ijsberg

ijsberg zit vanaf deze aflevering in een nieuw jasje. We maken plaats voor gastbijdrages van andere liefhebbers van mooie radio, en vragen bekende radiomakers wat hun favoriete fragmenten zijn.

In deze podcast krijg je van radiomaakster Helena de Groot te horen wie haar favoriete radiomaker (Sean Cole) precies is, en welke fragmenten van Cole ze zo geweldig vindt.

Helena de Groot is freelance radiomaakster. Ze werkt op dit moment aan een podcastreeks voor cultuurhuis deBuren en presenteert af en toe op Klara.

Roland Barthes is een held binnen de filosofie en de literatuur. Eind de jaren ’50 publiceerde hij het boek Mythologieën, waarin hij alledaagse beelden en producten uit de populaire cultuur onder de loep neemt. Zo heeft hij het onder andere over wijn, kapsels van Romeinen, biefstuk friet, worstelaars, fotografie en film. Deze schrijfsels mogen dan al meer dan een halve eeuw oud zijn, toch zijn ze nog altijd inspirerend. Zo vormen ze de basis voor het werk van Peter Conrad, een hedendaagse schrijver en criticus, die verbonden is aan de Universiteit van Oxford. Conrad werkt voor verschillende magazines en kranten als The New York Times en The Observer. En in zijn radioprogramma 21st Century Mythologies voor BBC Radio 4 heeft Conrad het net als Barthes over allerlei fascinerende dingen uit onze hedendaagse samenleving. Zoek dus snel een gezellig plekje en geniet van verhalen over de Cronut, E Reader, selfie en zo veel meer. Ik wens je heel veel luisterplezier.

Ijsberg laat je deze week kennismaken met een nieuwe podcastreeks van de Bert en Ernie van de radio. Wederik De Backer en Lucas Derycke meten zichzelf de geuzennaam Plantrekkers aan en onder dezelfde noemer lossen ze via plantrekkers.be en iTunes om de twee weken een fris radiostuk. Zoals het goede plantrekkers betaamt maken ze die niet (altijd) zelf, maar schakelen ze bevriende radiomakers in die geen neen kunnen zeggen.

Eigenlijk wou ik deze week heel graag de laatste aflevering van de Amerikaanse non-fictiereeks This American Life laten horen. Die was namelijk zo goed! Maar als je ijsberg al van bij de start volgt, dan weet je dat we ‘t in de allereerste jaargang al over This American Life hebben gehad. En da’s niet volgens de spelregels van ijsberg. Dus dan en mag het niet.

Maar dus: toen ik vijf minuten ver was in die geniale laatste aflevering van This American Life hoorde ik dat ze ZELF eigenlijk een BBC documentaire aan het heruitzenden waren. Meer bepaald één van de winnaars van het Third Coast International Radiofestival.

En het is - hou u vast - een documentaire over William Burroughs. Even opfrissen: Amerikaanse schrijver, performer, flamboyant figuur, schrijver van Junkie en Naked Lunch? Deze week (op 5 februari) is het 101 jaar geleden dat hij geboren is. De BBC docu die je te horen krijgt is al een jaar oud, en werd uitgezonden omdat het toen 100 jaar geleden was dat Burroughs geboren werd.

Er zijn een paar dingen geniaal aan de documentaire die je straks gaat horen.

Eerst en vooral: ze wordt verteld door Iggy Pop, een kennis van William Burroughs, en natuurlijk heel bekend van zijn band Iggy Pop. ‘t is echt een meerwaarde dat hij de verteller is, en met zijn klok van een stem en fantastisch verteltalent maakt hij de docu.

Ten tweede, omdat er geen blad voor de mond gehouden wordt. In Amerika hebben ze speciaal een versie zonder scheldwoorden moeten maken, en zelfs in Groot Brittannië laten ze Iggy waarschuwen dat de f*cks en de sh*ts en de verhalen over de Amerikaanse gay scene niet altijd heel proper klinken.

En ten derde: voor het onderwerp natuurlijk, William Burroughs. Een excentrieke schrijver die zijn eigen vrouw "per ongeluk" vermoordde, terwijl openlijk gay was, een hele generatie 'negatief' inspireerde met zijn “junkie” boek, en samen met Kerouac en Ginsberg een olijk trio vormde. Een blik op zijn leven is al interessant genoeg, maar de aanpak en de stem van Iggy Pop maken het helemaal af.

