. Sana uzun uzun anlatacak bir şeyim yok, biraz da geç oldu, uyuruz artık. Ben yatağımın bi köşesine kıvrılayım, sen de anne gibi kapıdan bakıp iyi geceler dile. Olmaz mı?

Sevgili Maria,

Üzgünüm, dün sana yazamadan uyudum. Ne basit bir bahane gibi kalıyor dimi? Uyku, ertelenebilir, esnetilebilir, oynanabilir bir şey. Vazgeçmeyi en sevmediğimiz ve hep vazgeçmek zorunda kaldığımız şey (en azından üniversitede okuyorsan).

Sana yazamadım ama bu demek değil ki anlatacak şeylerim yok! Bir sürü şey biriktirdim sana anlatmak üzere. Dün mesela, öğrendiğim iki şeyi birleştirip koca bi yumak yapıp dünyaya saldım, kedileri sürüklesin peşinden, cıvıldasın azıcık diye. Bir ders alıyorum, burda olsan sen de çok severdin, seksizm ve ayrımcılık üzerine. Orda Nussbaum'un bi makalesinden konuşurken dedik ki, her insan yerine ve durumuna göre araç veya amaç olabilirmiş. Biliyorum, birinin araç olması senin de içini cız ettirdi. Ama hocanın dediğine göre, olmadığı bir dünya da aslında mümkün değilmiş. Asıl olay ne biliyor musun? Asıl olay genelin ne olduğu. Yani karşılıklı yararlanıyorsan yararlan, mühim değil; yeter ki kendi "end" in ol.

"Peki bir insanı nasıl amaç olarak görebiliriz?" dediğini pek duyar gibi değilim, sen eminim hepsini çoktan düşünüp kendi güzel varaklı mantık çerçevene oturtmuşsundur. Olsun, ben yine de anlatıcam. Bir insanın amaç olması demek, onu sadece insan olduğu için sevip saymak, sadece insan olduğu için hak ettiği o değeri ve onuru göz önünde bulundurmak demek. Bunca zaman temizlikçi amcalara "Kolay gelsin" derken meğer Nussbaum'ın gözlerini yaşartıyormuşum, kim bilebilirdi ki?

Aynı gün matematik dersinde, bazı olasılıkların yeni oluşan gelişmelere karşı nasıl tekrardan şekillendiğini görmüştük. En basitinden, yarın mutlu olacağına inancın bile, biri sana gelip yaşayabileceğin kötü şeyleri anlatınca değişiyor. "Göz önüne almak" sanırım tam tabiri, ya da -bence böylesi daha doğru- "sağlama almak". Şimdi diyeceksin ki, peki bunun Nussbaum'la, efendime söyleyeyim insanı amaç olarak görmekle falan ne alakası var. Diyorum ki Maria, biz bunun olasılığını değiştirmesek mi? Etrafta olup biteni, dünyayı, gerekli gereksiz hiçbir şeyi takmasak mı insana insan olduğu için değer verirken? Yeni durumlar ne olursa olsun ama temizlikçi ablalara hep gün aydın olsun, işçi abilere hep kolay gelsin, dilencilerden Allah hep razı olsun. Çok mu şey istiyorum sence? Hayır, haklısın, çok değil. Gereken sadece biraz sevgi, biraz iyilik, biraz da umut. Belki bir de gülümseme. Hayır, çok şey istemiyorum.

--

Sana gündüz yazacağım dediğim şeyleri akşam unutuyorum. Buna bir çare bulmam lazım.

--

Sevgili Bayan Puder,

Size her akşam yazmayı alışkanlık haline getirmeye çalışıyorum, tıpkı hayatımdaki diğer tüm değişimler gibi. Sakın yanlış anlamayın, sizi diğerleriyle bir tuttuğumdan değil; hepsi bir anda olduğundan. İnsanın elinden bir hayat alınırsa öyle bomboş, anlamsızca kalır sanırdım. İnsanın elinden bir hayat alınınca yeni bir hayat kuruyormuş, hem de içinde bir yerde -inanın nereden geldiğini ben de bilmiyorum- bunca zaman biriktirdiği bütün irade, umut ve inançla. Siz kendinizden bahsederken hiç "eski ben" der misiniz? Ben bazen derim. Hatta "gelecekteki ben" i de severim, arada ona notlar yazarım, bir şeyler hatırlatır, elimden geldiğince mutlu olmasını sağlamaya çalışır "Bak, ben burdayım! Ben senim!" derim. Bir de zamanda yolculuğu bulamadık diye şikayet ederiz... Bu da bir çeşit yolculuk değil mi? Belki onlar uçan arabalar içinde gitmek istiyorlar. Ama konumuz bu değil.

Maria, sana Maria diyebilirim değil mi? Değişiyorum, işin özü bu. İnsanı en çok sevdiği yaralarmış zırvalıklarını sana söylemeye utanırım, söyleyemiyorum. Bütün anlatacaklarımı sen zaten biliyorsun, bütün acılarımı sen zaten yaşadın. Erkeklerle ilgili söylediklerin vardı ya hani, Raif'e, katılıyorum.

Ben sana zaten hep katılıyorum.

Değişmeye bugün başlamadım, iki gün oluyor. Sanırım başlangıç anı evde uyumaktan vazgeçtiğim o an. Ya da ilk güldüğüm an, bilemedim. Upuzun bir yastan çıkmadım, ama belki bilmezsin, ben onu zaten iki sene önce bıraktım; kedim, yani Jelibon, öldüğünde. O gün dedim ki, öyle gidilmez böyle gidilirmiş. O gün "gitmek" kavramı benim için iki boyutlu düzlemde birbirinden uzağa giden (ya da biri birinden uzağa giden) iki nokta olmaktan çıktı. O gün Jelibon, benim güzel kedim, minik patilerinden hiç beklenmeyecek şekilde üçüncü bir boyut buldu, oraya gitti. Gitmek, ancak arkanda bıraktığın gelmezse ve o mesafe yeterli derecede korunursa gitmek oluyor sanırım. Ve bazı gitmeler, diğerlerinden daha imkansız. İşte, 4 Haziran'da Jelibon gidince dedim, böyle bir gidişe kadar hiçkimse ve hiçbir şey beni bu kadar acıtamayacak.

Şimdi kısa ve kıvırcık saçlarımla -uzun ve düzdü-, gülümseyen dudaklarımla -onlar genelde böyleler- ve inançlı gözlerimle başlıyorum bu yeni şeye. En büyük derdimin sana yazarken seçeceğim şarkı olarak kalmasını istiyorum -ki bugün de karar veremeyip en son Somewhere Only We Know açtım, en sevdiğim olmaya çok yakın olduğu için-.

Sahi, sen nasılsın? Sabahattin Ali söylemişti, biliyorum ölmedin. Ve eğer anılarda, anlarda, akıllarda veya kalplerde yaşıyorsak, seni yaşatmak için elimden gelen her şeyi yapacağıma emin olabilirsin.