okudum da n'oldu?

Kitap okurum diyen her memleketim insanının bir Orhan Pamuk hikayesi vardır. Kara Kitap’ ı okumuş-uzun cümlelerden yılmıştır, Sessiz Ev’e başlamış-yarım bırakmıştır, Yeni Hayat’ tan yıpranmış ama çok şükür bitirmiştir, Beyaz Kale’ nin hastası olmuş-ve hatta “oha” demiştir, Benim Adım Kırmızı’ ya da bayılmış-o cesaretle Masumiyet Müzesi’ni kütüphanesine yerleştirmiştir-ileride okuyacaktır falan filan… Kitapları çok satan-yazdıkları az okunan bu aklı değişik adam ne zaman yeni bir şey yazsa meraklı bir tereddüt beni benden alır, aklımdan geçen ise şudur; “Niyet ettim edebiyat rızası için Orhan Pamuk okumaya, inşallah bitirebilirim, Amin”…

“Kafamda bir tuhaflık” bitti. Tek kelimeyle; bayıldım. Bozacı Mevlut’ a ba-yıl-dııım. Her gün, onlarcasının yanından, hikayesine dair zerre kadar fikrimiz oluşmadan geçtiğimiz bir sokak satıcısı Mevlut, 43 yıl boyunca İstanbul sokaklarında tutkuyla “boo-zaaaa” diye bağıran, kafası tuhaf bir güzel adam. Kafasındaki tuhaflık; iyilikten, naiflikten, niyeti farklı kısmeti farklı olduğunda bile oluşa teslimiyetten, hep mutlu olmaya programlı bir zihinden başka bir şey değil aslında. Gerisi güzel bir roman örgüsü, tam Pamuk tarzı, ayrıntılı, özenli; hikaye mühim değil, aslolan Mevlut…

Sonunda bitti de, metro ahalisi olsun, marmaray ayakta dikileni olsun, meraklı yol arkadaşlarımdan kurtuldum. Siz siz olun, erotik çağrışımlı adı olan kitapları eski takvim kağıdıyla kaplayın öyle toplu taşının.  

Halk “hmm hem çıplak, hemi de yalnız” diye hislene dursun, romandaki alem bambaşka. Ana karakter Mesut Akarsu dünyanın en gıcık, en çıkarcı, en ergenlikte takılı kalmış ve galiba en yalnız adamı, okuyucu karşısında da adeta çırılçıplak, bu kadar çıplak olunca da fazlasıyla gerçek…Bir ölüm haberiyle yıllar sonra memleketi Ünye’de bir tek kendisine kalan mirasın peşine düşüyor ve okuyucuyu mizah dolu absürd dialogların, yer yer fantastik, fazlasıyla da gotik bir atmosferin ortasında bırakıyor, sonrası roman gibi roman…

Gün geçmiyor ki yeni bir liste aklıma gelmesin sevgili günlük. İlkini paylaştığımda arkasının geleceği belliydi, duramıyorum, biri beni durdursun. Buyrun buradan okuyun:

"Dünya üzerime çökse yanıma almadan şuradan şuraya gitmeyeceğim 10 çeviri roman" ya da kısaca:

ÇEVİRİ ROMAN İLK 10

Parfümün dansı-TOM ROBBINS

Yüzyıllık yalnızlık-GABRIEL GARCIA MARQUEZ

Gönülçelen-J.D.SALINGER

1Q84-HARUKİ MURAKAMİ

Martin Eden-JACK LONDON

Yükseklik korkusu-PAUL AUSTER

Semerkant-AMIN MAALOUF

Suç ve ceza-FYODOR DOSTOYEVSKI

Koku-PATRICK SÜSKIND

Uzlaşma-ELIA KAZAN

Bir de paylaşmamaya kıyamadığım bir “İkinci 9” listem var, yazıktır günahtır buncağızlara…