Het jaar is 1949, de wereld is nog volop aan het bekomen van de gruwel van Wereld Oorlog 2. In een Londense pub, The Grafton, komen vier voormalige soldaten geregeld samen: Spike Milligan, Harry Secombe, Peter Sellers en Michael Bentine. Tijdens hun dienst had elk van hen al wel eens een komisch toneeltje opgevoerd om hun kameraden op te vrolijken en dat idee bleef hangen. Milligan en Secombe hadden hun liefde voor script schrijven ontdekt en zelfs de eigenaar van de pub, Jimmy Grafton, deelde mee in de scriptliefde. Laatste is een belangrijk figuur in het introduceren van deze dolle vier aan de BBC. In 1950 besluit het viertal zich naar de Britse openbare omroep te begeven met hun idee voor een radioshow gebaseerd op hun gekke schrijfsels. De BBC zegt toe en tien jaar lang domineerde The Goon Show het comedy landschap van de Britse radio. Grappige stemmetjes en gekke scripts waren revolutionair en entertainden menig Brits huishouden.

Welcome to Night Vale is één van de meest beluisterde pod-casts van de voorbije jaren in Amerika, Australië en Engeland. Elke aflevering is een gemeenschapsradio programma voor het fictieve woestijnstadje Night Vale, gepresenteerd door ene Cecil.

Het klinkt misschien saai, maar Night Vale is het soort stadje waar alieninvasies, engelen die lampen komen vervangen en giftige gaswolken alledaags zijn en het nieuwe hondenpark verboden terrein is omdat er mannen met kappen. De makers wilden naar eigen zeggen een wereld creëren waar alle samenzweringstheorieën en urban legends realiteit waren en zijn daar zeer goed in geslaagd.

De sfeer is te omschrijven als een mix tussen the Twilight zone, films van David Lynch en de boeken van Stephen King en HP Lovecraft. Luguber en mysterieus maar met veel satire en filosofische oneliners.

Welcome to Night Vale wordt geschreven door Joseph Fink en Jeffry Cranor en was voor het eerst te beluisteren in 2012. Sindsdien zijn er twee keer per maand nieuwe uitzendingen over het leven in NIght Vale en gaat het programma ook live op toer.

In deze ijsberguitzending hebben we het over het schetterende instrument uit de jazzmuziek, namelijk de trompet. Het eerste deel van deze uitzending gaat over Louis Prima en in het tweede deel hebben we het over de invloed van So What, de openingstrack op het album Kind of Blue van Miles Davis. 

LOUIS PRIMA

Louis Prima is een naam die je op het eerste ogenblik misschien niet veel zegt, maar je hebt hem vast al eens gehoord, want het is de man achter het stemmetje van Koning Louis uit Junglebook. Prima was een Amerikaanse entertainer, acteur, zanger en vooral jazztrompetist. Hij startte zijn muziekcarrière in de jaren 20 in een Jazzband in New Orleansstijl en speelde enkele jaren later in een succesvol swingcombo. Zijn naam werd steeds groter in de muziekwereld en zo kreeg hij in de jaren 50 een show in Las Vegas en ging hij in de jaren 60 verder met een pop rock go-go band. Door deze grote muzikale carriere en zijn uitbundige persoonlijkheid kreeg Prima de titel van King of The Siwingers. Presentator Humphrey Lyttelton, die zelf ook jazztrompettist is, vertelt voor BBC Radio 4 over de bijzondere Louis Prima. Een jazz legende en zeker de moeite waard om te luisteren. Veel luisterplezier

Korte Golf is een radiofestival voor documentaires of hoorspelen van maximaal 3 minuten. Het wordt georganiseerd door het Nederlandse Grenzeloos Geluid en het Antwerpse In The Dark. De wedstrijd is vooral gericht naar jonge radiomakers. Hun talent komt bovendrijven op de korte golven. Cultuurhuizen de Brakke Grond en DeBuren werken mee.

De opdracht klonk dit jaar eenvoudig: haal je opnametoestel boven. (microfoon, smartphone, taperecorder). Maak 3 minuten radio met 1. een bevrijding, 2. het geluid van gedrup en 3. een stuk speelgoed in de titel.

Alle info op kortegolf.eu, daar vind je ook alle informatie over de editie van 2014. Als je hun facebookpagina in de gaten houdt, krijg je ook alles te horen over de versie van 2015.

