China

Na de eerste opzet van mijn Plan van Aanpak heb ik mij verder verdiept in de jongere, opkomende generatie Chinezen (de baling hou). Ik heb mij verder verdiept in een belangrijk aspect van de traditionele Chinese cultuur: het confucianisme. Ik heb een aantal contrasten tussen de opkomende generatie en de voorgaande generaties Chinezen in kaart gebracht.

Met dit alles heb ik een theoretische basis gelegd voor een beantwoording van de deelvragen. Door bronnen raadplegen en deze uit te werken in korte blogberichten heb ik aanwijzingen verkregen voor aspecten die ik kan waarnemen tijdens mijn verblijf in Chengdu.

Ten aanzien van de eerste deelvraag, “Hoe kan de opkomende generatie Chinezen getypeerd worden en hoe ontwikkelt deze generatie zich”?, heb ik op basis van de bronnen een typering van deze generatie uitgewerkt. Dit geeft een eerste indruk van deze generatie. Door ter plaatse deze generatie te observeren en te onderzoeken hoop ik een onderbouwde typering van de Chinese jongeren te kunnen maken en recente en toekomstige ontwikkelingen die betrekking op hen hebben te kunnen opmerken. Dit alles moet leiden tot een visie in woord en beeld.

Ten aanzien van de tweede deelvraag “In welke mate contrasteert de levensstijl van de opkomende generatie Chinezen met oudere elementen van de Chinese cultuur en in welke mate sluit deze hierop aan?”, heb ik met behulp van de onder de eerste deelvraag verkregen typering de contrasten en aansluitingspunten tussen de opkomende generatie Chinezen en de generatie van hun ouders (de maoïstische generatie). Door mij te verdiepen in de meer traditionele cultuur van China, culturele elementen uit de tijd van voor Mao die het communisme niet heeft kunnen verdrijven, probeer ik te ontdekken of de waarden, normen, denkbeelden en levenswijzen uit deze cultuur

De derde deelvraag, “Hoe vertaalt de cultuur van de opkomende generatie Chinezen zich in ruimtelijke ontwikkelingen?”, verbindt de eerste twee deelvragen met ruimtelijke aspecten die zichtbaar zijn in de stad. Deze eerste en tweede deelvragen leggen een basis voor de derde deelvraag. Deze deelvraag kan beantwoord worden aan de hand van waarnemingen en ervaringen in Chengdu.

De hoofdvraag heb ik, na mijn verdere vooronderzoek en gesprekken met mijn begeleider aangepast. Ik wil mij niet alleen focussen op de komende tien jaar, maar de periode waarop mijn onderzoek betrekking heeft “open laten”. Dit omdat de invloed van de opkomende generatie Chinezen op de Chinese samenleving wellicht pas na tien jaar grote impact gaat hebben, en toch nu al waarneembaar of te voorspellen is. Dit leidt tot de volgende hoofdvraag: “Hoe heeft China zich ontwikkeld en hoe zal het land zich gaan ontwikkelen onder invloed van de opkomende generatie Chinezen?”.

Daarnaast ga ik proberen de hoofd- en deelvragen te beantwoorden vanuit drie invalshoeken: wensen, mogelijkheden en verwachtingen. De eerste, wensen, verwijst naar de ontwikkeling van China die de Chinese jongeren generatie zou willen zien. Hun ideaalbeelden op het China van de toekomst staan hierbij centraal. De tweede invalshoek, mogelijkheden, is gericht op de kansen die China heeft. Wat kan het land verbeteren of anders doen, wat kan China leren van recente ontwikkelingen in de westerse wereld? De derde invalshoek, verwachtingen, focust zich op de visie van de jongere generatie Chinezen op de toekomst van hun land. Komt deze overeen met hun wensen? Kan China de mogelijkheden die zij heeft ten volle benutten?

Dit artikel in het Nederlands-Chinese tijdschrift XiN magazine, gaat over de Beijing Design Week. Tijdens deze week was deze gigantische badeend te zien, een creatie van de Nederlandse designer Florentijn Hofman. De eend doet vele wereldsteden aan met als doel het brengen van wereldvrede: hij is immers zacht, vriendelijk, voor alle leeftijden leuk en de eend is politiek neutraal. Het tijdschrift is gericht op jongeren die geïnteresseerd zijn in zowel Europa als Azië en houden van een"luxury lifestyle". Het artikel besteedt verder aandacht aan Eindhoven, waar volgens de auteur menig stad een voorbeeld aan kan nemen: de stad was de slimste regio ter wereld in 2012 en heeft een geweldig Design Week.

