*POOF*

De letterlijke betekenis van sociale filosofie is: hoe mensen wonen in een samenleving. Een belangrijk begrip hierbij is ‘Utopia’: de ideale samenleving. Bedacht door filosoof Thomas Moore. Meer belangrijke filosofen die hier wat over hebben gezegd zijn Plato, Hobbes, Locke en Rousseau.

Thomas Hobbes De mens is voor de mens een wolf. Hobbes zegt dat de natuur geen voorbeeld is van een samenleving, want ieder individu probeert alleen zijn eigen behoeftes te bevredigen. Hierbij gaat ieder compleet zijn eigen gang. Volgens Hobbes word het individu alleen gedreven door zijn individu. Hij ziet de mens als een egoïstisch wezen dat van nature uitsluitend zijn eigen belang nastreeft, wat wil zeggen eigen bezit van zo veel mogelijk goederen. Hobbes heeft in een tijd van burgeroorlog, omwenteling en industriële revolutie geleefd. Je begrijpt zijn gedachten beter als je dit weet. Hij verlangde naar een sterk overheidsgezag. Hij onderwerpt zich aan de staat omdat dit rechterlijk en wettig is, wat ook veiligheid voor hem betekend.  John Locke John Locke is voorstander van het natuurrecht, dat bestaat uit goddelijke geboden en niet gebaseerd is op de wet. Iedereen heeft het recht om zichzelf en zijn bezit te verdedigen. Locke heeft een positievere kijk op de natuurtoestand dan Hobbes. Het verschil is dat bij Hobbes de vorst geen absolute macht bezit en bij Locke wel. Locke is een beetje democratisch gericht. Locke vind dat iedereen gelijk moet zijn maar mensen zonder bezit beschouwd Locke niet als burger. Zijn idealen hebben de basis van de Amerikaanse grondwet gevormd. Jean-Jacques Rousseau Volgens Jean-Jacques Rousseau is de natuur een voorbeeld voor de mens. Rousseau vind de natuurtoestand een paradijs, dit in tegenstelling tot Hobbes. Hij gaat voor broederschap, zo moet de mens naar elkaar kijken. Ook hij ziet in het maatschappelijke verdrag de oplossing evenals Hobbes en Locke. Er moet over een bepaalde macht worden beschikt die de natuurrechten kan beschermen. 

Plato Plato heeft een boek geschreven, de Staat. Hierin beschrijft hij hoe zijn ideale samenleving eruit moet zien. In het eerste deel beschrijft hij zijn eigen ervaringen en wat de verschillende samenlevingen op dit moment zijn. In deel twee beschrijft Plato hoe de ideale staat er uit moet zien.  Hij vindt onder andere dat de normale burgers dom zijn en dat politici ook dom is. 

Als je aan Rousseau vraagt wat hij vind van het gedachten-experiment van Jane Elliott dan zou hij waarschijnlijk zeggen dat het een mooi idee is om andere mensen te leren hoe ze naar elkaar zouden moeten kijken. Hobbes, daarentegen, wordt in zekere zin tegengesproken. Hij zegt dat mensen zelfzuchtig zijn, maar Elliott zegt eigenlijk dat we voor elkaar moeten zorgen en op een respectvolle manier naar elkaar moeten kijken voor het belang van de sociale status van de mede mens

Vanzelfsprekend vroeg ik waarom, waar zij op antwoordde dat ze eten aan het maken was. Ik was stomverbaasd!, koken is niet echt haar ding. Ik mocht niet weten wat ze aan het maken was. We waren trouwens home-alone, onze ouders waren naar een markt ofzo.  Op gegeven moment kwam ze de keuken uit met een bloedende duim en papiertje, ze zei: ‘Ik heb in mijn vinger gesneden, jij moet het afmaken’. Stiekem moest ik lachen, had ze het leuke idee om te koken, snijd ze het topje van haar duim eraf. Ze was een aardappel-pizza aan het maken en tijdens het snijden van de aardappel was ze even vergeten dat haar vinger er ook nog was haha. 

Uiteindelijk vertelde ze dat ze wat terug wilde doen door mij te verrassen met een maaltijd en dat ik haar eerste persoon was van haar ‘Pay It Forward’. Ik verwachtte natuurlijk niets van haar terug, dat is het hele idee. Maar dat snapte ze wel, ze moest gewoon ergens beginnen, zei ze.

Achter in een klein maar hip winkeltje was een heel hoekje met leuke hebbedingetjes. Waaronder een brillenkoker waar niet alleen een bril in kan maar ook lenzen én de bijbehorende vloeistof. Het was het perfecte cadeautje om te geven! 