Deze keer het luisterboek "Things the grandchildren should know", van Mark Oliver Everett. Omdat het een prima boek is, en omdat het luisterboek NOG beter is. Geen vrolijk boek, maar wel een must-read of hier een must-hear boek.

De schrijver, Mark Oliver Everett is beter bekend als E, de zanger van Eels, en zijn autobiografisch boek wordt hier voorgelezen door The Chet, da’s een van zijn bandleden bij Eels.

In Things the Grandchildren should know overleeft Mark Oliver Everett de dood van AL zijn familieleden, een na een,  maar hij probeert daar toch het beste van te maken. Dat maakt het geen vrolijk verhaal. We horen hoe E heel onzeker opgroeit met een geniale vader - een depressieve geniale vader - die niet goed weet hoe hij zijn familie moet opvoeden. Je komt beetje bij beetje te weten hoe E er nu toe in staat is om melancholische liedjes zoals “my beloved monster” te schrijven. We horen de verhalen van zijn monsters van liefjes over zijn zus die geestelijk ZO fucked up is dat ze zelfs elektroshocks nodig heeft. En over hoe Everett muziek begint te schrijven om de demonen van zich af te schrijven.

Morbiditeit zorgt voor structuur in het boek, maar er is meer. Er is de mystiek die het boek een soort gloomy randje geeft. Je komt te weten hoe een artiest ontpopt bij een puber als E: door hard te werken en niet op te geven. Je krijgt een interessante inkijk in die indie rockscène in Amerika. En je komt op een hilarische manier meer te weten over de band Eels.

Ondanks het feit dat E redelijk hermetische songs schrijft, slaagt hij er toch in een goed leesbaar boek te schrijven, en ook het audioboek is heel ontspannend. En als je nog geen Eels fan was, dan ben je dat nadat je dit boek hebt beluisterd zeker wel.

De makers van This American Life zijn enkele maanden geleden gestart met Serial, een verslavende podcastreeks waarbij ze waar gebeurde verhalen vertellen in verschillende episodes, naar eigen zeggen "tot ze tot op het bot hebben uitgezocht hoe de vork precies aan de steel zit".

Serial is gestart met het bijzonder sterke en intrigerende verhaal over de dood van Hae Min Lee. In 1999 gewurgd door haar vriendje Adnan Syed, of da's toch waar het Amerikaanse Openbaar Ministerie (tot op vandaag) van overtuigd is. Want niet iedereen gelooft dat Adnan Syed zijn vriendin heeft vermoord, wat zou betekenen dat Adnan al 15 jaar onschuldig in de gevangenis zit. En laat het nu net dàt zijn wat de makers van Serial tot op het bot willen uitspitten in hun eerste case. Heeft Syed zijn vriendin gewurgd, of is hij het slachtoffer van een geniaal maar kwaadaardig plan van zijn "vrienden" om hem schuldig te maken aan een misdaad die hij niet beging.

Ik ben ondertussen volledig verslaafd aan SERIAL, en binge-luisterde alle beschikbare afleveringen. Elke donderdag komt er nu een nieuwe episode, tot de makers zelf vinden dat ze de case voldoende hebben belicht. Daarna starten ze met een nieuw verhaal. 

Let tijdens het luisteren van deze ijsberg op het meeslepende openingsmuziekje, de prachtige vertelstijl van de presentatrice en journaliste Sarah Koenig, en vooral op de uren werk die in de research moet gekropen zijn.

We starten een vierde seizoen van ijsberg, hét programma dat mooie en bijzondere radio in de kijker zet!

Voor de eerste van het nieuwe seizoen stel ik 3 prijsbeesten aan je voor. In volgorde van podiumplaats, van 3 over 2 naar de absolute winnaar van de NTR Radioprijs. Da’s dé aanmoedigingsprijs voor jonge radiomakers uit Vlaanderen en Nederland. 2014 was een bijzondere editie, want de 3 podiumplaatsen waren allemaal voor Vlamingen.

Ik start met de winnares van de publieksprijs, de documentaire die de meeste facebooklikes kon verzamelen. Kenneth Neirinckx van het RITS, da’s de radioschool in Brussel, maakte een reconstructie van de trein- en giframp in Wetteren van vorig jaar. De jury van de NTR radioprijs was niet helemaal overtuigd van deze docu, maar hey: het publiek heeft altijd gelijk. Zo krijgt Kenneth Neirinckx de eerste 15 minuten van deze ijsberg het podium met zijn documentaire "Wetteren".