Dit is een overzicht van de meest belangrijke relaties in China en de confucianistische waarden die hierbij horen.

Bron: 

  Op basis van het vooronderzoek tot nu toe kan de baling hou als volgt getypeerd worden:

- De generatie bestaat voornamelijk uit jongeren die enig kind zijn en in het algemeen opgevoed zijn door twee ouders en vier grootouders.

- De generatie is opgegroeid in een periode van politieke stabiliteit, continue economische groei en relatief veel welvaart.

- De generatie leidt een enigszins verwesterd leven, is internationaal gericht en maakt dagelijks gebruik van moderne technologie, als internet, smart phones en sociale media.

- De generatie is ambitieus, leergierig en fanatiek. Ze staat onder grote sociale druk en de onderlinge competitie is hevig.

- Ondanks de verwesterlijking van deze generatie, grijpen jongeren soms terug op elementen van de traditionele Chinese cultuur en religie, mede door de persoonlijke en sociale druk die zij ondervinden.

Deze generatie volgt een generatie op die in een totaal andere maatschappij is opgegroeid. De Chinese samenleving was tot eind jaren ’80 een gecentraliseerde samenleving, waarin de staat alle macht in handen had en het dagelijks leven volledig controleerde, stuurde en beheerste. Centraal in de maatschappij stond de ‘werkeenheid’, die niet alleen in een baan voorzag, maar ook in huisvesting, voeding, gezondheidszorg, educatie en veiligheid (Boden, 2008).

De welvaart in China nam pas sterk toe na de markgeoriënteerde hervormingen van de economie, vanaf de jaren ’80. De familie kwam opnieuw centraal te staan in de Chinese samenleving, en de ‘werkeenheid’ werd minder belangrijk. Materialisme deed hierbij haar intrede in de Chinese samenleving. In de jaren ’70 was het ultieme doel voor elke familie om een naaimachine, een rijstkoker en een fiets te bezitten (Eagan & Weiner, 2014). Later kwamen daar de televisie, de koelkast en de wasmachine bij. Vanaf de jaren ’90 waren de computer, de auto en een eigen appartement de meest gewilde luxeproducten.

Deze contrasten tussen beide generatie zijn groot, meer nog dan in de westerse wereld is er in China sprake van een ‘generatiekloof’.

De oudere generatie is opgegroeid in de tijd dat de samenleving nog volledig gecentraliseerd was en de werkeenheid centraal stond. Zij hebben hun jeugd doorgebracht voor de aanvang van de economische hervormingen in een tijd waarin er nog weinig welvaart en persoonlijke vrijheid was. Zij zij beïnvloed door zowel het maoïsme als het materialisme. Aan de ene kant zijn zij dus tevreden met wat zij hebben en stellen zij het collectief belang voorop, maar aan de andere kant streven zij naar een leven met zoveel mogelijk luxeproducten en vinden zij bezit erg belangrijk.

De jongere generatie, de baling hou, kan beschouwd worden als materialistisch. Het maoïsme speelt veel minder een rol in hun leven en zij streven naar meer en meer luxe. In de westerse wereld lijkt er inmiddels een overgang plaats te vinden van het materialisme naar ‘postmaterialisme’. Mensen zijn kritischer ten aanzien van de maatschappij en hechten meer waarde aan immateriële waarden als gezondheid, geluk, sociale contacten, ontplooiing en duurzaamheid. Dit komt voort uit het feit dat zij al kunnen voorzien in al hun basisbehoeften, maar ook doordat de economische crisis heeft bewezen dat rijkdom zijn grenzen kent. Welzijn wordt belangrijker dan welvaart.

Interessant is de vraag of postmaterialistische kenmerken ook in China beginnen door te dringen. Is de baling hou echt een verwende, luie en verwesterde generatie die nooit genoeg heeft? Of verschuift bij deze jongeren de belangstelling voor bezit naar een belangstelling voor immateriële waarden? Sluit de traditionele Chinese cultuur, met confucianistische en taoïstische invloeden, juist niet aan op het streven naar welzijn?  Worden deze tradities omarmd door de baling hou? Al deze vragen leiden tot een antwoord op de vraag hoe de baling hou  getypeerd kan worden en hoe deze generatie zich in de toekomst zal ontwikkelen.

