Nok Fiv

ဆူး @ မော်လမြိုင် တက္ကသိုလ်

ကျွန်တော်တို့ နေ့စဉ်အသုံးပြုရတဲ့ ဖုန်းအက်ပ် (app) တွေ ထဲမှာမှ စာပို့တဲ့ အက်ပ်တွေကတော့ မရှိမဖြစ်လိုအပ်နေ တဲ့အရာတစ်ခုပါ။ နည်းပညာ တိုးတတ်လာတာနဲ့ အရင်လို ကိုယ့်အသိုက်အဝန်းကျဉ်လေးထဲမှာ မဟုတ်တော့ပဲ ကမ္ဘာတဝှမ်းက လူတွေနဲ့ ကူးလူးဆက်သွယ်လာနိုင်ကြပါတယ်။ ဒီလို ခေတ်မှာ နေ့စဉ်စာပို့နေတဲ့ အက်ပ်တွေက အရေးကြီးသလို ဒါနဲ့အတူ တွဲပါလာမယ့် ကိုယ့်ရဲ့  ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆိုင်ရာ အချက်အလက်တွေ လုံလုံခြုံခြုံရှိစေဖို့ဟာလည်း အဓိက အချက်ဖြစ်လာပါတယ်။ အရင်ကတော့ မြန်မာနိုင်ငံ အင်တာနက်သုံးစွဲသူတွေကြားမှာ အချင်းချင်းစာပို့ကြတဲ့အခါ မက်ဆင်ဂျာ (messenger) နဲ့ ဗိုင်ဗာ (Viber) ဟာ လူသုံးများကြပါတယ်။ သို့သော်လည်း အကောင့်တွေ ဟက်ခံရတဲ့အခါမှာ ကိုယ့်ရဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆိုင်ရာအချက်အလက်တွေဟာ တခြားတစုံတဦးဆီ ပါသွားတာတွေ၊ မသမာသူတွေဆီ ကိုယ့်အချက်အလက် ရောက်ရှိသွားတာတွေ ကြုံတွေ့ရတတ်ပါတယ်။ အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းမှာတော့ အာဏာသိမ်း စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ ထိန်းချုပ်လိုက်တဲ့ အင်တာနက်သုံးစွဲခွင့် တွေကြားမှာ VPN ခံပြီးမှ သုံးရတာ၊ အင်တာနက်လိုင်း မကောင်းတာတွေ ကြုံတွေ့ရပြီး တယ်လီဂရမ်နဲ့ စင်ဂနယ် လိုမျိုး မက်ဆေ့အက်ပ်တွေကို သုံးစွဲသူများလာပါတယ်။ ဒီအစီအစဉ်ကတော့ ဘယ်လိုအက်ပ်တွေကို သုံးစွဲတာက အလုံခြုံဆုံးလဲ ဆိုတာကို ပြောပြသွားမှာပါ။ စာပို့တဲ့ အက်ပ်တွေဟာ များသောအားဖြင့် ကိုယ့်ဖုန်းထဲက အကောင့်တခုကို တခြားသော လက်ပတော့၊ ကွန်ပျူတာတွေနဲ့ ချိတ်ဆက် ဝင်ရောက်အသုံးပြုလို့ရနေပြီး အချက်အလက်တွေဟာလည်း ထပ်တူဝေမျှပြီးသားဖြစ်နေတာကို တွေ့ရတတ်ပါတယ်။ ဒါဟာ လုံခြုံမှု မရှိဘူးလို့ ဆိုရမှာပါ။ ဒီလိုမျိုး မိမိရဲ့အကောင့်ကို တခြားဆက်သွယ်ချိတ်ဆက်ပြီးသုံးတဲ့ စက်တွေမှာ ပြန်လည်ဖွင့်တဲ့ခါ အရင်ပြောခဲ့တဲ့ စာတွေကို ပြန်ပေါ်အောင် မလုပ်ပေးထားတာကို End to End Encryption လို့ခေါ်ပါတယ်။ End to End Encryption ဆိုတာက မိမိပို့လိုက်တဲ့စာတွေကို တစ်ဖက်လူဆီမရောက်ခင် ကြားထဲကလူက ဝင်ရောက် ခိုးယူခြင်းမရှိဖို့ အက်ပ်တွေကနေပြုလုပ်ထားတဲ့ လျို့ဝှက်ကုဒ်တွေနဲ့ စာပို့ပေးခြင်းကို ဆိုလိုပါတယ်။ လက်ရှိစစ်တမ်းတွေအရ စာပို့တဲ့အက်ပ်တွေထဲမှာ လုံခြုံမှုအရှိဆုံးဟာ ဆစ်ဂနယ်ဖြစ်ပြီး သူ့နောက်မှာ တော့ whatsapp နဲ့ တယ်လီဂရမ်တို့လည်း ပါလာပါတယ်။ ဒါကိုတော့ PC Mag ဆိုတဲ့ ဝက်ဘ်ဆိုဒ်မှာ တရားဝင် ဖော်ပြထားပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံ အင်တာနက်အသုံးပြုသူတွေကြားမှာအသုံးများတဲ့ မက်ဆင်ဂျာကတော့ နောက်ပိုင်းမှာ ပိုကောင်းတဲ့မြှင့်တင်မှုတွေ လုပ်ဆောင် ထားပေမယ့် အခုချိန်ထိတော့ လုံခြုံစိတ်ချရတဲ့ အထဲမှာတော့ ပါနေခြင်းမရှိတာကိုတွေ့ရပါတယ်။ ဒီအကြောင်းအရာနဲ့ပတ်သက်လို့ နည်းပညာကျွမ်းကျင်သူတစ်ဦးကို မဇ္ဈိမက မေးမြန်းထားပါတယ်။

