Moderne en eigentijdse kunst uit het noorden en andere delen van Nederland wordt bij Art Noord in museale sfeer getoond. En alle kunst is er te koop, het museum als beursgebouw. “Het is vooral leuk”, zegt inhoudelijk directeur van Museum Belvédère Han Steenbruggen. “Het plezier zit in de samenwerking. Wij zijn een museum dat dicht bij het veld wil staan, bij de verzamelaars en de galerieën. Wij willen een schakel zijn om de onderlinge band te versterken. We hebben elkaar nodig. Dat samen optrekken is het leukste. We willen als museum laten zien hoeveel kwaliteit en cultureel ondernemerschap hier aanwezig is. Niet alleen door het kopen van kunst in het noorden te stimuleren, maar ook door noordelijke kunst buiten de regio onder de aandacht te brengen.”

“Museum Belvédère is ontstaan uit de samenvoeging van een aantal particuliere collecties”, gaat Steenbruggen enthousiast verder. “Die collecties zijn altijd nauw verbonden geweest met het galerienetwerk in de regio dat noordelijke kunstenaars vertegenwoordigt. Ik heb er daarom voor gepleit het museum te zien als onderdeel van dit culturele ecosysteem.” Steenbruggen beschouwt kunstbeurs Art Noord als een actie om juist dat uitdrukking te geven. “De kunstwereld in het noorden heeft er voordeel bij wanneer alle deelnemende partijen elkaar steunen. En daarmee dat ecosysteem gaande houden. Daar kan Museum Belvédère een belangrijke rol in spelen. Kunst die je bij ons in het museum ziet krijgt daardoor een soort keurmerk. Die kunst moet wel goed zijn, zo is de gedachte, anders hangt het niet in een museum. Dan blijkt dat je die kunstwerken gewoon bij galeries in de regio kunt kopen voor niet al te veel geld. Door onze deuren open te zetten met Art Noord dragen we er als museum aan bij dat de kunst uit de eigen regio leeft en betekenis heeft.” Hoewel de focus van Art Noord op de kunst in Noord-Nederland ligt, zijn er ook kunsthandels elders uit Nederland aanwezig. “Die partijen hebben hun eigen achterban. Het is mooi als zij mensen weten te inspireren om naar Museum Belvédère te komen en kennis te maken met wat Noord-Nederland op het gebied van kunst te bieden heeft.”

Om het museum voor vier dagen te transformeren tot beursgebouw lijkt ongewoon maar heeft zo zijn voordelen. “Wij hoeven geen dure ruimte te huren, we hoeven geen standbouwers in te vliegen. We kunnen met beperkte middelen iets organiseren.” Het idee voor de beurs ontstond in 2016 als een leuk waagstuk. Een project rond een specifiek schilderij van Jan Mankes leverde een veiling op bij Catawiki. Kleine werken van kunstenaars die zich hadden laten inspireren door het slootje van Mankes konden per opbod worden gekocht. Het taboe dat een museum geen commerciële activiteit mag ontplooien was daarmee doorbroken. Later heeft Belvédère nog eens een verkoop van kunstwerken op klein formaat gedaan. Op plankjes ter grootte van een mobiele telefoon maakten een groot aantal geselecteerde kunstenaars een werk. Het thema: communicatie. Het was een succes, net zoals kunstbeurs Art Noord dat nu ook jaar op jaar is.

De standhouders volgen hun eigen smaak. Wat zij interessant vinden wordt verkocht. Maar ‘het moet wel stromen’ anders gaat het niet mee en blijft het liggen. Een levendige handel moet het zijn. Geen werk van kunstenaars die zichzelf niet vernieuwen. Wat men laat zien is over het algemeen voor een breed publiek toegankelijk. Voor wat betreft de uiterlijke schijn als wel de prijs. Veelal geen qua afmeting grote doeken. Want dan kan in zo'n beperkte ruimte als het museum biedt te weinig worden getoond. Er is werk te zien waaraan geen buil wordt gevallen. Gangbaar en weinig hemelbestormend. Geschikt voor iedere beurs en elke smaak. De enige uitbater die nog weleens wat aandurft opereert onder de vlag van Museum Belvédère. Afslag BLV heeft nauwelijks onkosten en hoeft niet perse iets te verkopen. Deze museale galerie laat nog wel vernieuwende kunst zien. Vooral van aanstormend talent. Jonge kunstenaars die zopas van de academie gekomen zijn. Maar andere standhouders houden het veilig. Het publiek krijgt een breed veld van kunsten aangeboden. Voor elk wat wils, hoewel dat in de verkoop niet echt te merken is. In deze dure tijden lijdt de aankoop van kunst er het meest onder. Dat extra en deze luxe kost het eerder de kop. Daarom zijn er meer kijkers dan kopers op de beurs. En springen de standhouders er maar amper uit wat de onkosten betreft. Maar alle vinden het fijn om er te zijn in Belvédère. Het is gezellig en kleinschalig. Voor de bezoeker te overzien.

Een enkeling loopt er met de verse aankoop onder de arm. Want hoewel de standhouders tevreden zijn blijft de verkoop wat achter. Wacht de een op toestemming van de echtgenote van een verzamelaar voor de aanschaf om meteen meer dan uit de onkosten te zijn. Een ander hoopt zoveel te verkopen om de mindere zomermaanden te kunnen compenseren. De meeste standhouders hebben nog een thuisbasis, een vaste winkel. Andere zien alleen deze kunstbeurs als middel om zich te presenteren. Of hebben zowel een fysieke als een online galerie. Maar de deelnemers vinden het vooral heel leuk op Art Noord. “Je ontmoet er altijd zoveel enthousiaste mensen. Er heerst een heel goede sfeer. We zijn als standhouders een soort vrienden van elkaar.”

Portretteerden in een eerdere versie twee kunstenaars elkaar als extra attractie in het programma. Dit jaar liet een kunstenaar het publiek interactief meedoen aan een nieuw kunstwerk. Beursbezoekers tekenden met houtskool en krijt mee aan een tekening van Esther IJssels. Een ieder kon op aanwijzing een regel schrijven. Deze handtekening werd door de kunstenaar daarop verbonden met de rest. “Elke lijn is een geconcentreerde beweging die voortkomt uit gedachten en emoties”, zegt IJssels daarover. “De hand beweegt en zoekt een weg. Zo ontstaat een beeldende werkelijkheid die zich bevindt op de grens tussen figuratief en abstract.”

Hoewel het ieder jaar een succes is en Museum Belvédère de naam er landelijk stevig mee vestigt, moet Han Steenbruggen zich iedere keer toch weer eerst achter het oor krabben. Het vergt veel van het relatief kleine museum. De vaste collectie moet voor een week worden opgeslagen. Het museum dient leeg opgeleverd te worden om al de standhouders onderdak te kunnen bieden. Voor de reguliere tentoonstellingen is het gebouw gesloten en mist zo eigen inkomsten. Maar de verhuur van ruimte en de entree vullen dit gat in de begroting weer.

Kunstbeurs ART NOORD V. Vier dagen kunst kijken en kopen in Museum Belvédère, Oranje Nassaulaan 10 te Heerenveen / Oranjewoud. Was van 28 september tot en met 1 oktober 2023.