  Bron:

Boden, J. (2008). The wall behind China’s open door. Brussel: ASP.

Het volgende artikel geeft een aanwijzing over de ruimtelijke invloed van de nieuwe generatie Chinezen. Deze blijkt andere wooneisen te hebben dan hun ouders en grootouders, zij willen in hippe, goed bereikbare stadswijken wonen, waar ze bij hun favoriete café koffie kunnen drinken en de smog hun woongenot niet verstoord. Opmerkelijk is ook dat ouders en grootouders een huis kopen voor hun zoon als die gaat trouwen en de trots die dit de familie geeft.

 De auteur verwacht dat projectontwikkelaars zich op korte termijn zullen gaan richten op de rijkere Chinese jongeren en ‘hoogwaardige woonmilieus’ gaan ontwikkelen.

Familiegeld in Suzhou

Midden in het winkelcentrum Yiu Xiàng Chén in Suzhou staat een grote maquette met weer een aantal nieuwe woontorens. Suzhou, een stad nabij Shanghai met 5,5 miljoen inwoners is hevig aan het uitbreiden. En dat moet ook wel.  Ondanks alle Westerse geluiden over een mogelijke Chinese vastgoedbubbel gaat de bouw hier onverminderd door. In China heeft de koop van een huis namelijk een diepere betekenis. Na het huwelijk koopt de familie van de man het huis voor het nieuwe koppel. Zelfs de grootouders betalen mee. Een doorsnede appartement is duurder dan een Amsterdams appartement, terwijl de lonen veel lager zijn en er 70 jaar erfpacht bovenop komt. 

De nieuwe generatie Chinezen vraagt meer van zijn woonmilieu dan de oudere generaties: er komt een nieuwe metrolijn (want ze zijn mobieler), koffiecafé’s en smoothiebars strijken overal neer (want jongeren drinken niet alleen maar thee zoals hun ouders), en, vanaf 10 verdiepingen hoog – ergert iedereen zich aan de smog.  Het lijkt nu een kwestie van ‘wanneer’ de Chinese projectontwikkelaars de  verlangde hoogwaardige woonmilieus voor de Chinese middenklasse gaat bouwen nu de mooiste plekjes in de stad al bezet zijn.

  Bron:

De leer van Confucius, een Chinese filosoof uit de vijfde eeuw voor Christus, heeft grote invloed gehad op de Chinese beschaving door de eeuwen heen.  Het confucianisme is diepgeworteld in de Chinese cultuur, ondanks de pogingen van de Communistische Partij van China om de sporen van het confucianisme in de Chinese samenleving uit te wissen. Om een beeld te krijgen van de Chinese cultuur is een verdieping in het confucianisme dan ook essentieel. 

Het confucianisme is een filosofische stroming en een ideologie, die zicht richt op het menselijk leven en niet, zoals veel filosofische stromingen, op het bovennatuurlijke. Het confucianisme streeft naar maatschappelijke harmonie door op de juiste manier te handelen (li). Het confucianisme geeft aanwijzingen over ‘de ideale mens’ aan de hand van zes deugden: menselijkheid (ren), kinderlijke gehoorzaamheid (xiao), rechtvaardigheid (yi), fatsoen (li), trouw (chung) en wederkerigheid (shu).

De confucianistische samenleving is hiërarchisch, de ‘heerser’ staat bovenaan de samenleving en hij is het rolmodel voor zijn onderdanen. Door het goede voorbeeld te geven kan hij harmonie verwezenlijken. Zijn onderdanen dienen loyaal aan hem te zijn. Iedereen heeft in de samenleving zijn eigen positie en dient nobel te zijn, wederzijds respect dient is dan ook vereist.

Sociale structuur is essentieel voor het bereiken van harmonie. Dit geldt niet alleen voor de samenleving, ook de familieverhoudingen zijn op deze structuur gebaseerd. Kinderlijke gehoorzaamheid is volgens Confucius de basis van alle deugden: een zoon dient zijn vader te gehoorzamen. Dit betekent ook dat oudere mensen altijd boven de jongeren staan. Door de hiërarchie in de confucianistische samenleving is sociale status, van zowel het individu als de familie van groot belang. In elke situatie is degene met de hoogste sociale status de ‘leider’. In de ene situatie moet men dus gehoorzamen, terwijl in een andere situatie men de leider is. Chinezen leren hierdoor om zowel te volgen als te leiden. Mensen kunnen stijgen in status, bijvoorbeeld door zich persoonlijk te ontwikkelen. Dit verklaart de grenzeloze ambities en leergierigheid van veel Chinezen en het belang van aanzien in de Chinese samenleving.