ဒီလို စစ်ရာဇဝတ်မှုတွေ၊ ရက်ရက်စက်စက် လူသတ်မှုတွေ ဘာကြောင့် ကျူးလွန်နိုင်ရသလဲ ဆိုတာကို အကြမ်းမဖက် အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု (CDM) မှာ ပါဝင်ခဲ့တဲ့ စစ်ဆရာဝန် ဗိုလ်ကြီး Captain Kid ကို ဧရာဝတီက ဆက်သွယ်မေးမြန်းထားပါတယ်။

တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့တွေထဲမှာ မူးယစ်ဆေးလုပ်ငန်းနဲ့ ငွေရှာသူတွေ ရှိပေမယ့် KNU ကတော့ မူးယစ်ဆေးနဲ့ ကင်းရှင်းခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ခုတော့ သောင်ရင်းမြစ်ကမ်းက ဒုစရိုက်လုပ်ငန်းကို KNU နဲ့ တရုတ်လူဆိုးဂိုဏ်းက လုပ်ကိုင်နေတဲ့အကြောင်း ဦးအောင်ခင်က တင်ပြထားပါတယ်။

အာဏာသိမ်းပြီး ၄နှစ်နီးပါးအတွင်းမှာ စစ်ကောင်စီရဲ့ တစ်ခုတည်းသော အာသာချက်ဖြစ်တဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေကို ဟန့်တားနိုင်ဖို့ ကြိုးစားကြရာမှာ လေတပ်စခန်းတွေဟာ တော်လှန်ရေးတပ်တွေရဲ့ ပစ်မှတ်တစ်ခု ဖြစ်လာပါတယ်။

ဒီသုံးဦးစလုံးဟာ ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားသူတွေကို ရက်ရက်စက်စက်နှိမ်နင်းခဲ့တဲ့ စစ်အာဏာရှင် စနစ်အောက်မှာ စစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေ အဖြစ်ရှိခဲ့ကြသူတွေနဲ့ ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှုတွေကို ဝေဖန်ပုတ်ခတ်ခဲ့သူတွေဖြစ်လို့ နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားအဖြစ်မသတ်မှတ်ဖို့ ပြည်သူတွေနဲ့နိုင်ငံရေး အကျဉ်းသားဟောင်းအချို့ကလည်း ပြောဆိုနေကြပါတယ်။