Uit de stal van de Artevelde Hogeschool komt deze docu van Bram Vuylsteker. Fris aangepakt, vindt de jury, de radio van nu! Leuk om te horen hoe jongeren met elkaar in gesprek gaan over de klimaatproblematiek in Spanje. Soms iets te lang, en soms ook moeilijk verteld, volgens de jury, maar toch goed voor een tweede plaats: "300 days of summer", van Bram Vuylsteker.

En dan de hoofdvogel. Dé winnaar van de NTR radioprijs is dit jaar Nele Eeckhout uit de opleiding Woordkunst aan het conservatorium in Antwerpen. Nele maakte een stuk over “vogelen”, over koppels die bewust vreemdgaan en er openlijk met elkaar over praten. Grappig, eigen en origineel, vindt de jury. En met een briljante openingszin.

Wie graag naar De Afrekening, de Ultratop 50, de Top 40 Hitlist of de Radio 2 Top 30 luistert, beseft wellicht niet hoeveel deze programma's qua inhoud en vorm te danken hebben aan Casey Kasem, medebedenker en presentator van de American Top 40. Deze onafhankelijke, gesyndiceerde hitlijst bestaat al sinds 1970 en is veruit de grootste en belangrijkste van z'n soort in de Verenigde Staten. Kasem, die vorige zondag op 82-jarige leeftijd overleed, presenteerde de show van het prille begin tot 1988, en kroop tussen 1998 en 2003 opnieuw achter de microfoon. Al doende werd hij uitvinder van alle kneepjes van het vak "pop parade presentator".

BBC-presentator Alan Dein scoorde enkele jaren geleden hoge ogen met zijn show Don't Hang up. Het concept is even simpel als geniaal: hij belt een publieke telefooncel en praat vervolgens over de dingen des levens met de toevallige voorbijgangers die de telefoon opnemen.

Het tweede deel van de show is het logische en hedendaagse vervolg op deze show, namelijk Don't Log Off. Waarin Alan Dein zijn kunstje nogmaals overdoet maar dan met onbekenden over de hele wereld die hij bereikt via Facebook en Skype.

Bereid je voor op (letterlijk) willekeurige gesprekken waar de kans altijd meer dan reëel is op mislukking. Maar Alan Dein weet keer op keer het onderste uit de kan (of het bierglas) te ledigen bij z'n interviewees die er zich op hun beurt ook niet voor schamen zich bloot te geven (misschien ook wel letterlijk te nemen). 

Is deze uitzending waar of niet waar?

Drie radiostukken, die je geen houvast zullen bieden.

 “Parasomnia” van Nils Melckenbeeck, “Struisvogel” van Lucas Derycke en “De Laatste Rit” van Simon Van De Gracht

Schrijver en dichter Dylan Thomas zou in 2014 honderd jaar geworden zijn. ijsberg zendt deze week zijn honderdste aflevering uit. Hoe kunnen we die twee jubilea beter vieren, dan door Thomas' bekendste werk, Under Milk Wood – A Play For Voices, aan onze luisteraars voor te stellen? In dit hoorspel zijn we getuige van de slapende dromen en wakende gedachten van de inwoners van het kleine Welshe vissersdorpje Llareggub (omgekeerd leest dat "bugger all"). Van de blinde, nostalgische zeekapitein Cat, over de zeurende weduwe Ogmore-Pritchard, tot de door muziek geobsedeerde Organ Morgan, elke ziel in het dorp geeft zichzelf volledig bloot in dit spel van stemmen. Dylan Thomas kreeg het idee voor dit verhaal toen hij zelf op een vroege ochtend in 1945 door de verlaten straten van zijn stad dwaalde. De zelfverklaarde poète maudit bleef de laatste acht jaar van zijn leven schaven aan het luisterspel en vreesde dat hij het nooit zou afkrijgen. Uiteindelijk werd het voor het eerst live opgevoerd in New York op 14 mei 1953, met Thomas zelf in de rol van 'First Voice'. De eerste opname voor radio, in januari 1954, zou hij niet meer meemaken: hij stierf twee maanden voordien aan een combinatie van alcoholisme en een longontsteking.