Het classificeren van zaken gaat in China verder dan alleen het indelen van mensen in een bepaalde sociala rang. Boden (2008) zegt hierover het volgende: “In hierarchical Chinese society not only people are ranked but all things are also classified and ranked.” Getallen zijn vaak symbloisch. Zo zijn er de Vier Moderniseringen in de politiek, de Vijf Smaken in de Chinese keuken en de Honderd Namen, hetgeen zoiets betekent als  ‘het volk’.

    Bronnen:

Boden, J. (2008). The wall behind China’s open door. Brussel: ASP.

De voorgaande blogberichten zijn de basis geweest van mijn vooronderzoek. Ik heb mij verdiept in de recente geschiedenis van China, in het bijzonder in de economische ontwikkelingen van de afgelopen dertig jaar en het urbanisatieproces. Daarnaast heb ik mij verdiept in actuele ontwikkelingen in China, in het bijzonder de toenemende generatiekloof, de verwesterlijking van de Chinese bevolking en het veranderen in het Chinese beleid ten aanzien van stadsuitbreidingen. Dit onderzoek heeft geleid tot een beter inzicht in China, de Chinese bevolking en de economische, ruimtelijke en culturele ontwikkelingen die in het land gaande zijn.

De interessegebieden die voortkomen uit mijn vooronderzoek zijn de volgende: verstedelijking, verwesterlijking en de generatiekloof.  Dit zullen voorlopig de aandachtspunten zijn bij de verdere uitwerking en verdieping van mijn vooronderzoek. Als uitgangspunt wil ik hierbij de nieuwe generatie Chinezen nemen: de generatie van na de jaren ’80, al aangeduid met de termen baling hou, het ‘vier-twee-één-fenoneem en de ‘Me Generation’. Ik wil mij verdiepen in deze generatie, in de levensstijl, de cultuur en subculturen, het gedrag, de interesses, bezigheden en denkbeelden van deze jongeren. Op die manier probeer ik deze generatie te typeren om vervolgens een beeld te kunnen schetsen van de wijze waarop China, en in breder perspectief de gehele wereld, zal veranderen door deze opkomende bevolkingsgroep. De hoofdvraag die hieruit volgt is: “Hoe heeft China zich ontwikkeld en hoe zal het land zich de komende tien jaar ontwikkelen onder invloed van de opkomende generatie Chinezen?”.

Centraal in mijn onderzoek staat dus de opkomende generatie en haar invloed op verschillende facetten van de Chinese samenleving en de positie van China in de wereld. Dit wil ik onderzoeken aan de hand van de volgende deelvragen: “Hoe kan de opkomende generatie Chinezen getypeerd worden en hoe ontwikkelt deze generatie zich”?, “In welke mate contrasteert de levensstijl van de opkomende generatie Chinezen met oudere elementen van de Chinese cultuur en in welke mate sluit deze hierop aan?”, “Hoe vertaalt de cultuur van de opkomende generatie Chinezen zich in ruimtelijke ontwikkelingen?”.

Recente geschiedenis China en de nieuwe generatie Chinezen

  De Wereldbank stelt dat twee ingrijpende transformaties de afgelopen dertig jaar in China hebben plaatsgevonden (The World Bank, 2013). De eerste betreft de transformatie van een rurale landbouwsamenleving naar een urbane industriële samenleving. De tweede is de transformatie van een planeconomie naar een vrijemarkteconomie. Deze transformatie hebben geleid tot een ongekende economische groei, maar ook tot een relatief grote afname van de armoede. China is uitgegroeid tot een van de belangrijkste economieën van de wereld en heeft een grootschalig infrastructureel netwerk opgebouwd. Aan dit economische succes gingen een aantal rigoureuze hervormingen vooraf.