Helaas had ik niet de kans om het cadeautje te kopen, maar gelukkig had ik een foto gemaakt van het merkje. Dus na de vakantie heb ik de brillenkoker gauw besteld en twee weken later was het al binnen:) 

Laatst vertelde deze oude buurvrouw, toen het onderwerp naar boven kwam op een buurtfeestje, dat ze nog een oude houten poppenkast op haar zolder heeft staan. Mijn vader en ik keken elkaar meteen aan en vroegen meteen of we deze een keertje mochten bekijken. Ze vond het een goed plan en zei dat we meteen wel even mochten komen kijken. Dus zo gezegd zo gedaan, wij staan tien minuten later samen met haar op zolder te kijken naar een prachtige poppenkast. Een stukje groter dan onze en met een heel decor op de achtergrond.

Mijn vader en ik hadden het al de hele tijd in ons achterhoofd maar gelukkig stelde ze het zelf al voor: “Willen jullie deze toevallig lenen voor jullie optredens?”  Dus een week later staan we weer bij haar op zolder om hoe en wat te bespreken. Ze had er even over nagedacht en ze vond het wel tijd om het weg geven. Ze is inmiddels al de 80 gepasseerd en deed er niets meer mee. Het had wel wat sentimentele waarde maar dat had ze van zich af gezet. We mochten het zelfs voor niets mee nemen.  Inmiddels staat het bij ons op de zolder en hebben haar natuurlijk wel bedankt maar het leek me een goed plan om haar wat lekkers te brengen voor haar lieve gunst. 

Ze was de perfecte tweede persoon voor mij om te verassen, in het kader van ‘Pay It Forward’. Dus vanochtend heb ik rozijnen-citroen cupcakes gebakken en mooi verpakt. Om een uur of 12 ben ik erheen gelopen en aangeklopt. Toen ik begon met te zeggen dat we erg blij waren met de poppenkast groeide er een glimlach op haar gezicht. Ze zei: “Ach dat had je niet hoeven doen, maar wat een verassing” Ze vroeg nog door over hoe het ging en uiteindelijk sloot ze af met: “Hopelijk tot gauw!” Toen ik weer naar huis liep vulde mijn lichaam met warmte, ik was erg blij dat ik dit had gedaan. Ik ben er nu compleet van overtuigd dat ze een hele lieve vrouw is! 

Jane begon dus ook met een simpele les over de betekenis van racisme, maar merkte al snel dat haar leerlingen het nog niet helemaal door hadden. Ze vroeg aan de kinderen hoe zij het zouden vinden om een zwarte jongen of meisje te zijn. Daar kwam al gauw uit dat ze wel wilde ervaren hoe het voelde.  Dus met dat gezegd te hebben begon Jane met het verdelen van de klas, gebaseerd op oogkleur. De kinderen met blauwe ogen waren de superieure groep en de kinderen met bruine ogen de lagere stand. Ze leerde de blauwe ogen dat ze beter, mooier, slimmer en leuker zijn dan de bruine ogen. Ook kregen ze privileges zoals vijf minuten langer buiten spelen, mochten ze vooraan in de klas zitten en ga zo maar door. Ze had een scheiding tussen twee groepen gecreëerd en dit had gevolgen. De bruine ogen gingen minder goed presteren en de blauwe ogen juist beter. Later heeft ze het omgedraaid en waren de effecten hetzelfde alleen minder intens. Tot slot liet ze de kinderen hun rol van zich af te zetten (door een kraagje af te doen) en mochten ze opschrijven wat ze hadden geleerd.

Uiteindelijk kwam dit in de kranten en werd het verspreid over de hele wereld. Tegenwoordig kun je zelf (ook volwassenen dus) meedoen in zo’n experiment. 

Ik vind dit een van de beste sociale experimenten die er ooit geweest zijn. Het is zo een intens een groot probleem in de wereld en zij heeft een manier gevonden om dit te laten voelen bij mensen. Hiermee heeft ze bij veel mensen laten voelen hoe het is om gediscrimineerd te worden. Het gevolg is dan dat er (hopelijk) minder wordt gediscrimineerd door blanken. 

Sommige mensen denken anders over het idee. Ze zien het bijvoorbeeld als pesten. Maar ze is een lerares en ze leert mensen hoe het is om te worden gediscrimineerd. Hoewel het de keuzes zijn die je maakt wie je bent is het geen keuze waar of hoe je geboren bent. 

Zelf zou ik ook wel mee willen doen aan zoiets, ik heb namelijk altijd het gevoel alsof ik zonder dat ik het wil toch discrimineer. Gelukkig kun je je opgeven voor zo’n experiment in Nederland want er is een opvolgster van Jane Elliott! Ze is onder andere bij BNN geweest om het te laten zien op tv. https://www.youtube.com/watch?v=BvltpmX6QOI

http://www.kifkif.be/actua/open-forum-kinderrechtencoalitie-de-effecten-van-racisme-op-het-psychisch-welzijn-en-de-ontwik

In de bovenstaande link staat informatie over de effecten van racisme op kinderen.