#FaytonaBinmeAtlarÖlüyor #DontGetonPhaetonHorsesareDying
Evet, Adalar çok güzel ama burada -özellikle Büyükada’da daha yoğun olarak- yıllardır yolunda gitmeyen bir şey var: Atları mahveden nostaljik fayton meselesi. Gittiğimizde yine yokuşlarda zorlanan, ayakları tutmayan atlar vardı ve bunları göre göre o faytonlara binmek için delirenler.. Bakımsızlık, tedavi edilmeyen hastalıklar, kazalar vs. derken ömrü aşırı kısalan atlardan her yıl yüzlercesi yitip gidiyor(Kayıtlı sayıdan daha fazla kayıp varmış aslında, denizin dibindeki ceset ve iskeletlerle sabit). Kültür bunun için mi var? Hayvan Hakları Fed. (HAYTAP) haziran başında bir eylem yapıp “Faytoncu kardeşlerimizin de işi elinden alınsın istemiyoruz, birlikte bu işi çözmek istiyoruz. Büyükada'da atları tedavi edecek bir veteriner bile yok” diyor. Cumhurbaşkanı adayı mitingde atları özgürleştireceklerini söylüyor. Bir süre sonra İBB’den Adalar’da elektrikli araçların kullanılacağına ve buna önce Kınalıada’da başlanacağına dair karar çıkıyor. Gelinen şu noktada halen bir ilerleme yok, faytoncularla ortak bir düzlemde buluşmak da zor. Sorunun şartların iyileştirilmesiyle düzelemeyeceği açık, atların doğası ve ada şartları ortada. Yıllardır bu meseleyi takip ederim, Adalar’ın kendi sakinleri bile bu sömürüyü şikayet ettikleri için nelere maruz kalmışlar.. Yahu emekçi bir insan düzgün bir alternatifi varken evine, evladına böyle ekmek götürmekte bu derece nasıl ısrarcı olabilir, benim aklım bunu almıyor. Tarihin önemli vakitlerinde bize yarenlik eden bu güzel hayvanlara minnet duygusunu böyle ödemek! Ne vefa ama.. Düzgün alternatifse güneş enerjisi veya elektrikle çalışan yine benzer görünümlü faytonlar. Bunları idare edecek insan da lazım olacak elbet, işte daha ne. Ortada iki taraf için de mağduriyetin kalmayacağı çözümler sunulurken işi yokuşa sürmenin anlamı yok. Kapadokya ve Adana'da atsız fayton uygulamaları çoktan beridir mevcut. Demek ki #başkabirdünyamümkünmüş. Günün birinde bu meselenin sadece Adalar için değil, tüm ülkede çözüme kavuşmasını tüm kalbimle diliyorum.
#DontGetonPhaetonHorsesareDying initiative in short:
- Lifespan of horses is 20-25 years. However, lifespan of horses worked at phaetons live maximum 2 years.
- Princes’ Islands[Adalar (especially Büyükada)] have very steep slopes. Running on blacktop and steep slope is against the nature of horses. In summary, making horses work at the Islands is against their nature.
- When asphalts are cracked and broken, horses stumble and they get injured. When they get injured, they are left for dead as they won’t be able to run anymore.
- There is no treatment center for horses at the Islands.
- Electric or solar powered carriages are often suggested as a possible alternative to horse carriages on the Princes’ Islands. But phaeton drivers don't want them.