Allereerst hebben er marktgeoriënteerde economische hervormingen plaatsgevonden. Er kwam steeds meer ruimte voor private ondernemingen. De economie groei ging gepaard met een sociale en macro-economische stabiliteit, waardoor het land ‘ongestoord’ verder kon groeien. Er vond een bestuurlijke decentralisatie plaats, waarbij de lokale autoriteiten meer zeggenschap kregen ten aanzien van de economische situatie in hun gebied. Dit leidde tot interregionale concurrentie. Tegelijkertijd werd de economische integratie van de regio’s bevorderd door het opheffen van economische belemmeringen binnen China. Een laatste belangrijke factor is de integratie van de China in de mondiale economie. Belangrijke voorbeelden hiervan zijn de ontwikkeling van de Speciale Economische Zones (gebieden waar de Chinese regering buitenlandse investeringen en handel volledig toeliet) en de toetreding van China tot de Wereldhandelsorganisatie.

De economische en politieke veranderingen hebben ook een grote culturele en sociale impact gehad. In China is volgens Zahn (2013) een nieuwe generatie in opkomst: de zogeheten baling hou. Deze generatie betreft grofweg iedereen die geboren is na de jaren ’80. Naar de baling hou wordt ook wel verwezen met de term ‘vier-twee-één-fenomeen’, wat refereert naar de gezinssituatie waarin deze generatie is opgegroeid: vier grootouders, twee ouders en het (kleind)kind als enig kind. In 1979 werd de ’eenkindpolitiek’ ingevoerd, waarna het stellen in de steden alleen nog was toegestaan om één kind te krijgen. Hiermee werd geprobeerd de ongekende bevolkingsgroei in te perken.

De baling hou zijn over het algemeen opgegroeid zonder armoede gekend te hebben, en hebben de Culturele Revolutie of Mao nooit meegemaakt. Ze zijn opgegroeid in de periode waarin de Chinese economie in sneltreinvaart groeide. Ze zijn vaak grotendeels opgevoed door hun grootouders en zijn verwend als enig kind. Ze zijn beter opgeleid dan voorgaande generaties en hebben en zijn in grotere mate internationaal georiënteerd.  Daarnaast maken zij dagelijks gebruik van smart phones en sociale media. “Pick a random Chinese from the streets of an urban city today and you will find him or her drinking coffee at Starbucks, wearing Nike Shoes and holding an iPhone” (Zahn, 2013).

De baling hou  worden vaak, ook door hun ouders, als een generatie die verwend, zelfverzekerd, lui en onvolwassen is. Hier staat tegenover dat deze jongeren opgegroeid zijn in een totaal verschillend verwachtingspatroon dan hun ouders. Als enig kinderen zijn alle verwachtingen van de familie op hen gevestigd, wat een enorme sociale druk met zich meebrengt. Bovendien is deze generatie opgegroeid onder competitiedruk. Deze begint al op de basisschool en uit zich bijvoorbeeld in het beperkt aantal universiteitsplaatsen dat jaarlijks beschikbaar is. Deze competitiedruk maakt dat de baling hou fanatiek en ambitieus zijn.

De baling hou  is de nieuwe generatie Chinezen, opgegroeid in afgelopen dertig jaar, waarin op de achtergrond grote economische en maatschappelijke transformatie plaatsvonden. De jongeren hebben in hun jeugd ongekend economische groei meegemaakt en staan door de eenkindpolitiek en de onderlinge competitie onder grote sociale druk. Deze nieuwe generatie Chinezen, die verwend en onvolwassen is, maar ook fanatiek, ambitieus en internationaal georiënteerd gaat het China van de komende decennia vormgeven.

    Bronnen:

The World Bank (2013). China 2030. Verkregen op 5 mei 2014, via http://issuu.com/world.bank.publications/docs/9780821395455

A photo tour of Tianducheng, a Paris replica in China.

  In de Volkskrant van vrijdag 4 april 2014 stond een opvallend artikel, waarvan de foto mijn aandacht trok. Op de voorgrond is een Chinese vrouw te zien, waarvan je de indruk krijgt dat ze op het land aan het werk is. Achter haar zien we twee andere personen, ook hard aan het werk. De vrouw loopt echter wel op een verhard pad dat leidt naar een reusachtige Eiffeltoren. Dit beroemde monument in een Chinese omgeving maakt de foto tot een surrealistisch plaatje. Op de achtergrond zien we grootschalige woontorens. Het bijschrift luidt als volgt: “Het naar Parijs gemodelleerde Tianducheng, een voorstad van Hangzhou, inclusief replica van de Eiffeltoren. Tianducheng geldt als een ‘spookstad’.”

