FERAY ALPAY

1.Perspektif

Halkla ilişkiler çalışmalarında sürekli olarak olumlu, arabulucu, yapıcı ve yaratıcı fikirlere açık, olası krizleri önlemeye yönelik, empati yapabilen ve algıları açık bir durumda bulunmanız gerekir. Bu durum zamanla hayata farklı perspektiflerden de bakabilmenizi sağlar. Sektörde kazandığınız bu bakış açısı ve özellikler sayesinde, yakın çevrenizle, arkadaşlarınızla ve ailenizle ilişkilerinizin daha da uyumlu ve güzel bir iletişim içinde yürüdüğünü görebilirsiniz.

2. İstikrarlılık

Halkla ilişkiler, insan kaynakları araştırmalarında, çalışma anketlerinde, nüfus istatistiklerinde ve işletme analizi raporlarında yükselen ve en iyi kariyerler arasında yer alıyor. Çok az kariyer, ekonomik krizler esnasında dahi devamlı büyüme gösterebiliyor.

3. Öğrenme

Halkla ilişkiler sektörü, başta psikoloji, sosyoloji ve felsefe olmak üzere pek çok bilimle iç içe çalışıyor. Yeni bir proje için araştırma yapmak, bir müşteri sorununu çözümlemek ya da çok değişik karakterlerle karşılaşmak farkındalığınızı arttırabilir. Halkla ilişkiler yüksek seviyede entelektüel merak gerektiriyor ve uygarlığın temeli olan iletişimde öğrenmenin asla bir sonu yok.

4.Fırsatlar

Günümüzde pazarlama, reklamcılık, tanıtım, satış ve halkla ilişkiler disiplinleri birbirine geçmiş durumda. Halkla ilişkilerin girişimci doğası insanı sürekli canlı tutuyor ve yolunuzu açıyor. Yaratıcı fikirler ve sağlam stratejik düşünce, her kademede –genellikle- takdirle karşılanıyor. Bir kuruluşun iş zorluklarını yenmesine yardımcı olmak oldukça keyifli. Güzel fikirleriniz sonucunda ortaya çıkan başarılı sonuçlar sayesinde kendinize öz güveniniz artabilir, sektörünüzde iyi bir yer edinebilir ve bu doğrultuda ilerleyebilirsiniz. Ayrıca maddi kazancınızın yanı sıra işiniz gereği seyahat etmek, sevdiğiniz bir ünlüyle veya markayla çalışmak, yeni ürünleri denemek, popüler mekanlarda bulunmak da hoşunuza gidebilir.

5. Adrenalin

Halkla ilişkiler hiç de sıkıcı bir iş değil. Sürekli gelişen ve kendini yenileyen bir iş alanı. Bir şeyleri yetiştirmek ve aksilik çıkmadan tamamlamak için gerçekleştireceğiniz koşuşturma ve karın ağrısıyla birlikte hissettiğiniz adrenalin sizi daima diri tutar. Medya ilişkilerinden sosyal medya yönetimine; etkinlik düzenlemekten sizinle hiç alakası olmayan krizleri yönetmeye kadar yapacağınız yaratıcı, stratejik ve taktiksel işler, hiçbir zaman aynı değildir. Eğer bir anda pek çok işi yapabilirim ve stres içinde deli gibi koşturmaya hazırım diyorsanız, önden buyurun...

6.Başarı

Başarının olmazsa olmazlarından biridir; sabır. Hem müşterilerinizi, hem medya çalışanlarını, hem de işbirliği yaptığınız paydaşları mutlu edebilmek için sürekli hoşgörü gösterip sabretmek, sizi bir süre sonra sabır taşına çevirecektir. Uzun zaman ve efor harcayarak gerçekleştirdiğiniz bir çalışmanın sonuçlarını görmek her zaman tatmin edicidir. Büyük bir etkinliği tamamlamanın, önemli bir basın toplantısından harika sonuçlarla ayrılmanın, çabalarınızın satışa etkilerini görmenin verdiği mutluluk, parayla ve pulla ölçülemez.

