Mật mã văn hoá | Clotaire Rapaille
tựa gốc: The Culture Code: An Ingenious Way to Understand Why People Around the World Live and Buy as They Do
dịch giả: Tương Phùng, Thái Hà Books
Nhớ lại thời gian cách đây vài năm, khi còn làm việc tại Y&R, tui được giới thiệu cách làm ý tưởng quảng cáo như thế này. Việc đầu tiên và thú vị đứng thứ hai sau chuyện hạ sinh idea, chính là đi tìm insight. Chữ insight tui dịch tạm dịch một cách vụng về là ‘sự thật ẩn dấu’, giống như một kho báu bị giấu đi, vùi đi, bản thân người dấu cũng...quên luôn chỗ giấu, thế là mình phải đi tìm. Gần đây tui thấy trong cuốn Gam7 gì đó của nhóm Rio Creatives họ dịch là ‘sự thật ngầm hiểu’ - tui nghĩ đó là một câu dịch không thực sự xác đáng.
Trở lại với insight, đó là quả là một kho tàng, là 'ngọc trong đá’, chìa khoá thành công của một chiến dịch, sản phẩm hay thậm chí một start-up. Đối với tui, insight nó vừa thuộc về văn hoá, tiềm thức, về tập tính sinh hoạt và cả định kiến, cách nhìn nhận thế giới quan của một người. Quan trọng là phải đi tìm mới thấy. Bác Clotaire Rapaille dùng thuật ngữ ‘mật mã văn hoá’ làm tui rất thoả mãn và thích thú, đó là một phần của insight, có một cái tên đàng hoàng. Và ‘mật mã’ là một từ rất chính xác.
Ủa, hình như đi hơi xa quá về phân tích từ ngữ ?__?. Cua chữ U quay lại nha. Bác Clotaire Rapaille xuất thân là bác sĩ tâm lý, sau đó chuyển làm marketing consultant trong một dịp tình cờ. Bác bắt đầu đem công trình về thần kinh học, tâm lý học, xã hội học, khoa học xã hội, sở học nhiều năm nghiên cứu đi ‘bẻ khoá, giải mã’ khách hàng cho các tập đoàn tư bản bự bự.
Tui rất thích flow dẫn dắt của bác này, khoa học, trong sáng dễ hiểu. Một điểm khác so với những cuốn sách cùng chủ đề tương tự tui từng đọc đó là cuốn này rất nhiều ví dụ từ thực chiến. Lý thuyết của bác đã thử lửa trên chiến trường được hơn 30 năm *theo lời bác*, những ví dụ thực tế, brand thật, người thật, việc thật rất hấp dẫn và hùng hồn. Kịch tính và có tính trình-diễn rất cao. Dù sao, cũng khó lòng mà kiểm chứng đúng hay không, vì các dữ kiện được đưa ra bởi tác giả. Chẳng hạn, tui bị shock khi kết quả giải mãi của bác dẫn đến việc ra đời chiếc Chevy PT Cruiser. Một mẫu xe...lập dị, tui cũng thích, nhưng việc nó bán được với số lượng khổng lồ...rất ấn tượng.
Cuốn này dịch giả Tương Phùng dịch ổn, nhất là phần lời trích dẫn các đoạn phỏng vấn, tự nhiên như văn nói. Tui đã kè kè cuốn này bên mình trong liên tục 3 tuần, tranh thủ đọc từng tí từng tí, ngay cả trong những lúc deadline, lịch họp tréo nghoe ngập đầu tháng 6 và 7 😂.