ÇEVİRİ ROMAN İKİNCİ 9

Yaşamak istiyorum-AYN RAND

Nietszche ağladığında-IRVIN YALOM

Kelebek-HENRI CHARRIERE

Anima mundi-SUSANNA TAMARO

İklimler-ANDRE MAUROIS

Toza sor-JONH FANTE

Sofi’ nin dünyası-JOSTEIN GAARDER

Trainspotting-IRVINE WELSH

Küçük şeylerin tanrısı-ARUNDHATI ROY

Listelere bayılırım. “Yapılacaklar” başlıklı olanına değil tabi. “Ölmeden önce okumanız gereken 50 kitap” tadında olanlara mesela…Elli tanenin ikisini okumuş olsam bir sevinme, bir havalara girme hali gelir üzerime. “Kalan 48’i ne ara okuyacaksın abla” diyen olsa ağzına kürekle vurduğumu hayal ederim ama gerçekte alternatif listem hazırdır: “Ölmüş olsam bile yeniden okumak için dirilmeye üşenmeyeceğim 10 Türkçe roman”. 

TÜRKÇE ROMAN İLK 10

1. Yenişehirde bir öğle vakti-SEVGİ SOYSAL

2. Benim adım kırmızı-ORHAN PAMUK

3. Az-HAKAN GÜNDAY

4. Engereğin gözündeki kamaşma-ZÜLFÜ LİVANELİ

5. Puslu kıtalar atlası-İHSAN OKTAY ANAR

6. Fikrimin ince gülü-ADALET AĞAOĞLU

7. Bir gün tek başına-VEDAT TÜRKALİ

8. Yeşil peri gecesi-AYFER TUNÇ

9. Büyük gözaltı-ÇETİN ALTAN

10. Bit palas-ELİF ŞAFAK

TAM AYDINLANACAKTIM KİTAP BİTTİ...

Murakami ne yazsa okurum. Beğenerek bitmesin diye de okurum, çok içine düşmeden de…Bayılmasam da bitirir, her hikayenin içinde tutunacak bir şey mutlaka bulurum. Renksiz Tsukuru Tazaki’nin Hac Yılları’nda tutunduğum bir ruh hali oldu: kendinin farkında olmama…

Tsukuru kendini özelliksiz bilir, sıradanlıktan da beterdir “renksizliği”. Günün birinde çocukluk arkadaşları Ak, Kara, Kızıl ve Mavi tarafından apansız terkedildiğinde benliğinde onulmaz bir yara açılır, renksizliği o yaranın kırmızısına bulanır. Özgüven eksikliğiyle başlayan gençlik yolculuğu yetişkinlik istasyonundan geçerken içinde tek bir duygu vardır: Vatan hasreti. Dostlarıyla geçen eski güzel günlerdir özlemini çektiği vatan. Aidiyet yoksunluğuyla geçer hac yılları ama sonunda kabullenir: ”Elemli çığlıklar olmadan suskunluk, kan toprağa akmadan affediş, insanın içini lime lime eden kayıplardan geçmeden kabulleniş mümkün değildir”. 

Her Murakami yolculuğu beni, hep aynı istasyona götürür; okuduğum tabelada büyük harflerle “UMUT” yazar. Bu sefer umudun kahramanı bana göre Tsukuru’nun kulağından hiç gitmeyen ezgi: Lazar Berman yorumuyla ”La mal du pays”: Vatan hasreti…

Benim Haruki Murakami' yle ilişkim hülyalıdır. Sessizliğin tam ortasında, konuşan bir kedi gelip beni bulur. Onunla yolculuğum hüzünlüdür. İstasyonun birinde, kendini "renksiz" bilen naif bir ruh için içim titrer. Bir gece kendimi, gökyüzünde yan yana iki ayı izlerken bulurum. Gerçekliği rüya sandığım anda öyle içine düşerim ki hikayenin, rüyam gerçeğim olur. Aşkı sakin, tutkuyu derin, sevgiyi sadakatle yaşatır, Murakami böyle yazar...Her bir kitabının kapağını, kahramanını severek, şefkatle kabullenerek, en çok da saygı duyarak kapatırım. Bir sonrakinin kapağını heyecanla açar, bitmesin diye idareli okurum, hevesle yenisini beklerim. Her Murakami romanının kahramanı Murakami' nin ta kendisidir, öyle düşünürüm, öyle severim...