  7. Çalışma arkadaşları

Kariyer araştırmaları, çalışanların paradan daha çok, huzurlu ve uyumlu bir çalışma ortamı talep ettiklerini gösteriyor. Halkla ilişkiler sektöründe kafasında sürekli fikirlerle dolaşan, insan ilişkilerine ve iletişime değer veren kişilerle çalışma ve arkadaşlık imkanı bulabilirsiniz. Ayrıca çalışmalarınız esnasında, çok şey öğrenebileceğiniz ve kendinize örnek alabileceğiniz başarılı insanlarla da tanışma ve iş birliği fırsatı yakalayabilirsiniz.

Arkeologlar tarafından bulunan 2.5 Milyon yıl öncesine ait “taş aletler” ise, insanların milyonlarca yıldır alet yapmakta ve kullanmakta olduklarını gösteriyor. Araştırmacılara göre uzun yıllar öncesinde alet yapabilme becerisine sahip olan insanlar, şekil ve renkleri de bir iletişim aracı olarak kullanıyorlar.

Birbirimizle kurduğumuz iletişimde beynimiz ya milyonlarca yıl öncesinde olduğu gibi şekilleri, renkleri, sesleri ve kokuları; ya da konuşmayı ve yazıyı kullanıyor. Sence en etkili iletişim aracı hangisi? Hangi iletişim aracını kullanırsak karşımızdaki bizi en kolay şekilde anlayabiliyor ve ikna oluyor? Şekiller ve renkler mi, konuşma mı yoksa yazı mı?

Son yıllardaki “MR, fMRI, MRI ve EEG” gibi beyin görüntüleme sistemlerinin gelişmesiyle pazarlama iletişimi araştırmalarında çığır açan “Neuromarketing” bulgularına göre beynimiz, en kolay ve hızlı biçimde milyonlarca yıldır alıştığı ve özümsediği iletişim aracı olan şekilleri ve renkleri anlayabiliyor. Çevresinde gördüğü ve karşılaştığı şekillere ve renklere anlamlar yüklüyor. On binlerce yıldır kullanmakta olduğumuz konuşma, etkili iletişimde ikinci sırada yer alırken sadece 5 bin yıldır kullandığımız yazı ise beynimizin en az oranda algıladığı iletişim araçlarından birisi olarak ortaya koyuluyor.

Neuromarketing araştırmalarının kanıtladığı bu bulguların açıklanmasıyla, son yıllarda pazarlama iletişimcilerinin kullandığı mesajlarda çok büyük değişiklikler görünüyor. Yıllar öncesindeki pazarlama mesajlarında çoğunlukla yazılar kullanılırken, son yıllarda şekiller ve renkler ağırlık kazanıyor. Tüm teknolojik gelişmeler de bu yöndeki trendleri destekliyor. Reklamlarda ve sosyal medya araçlarında bol miktarda görsel ve çok az miktarda yazı kullanılmasının altında bu araştırmalar yatıyor. Başta Youtube, Instagram ve Pinterest olmak üzere çok sayıda popüler fotoğraf ve video paylaşım sitelerinin başarısının sırrı, insanlara sunduğu görsel iletişim imkanlarından başka bir şey değil. Yazılı mesajları 140 harfle sınırlayan Twitter bile, film paylaşımını sağlayan altyapıyı kullanıcılarına sundu. İnsanlar gittiği tatil köyünü anlatan iki sayfa dolusu yazı yazmak yerine, fotoğrafını çekerek Facebook’a koyuyor ve anında paylaşarak herkesle iletişime geçiyor.

İnfografik ve Videografik pazarlama iletişiminde tamamen farklı bir bakış açısı getiriyor. Sayfalar dolusu bilgi yerine, görsellerle zenginleştirilmiş özet bilgiler sunan bir grafik resim karesi son derece kolay anlaşılır bir içerik sunuyor. Ya da sayfalar dolusu yazıyla anlatılan bir hikaye, 40 saniyelik bir video film ile sunulduğunda hem çok daha kolay anlaşılıyor, hem de çok sayıda insan tarafından paylaşılıyor.