Het artikel gaat over het nieuwe stimuleringspakket van de Chinese regering. De nieuwe aanpak houdt in dat de economische groei aangewakkerd moet blijven worden, zonder al te drastisch geld uit te geven en zogenaamde ‘luchtbellen’ in de economie te creëren. Het pakket is klein van omvang voor Chinese begrippen. Deze omkeer in het Chinese economische beleid is te verklaren door het geringe succes van voorgaande stimuleringspakketten. Er is inmiddels gebleken dat de grootschalige stimulering door Peking bij het uitbreken van de economische crisis met investeringen in infrastructuur en vastgoed, heeft geleid tot verspilling aan zinloze projecten. Hieronder vallen de ‘spooksteden’, zoals het ‘Chinese Parijs’ Tianducheng op de afbeelding. Banken en overheden zijn in grote problemen gekomen doordat er nauwelijks tot geen bewoners in deze stadswijken te vinden zijn.

Het artikel geeft aan dat er een verandering in het Chinese beleid merkbaar is. De grootschalige stadsuitbreidingen, die grote risico’s met zich meebrengen zoals de ontwikkeling van nog meer ‘spooksteden’, lijken voorlopig ingeperkt te worden. Toch is het interessant om te bedenken hoe het komt dat China zich zo lijkt te willen voorbereiden op een ongekende bevolkingsgroei. Wordt er echt zo’n grote groei voorspelt of zijn ‘spooksteden’ prestigeprojecten van de overheid? Hoe kan het dat er stadswijken zijn gebouwd die geen bewoners trekken?

In China is verstedelijking misschien wel de meest ingrijpende maatschappelijke ontwikkeling. De Chinezen trekken massaal van het platteland naar de stad. De megasteden groeien snel en zijn grotendeels planmatig ontwikkeld. Hier zijn relatief goedbetaalde banen te vinden en is voldoende werkgelegenheid. Daarnaast lijken de jonge generaties steeds minder bereid om in de landbouw te blijven werken.  families vertrekken naar de steden, of worden gescheiden doordat de ouders naar de steden trekken om te werken. Dorpen moeten wijken voor grote stadsuitbreidingen. Dit lijkt niet de lastigste opgave in China, omdat het collectief belang voor dat van het individu lijkt te gaan. Maar hoe wordt bepaald wat goed is voor het collectief? Zijn deze stadsuitbreidingen een succes?

  Dit alles heeft grootschalige invloed op het leven van de Chinese stedelingen. De Chinese samenleving, vol met oude tradities, wordt in sneltreinvaart gemoderniseerd. Ten tijde van Mao mocht men niet van het platteland naar de stad migreren. Tegenwoordig is dat wel anders. Inmiddels woont circa de helft van de Chinese bevolking in een stad. China kent miljoensteden met namen die in het Westen vaak nauwelijks bekend zijn, als Chongquin, Chengdu, Shenzhen  en Xiamen. De steden zijn de voornaamste aanjager van de Chinese economie. De verstedelijking zorgt voor een toename van de consumptie. Voor de een staat de stad symbool voor een comfortabel leven, voor de ander is de verstedelijking een grote bedreiging.

   In het Westen is het beeld van een Chinese stad vaak een stad met veel traditionele gebouwen en wolkenkrabbers, een chaotische “smog-stad”. De verstedelijking wordt enigszins tegengehouden doordat veel migranten geen aanspraak mogen maken op goedkope gezondheidszorg en onderwijs voor hun kinderen. Ook heeft de economische crisis veel mensen teruggedreven naar het platteland bij gebrek aan werk in de steden. Toch lijkt een verdere verstedelijking van China onontkoombaar.

  Wat voor invloed heeft de “moderne” opbouw van de Chinese stad ten opzichte van de traditionele Chinese stad? In welke mate is er sprake van een stedelijke stofwisseling of een stedelijk netwerk? Is het leven in een Chinese stad aangenaam? In hoeverre klopt het westerse beeld van de Chinese stad?

  In de toekomst zal China nog verder verstedelijken en zal het stadsleven zich verder ontwikkelen. De overheid staat voor een grote opgave en miljoenen Chinezen zullen zich moeten aanpassen aan het leven in de stad. Dit roept de vraag op: “Wat voor invloed heeft de verstedelijking op het leven van de Chinezen?”