Πρόκειται για το μυστήριο που απασχολεί για περισσότερες από πέντε δεκαετίες τους επιστήμονες. Είναι μία πολυσυζητημένη ανασκαφή που έλαβε χώρα τα τελευταία πενήντα χρόνια. Αυτό, διότι παρουσιάζει δύο αγκαλιασμένους σκελετούς. Ο ένας ένας έγειρε στο πρόσωπο του άλλου, σαν να του δίνει φιλί. Οι δύο σκελετοί βρέθηκαν σε πήλινο πιθάρι κατά τη διάρκεια ανασκαφών στην περιοχή, στο σημερινό Ιράν, το 1972. Οι εραστές της Χασανλού χρονολογούνται από το 800 π.Χ. και την περίοδο της μεγάλης καταστροφής της αρχαίας πόλης Χασανλού. Η θέση που βρέθηκαν στο πιθάρι φούντωσε από το πρώτο λεπτό τις υποθέσεις για τη σχέση ανάμεσα στους ανθρώπους που βρήκαν τον θάνατο αγκαλιασμένοι και χωρίς ούτε μία εκδορά ή χτύπημα. Ο σκελετός που διακρίνεται αριστερά (καταχωρημένος ως SK 336), είναι ξαπλωμένος ανάσκελα με το χέρι του να μοιάζει να τείνει προς το πρόσωπο του άλλου σκελετού (S335). Και οι δύο έχουν τα χέρια τους περασμένα ο ένας, γύρω από το σώμα του άλλου. Σύμφωνα με την περιγραφή του μουσείου Penn, του πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια, όπου και εκτέθηκαν για κάποια χρόνια οι δύο σκελετοί, το περίεργο είναι πως δεν βρέθηκαν άλλα αντικείμενα γύρω τους, μέσα στο πιθάρι, με εξαίρεση μια πλατιά πέτρα κάτω από τα κεφάλια τους. Φιλί 2.800 ετών Η αρχαιολογική ανακάλυψη έφερε στο φως μια τρυφερή στιγμή μεταξύ των δύο ανθρώπων. Ωστόσο εκείνο που παραμένει ακόμη μυστήριο, αλλά και διαμάχη μεταξύ των ειδικών, είναι ο προσδιορισμός του φύλου των δύο σκελετών. Για τον μεν ένα, εκείνον που διακρίνεται δεξιά στη φωτογραφία, οι επιστήμονες δηλώνουν με βεβαιότητα πως πρόκειται για άνδρα. Ο σκελετός στα αριστερά ωστόσο, παρότι πιο δύσκολο να αποσαφηνιστεί, θεωρείται επίσης πιθανό να ανήκει και εκείνος σε αρσενικό. Παραμένει επίσης άγνωστο πως βρέθηκαν μέσα στο πιθάρι, όμως πιθανολογείται πως βρήκαν καταφύγιο εκεί κατά την τελική λεηλασία της πόλης. Άλλωστε οι δύο σκελετοί, μαζί με δεκάδες άλλους που εντοπίστηκαν στην περιοχή, αποτελούν την απόδειξη μιας φρικτής ιστορίας γύρω από την καταστροφή της πόλης, όπως όλα δείχνουν από ανθρώπινο χέρι, στο σημερινό Ιράν. Όπως αναφέρει το μουσείο που ανήκει στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια, οι εραστές της Χασανλού έχουν αποτελέσει διαχρονικά αντικείμενο μελέτης για δεκάδες μεταπτυχιακούς και φοιτητές από όλο τον κόσμο που επισκέπτονταν το Μουσείο Πεν προκειμένου να εξετάσουν το αρχαιολογικό εύρημα. Σε άλλες αναφορές για τους εραστές της Χασανλού, επιστήμονες υποστηρίζουν πως ο σκελετός αριστερά ανήκει σε γυναίκα. Φαίνεται επίσης πως ο σκελετός ήταν μεταξύ 30 και 35 ετών όταν πέθανε, ενώ ο σκελετός δεξιά θεωρείται πως ανήκει σε έναν νέο άνδρα 20-22 ετών. Όσο για την αιτία θανάτου, καθώς δεν έχουν εντοπιστεί χτυπήματα και εκδορές, οι επιστήμονες υποστηρίζουν πως πιθανότατα απεβίωσαν λόγω ασφυξίας.