İletişim mesajlarını oluştururken kupkuru yazı yerine görsellerle zenginleştirilmiş bir içerik sunarak, hem daha fazla sayıda insana ulaşmak, hem de anlaşılmayı kolaylaştırmak mümkün. Bu trend yazıyı, eski kitapların tozlu sayfalarına hapsedecek gibi görünüyor.

  Welcome to XKit. Please wait, initializing the XKit Installation Tool. Depending on your internet connection, this might take a few seconds. Please do not navigate away from this page.

Çünkü geçmişteki deneyimlerim, çocukken kapkara bir köpeğin kovalaması, bana söylenenler, yaşadıklarım, duyduklarım ve gördüklerim sonrasında ben köpeği bir tehdit olarak algılarken, çocuk ise köpeklerle yaşadığı sevgi dolu tecrübeler ışığında köpeği sevimli bir yaratık olarak algılıyor. Ve ben köpeği tehdit olarak algılayınca, doğal olarak köpek de beni tehdit olarak görüyor ve hırlıyor. Oysa çocuğun ona sıcak yaklaşımından dolayı onu bir tehdit olarak algılamıyor. Demek ki korku veya sevgi gibi duygular algılamaları şekillendiriyor. Demek ki köpekler ile insanlar arasındaki iletişim algılamalardan oluşuyor.

Ya insanlar ile insanlar arasındaki iletişim? O da tıpkı köpeklerle insanlar arasında oluştuğu gibi, elbette ki aynı kurallar ışığında duygulardan ve algılamalardan oluşuyor.

Peki, insanlar ile şirketler, ürünler ve markalar arasındaki iletişim? İletişimin esası değişmiyor. En basit tanımıyla “bir enerji alışverişi” olan iletişim, duygular ve algılardan oluşuyor. Demek ki pazarlama iletişimi; şirketlerin, ürünlerin veya markaların birbirleriyle savaşı değil, algıları oluşturan duyguların savaşı. Baskın gelen duygu o yönde algıyı oluşturuyor ve satın alma kararı o yönde veriliyor. Dolayısıyla neyi satın alıp almayacağımıza o ürünün sadece fiyatına ve kalitesine göre değil, bizim duygularımız ve algılarımıza göre karar veriyoruz. Önemli olan ürünün fiyatı değil, etiketteki fiyatı bizim ne şekilde algıladığımız. Ucuz mu, pahalı mı? Ve bir ürünün ucuz veya pahalı olduğuna duygularımız karar veriyor. 

Tıpkı, kaldırımda yürürken karşımıza kocaman kara bir köpeğin çıkıp çıkmamasını kontrol edemeyeceğimiz gibi, hayatın akışını da her zaman kontrol etmemiz mümkün değil.  Ancak köpeğin karşısındaki duygularımızı ve algılarımızı tercih edebildiğimiz gibi, yaşamın akışında karşılaştığımız olaylara karşı duygularımızı, algılarımızı ve takınacağımız tavrı da seçebiliriz. Rüzgarı değil ama, yelkenin pozisyonunu kontrol edebiliriz. Tıpkı bize sunulan hizmet ve ürünleri kontrol edemiyor olmamıza rağmen, satın alma kararımızda tercihin bize ait olması gibi.

Klasik iktisat öğretilerinde zorunlu ve zorunlu olmayan ihtiyaçlar şeklinde çeşitlendirilen ihtiyaçları kesin olarak birbirinden ayırmak mümkün değil. Bununla beraber ihtiyaçların yanı sıra istekleri de düşündüğümüz zaman ortaya çıkan karmaşıklığın içinden çıkmak oldukça güç. Çünkü ihtiyaçlar, insanın yaşadığı toplumun yapısına, coğrafi özelliklerine, zamana, kişilerin yaşına, cinsiyetine, gelir seviyesine veya mesleklerine göre değişiklik gösteriyor. Bu yüzden 70’li yıllarda lüks olan buzdolabı veya 90’lı yılların başında lüks olan cep telefonu bugün bir ihtiyaç olarak algılanıyor.

İnsani psikoloji akımının öncülerinden ABD’li psikolog Abraham Maslow, 20nci yüzyılın ortalarında dünya çapında hala tartışma konusu olan bir “İhtiyaçlar Hiyerarşisi” belirlemiş ve insanların başlıca ihtiyaçlarını önem sırasına göre şöyle sıralamıştı.

Nefes almak, yemek, içmek, barınmak, cinsellik gibi “Fizyolojik ihtiyaçlar”

İş, etik, aile, sağlık, mülkiyet güvenliği gibi “Güvenlik ihtiyaçları”

Arkadaşlık, aile, sosyalleşme gibi “Ait olma ve sevgi ihtiyaçları”

Kendine ve başkalarına saygı, güven, başarı gibi “Saygınlık ihtiyaçları”

Erdem, değerler, yaratıcılık, doğallık, problem çözme, önyargısız olma, gerçeklerin kabulü gibi “Kendini gerçekleştirme ihtiyaçları”

                         Maslow’a göre kişi, bu sıralamada yer alan herhangi bir kategorideki ihtiyaçlarını tam olarak gideremeden bir üst düzeydeki ihtiyaç kategorisine, dolayısıyla kişilik gelişme düzeyine geçemiyor. Örneğin, günlük olarak ancak karnını doyurabilen fakat kendini güvende hissetmeyen ve kendini sürekli olarak olası bir tehdit altında algılayan bir insan, dünya görüşünü geliştirmek için kitap okumaya ihtiyaç duymuyor. Belirli bir kategorideki ihtiyaçların karşılanması durumunda kişi, bir üst kategorideki ihtiyaçlarını karşılamaya yöneliyor. Bu durum kişilik gelişme düzeyini de bir üst düzeye çıkarıyor.

  Ekonominin temelini oluşturan “ihtiyaçlar”, pazarlama iletişiminin de en belirleyici konularının başında geliyor. Pazarlama iletişiminde bir markayı konumlandırmak için öncelikle hangi ihtiyaçlara hitap ettiğini tanımlamak gerekiyor. Bu noktada Maslow’un “ihtiyaçlar hiyerarşisi”, markaların tüketicinin zihninde konumlandırılması için önemli ipuçları veriyor. Kişi her zaman, ihtiyaçlar hiyerarşisinde yer aldığı kategorideki ihtiyaçlarını karşıladıkça, bir üst sıradaki kategoride yer alan ihtiyaçlarını karşılama yoluna gidiyor.Karnını sürekli olarak doyurma ve barınma ihtiyacını karşıladığından emin olunca, iş veya etik gibi güvenlik ihtiyaçlarına yöneliyor.

                       Acaba kişi, ihtiyaçlar hiyerarşisinde bulunduğu her hangi bir kategorideki ihtiyaçlarını karşılamadan, markalardan aldığı prestij ve güç ile bir üst kategoriye yükselebilir mi? Ya da bir marka tüketicinin zihninde kendisi için, ihtiyaçlar hiyerarşisi kategorisinde bir üst kategoriye karşılık gelen bir algılama sağlayabilir mi?

Bugünkü markalar dünyasında bu mümkün görünüyor. Aç gezerken en pahalısından son model cep telefonu kullanan bir kişinin bu tavrını, Maslow acaba nasıl açıklardı? Eğer bir marka hiyerarşinin en üst basamağındaki “kendini gerçekleştirme” ihtiyacına gönderme yaparsa “marka talebi ve sadakati” konusunda önemli oranda üstünlük sağlayabilir.Çünkü, üst basamaklardaki ihtiyaçlar, kişinin geleceğini daha çok etkileyecektir ve kendisini “kişinin kendini gerçekleştirmesi” noktasında konumlayacak bir marka vazgeçilmez olacaktır.