Emin Davud

Bir şeyi etməkdən həzz alıram. Bir şey edərkən başqa bir şeyi etməyi xəyal etməkdən həzz alıram. Bir şeyi edərkən onu yarıda qoyub "sonra davam edərəm" düşüncəsiylə başqa bir şeyə keçməkdən həzz alıram. Beləcə o ilk şey başqa bir şey olmuş olur.

Amma bunlarını heç birini etmək istəmirəm. Keyfiyyətli, üstündə çox işlədiyim bir şey etmək istəyirəm. Ancaq bundan həzz ala bilmirəm.

Nə edim bilmirəm. Deyirəm ki, indi əlimdə olan bütün işləri bitirim və ancaq yazım. Sonra da düşünürəm ki, axı mən indi yazmaq istəyirəm. İşlərimi bitirəndən sonra yazçaq istəyəcəmmi?

Köhnə yazılarımın içində belə bir mətn tapdım.

Yeni ildə yeni məqsədlər qoyacam deyə yola çıxıb, İlk gündə belə yarıda qoymuşam. 2-ci gün 1 həftə sonradı və sadəcə başlığı var.

Gün 1 - 30 Yanvar 2023

Bu gün bir şeylər yazmaq erasının ilk günündür. Buralardan bir şey çıxana qədər bir müddət buralardan çıxmayacam. Açılış üçün ağlımdakı fikirlərdən və hal-hazırki imkanlarımdan bəhs edim. Daxildə Təshil podkastından əvvəl qısa filmlər haqqında danışacam. Ətrafımda ürəyimə yatan həmin o insanlar yoxdu, ancaq bunun qarşımda durmağına icazə verməyəcəm. Mümkün qədər tək və ya az məkanlı bir şey yazmalıyam. 3 oğlan və 3 qızla sərhədləşdirəcəm hekayəmi. Yaşayanlar proyektinə başlayarkən tək bir planım var idi o da ağlıma gələn hər şeyi etmək. Bu plan bizi gətirib Avropa Qanunlarına və Heçnəyə çıxarmışdı. İndi isə daha çox diqqətli olduğum üçün çox gecikirəm. Bir az daha rahat olmağa qayıtmaq lazımdı. Sanki 3000 km dən üstümdəki o pis baxışları hiss etmirdim. Yanlarındaykən bu baxışları öz qandallarıma çevirməyi bacarmışam. Ancaq bacarıqlarımın bununla sərhədlənməsinə icazə verməyəcəm. Görək bu marafonun neçənci günündə ortaya izlənə və ya dinlənə biləcək bir şeylər çıxacaq. 

Yılmaz Erdoğan yazarlıqla bağlı belə bir sözü varidi. “Hekayə nə qədər şəxsi olsa, izləyicilər bir o qədər özlərinə yaxın hiss edəcəklər.” Həyatım gözümə sıxıcı görünür bəzən, bəlkə də göz qırpma tikimin arxasındakı səbəblərdən biri də budur. Sıxıcı həyatımdan ayrılıb beynimdəki əyləncəli dünyaya baxmaq üçün tez-tez qırpıramdır gözümü. Ancaq ətrafıma 

Yazdıqlarımdan məna çıxartmağa çalışmayın. Özünüzdən də. İstəklərinizdən payınıza düşəni götürün. Başqaları hamısını bitirməmiş. Gedənləri uğurlayın, qalanların qədrini bilin ki, siz də gedəndə uğurlanasınız.

Hisslərin dəyişgəndir. Ehtiyatlı olmalısan.

"Niyə bunu mənə indiyə kimi heç kim deməyib?" adlı bir kitabda psixoloq olan yazar deyir ki:

-Motivasiyalı cümlələr paylaşan insanların yazdıqlarını oxuyanda, sanki həyatın düsturunu tapdıqlarını düşünürük. Bu yanlışdır. İnsan hər zaman çətinliklərlə üzləşir və bunlarla başa çıxmaq üçün öz düsturları olmalıdır.

Həyatımda hər şeyin yolunda getdiyini hiss etdiyim zamanların ortaq cəhətləri olur. Bunlar, həmçinin, hər şeyin yolunda getmədiyi zamanların ortaq əksiklikləri ilə eyni olur.

Uydurduğum fəlsəfə isə budur.

Bu 5 şey həyatımda yerində olanda tam hiss edirəm.

1. İş

2. Şəxsi həyat

3. Hobbilər

4. Dostlar

5. Təklik

Davanın düşdüyü anda məsələni həll etmək çabası yersizdir. Əgər o anda bir 2 insan sözü və ya fikri tərs düşdüsə deməli o anda problem var. Yaxşı şey baş verəndə bəxt deyirik. Ancaq belə nüanslarda olan şeydi deyirik.

Dava da bəxtdir. Yeni bir düşüncənin yüklənəcəyii üçün şanslısan. Tərs düşüncəyə sahib olduğun insandan bir şey öyrənəcəksən. Çünki beynin sənin mallığına reaksiya olaraq qəzəbi ortaya çıxardı.

Nə etmək lazımdı?

1. Dava düşəndə qarşındakı insanın dediklərinin ciddiyətinin faizini təxəyyülünüzdə aşağı salmaq lazımdır.

2. Əsəbin soyumasını, beynin yeni davranışı qəbul etməyini gözləmək lazımdır.

I came here 3 years ago and decided to return to my country. This is my last week in Poland. I don't regret coming to Poland, but I regret that I stayed. The most difficult was to decide to go back and it took 3 years.

There are a lot of things that I will miss about Poland. For example hotdogs in local markets and Hapos Burger

There is a lot that I learned in Poland too and I will do something with them in my life. Like. the language, polish language I have to forget it, my brain there is a word chapaty. Why the hell?

Remember primary school when the teacher teaches you something and then you go to the stage and talk it to the teacher and she gave you the grade. wait in the university it was the same. Stupid, anyway.

Things I have learned from you:

Racism. I did not know what was racism before coming here. I learned it here. Now I will tell you everything that I learned.

There is 2 kind of racism, color racism, and cultural racism. Cultural racism is when a person from another culture, does something cultural, you do not like it, you do not understand it, and boom you are racist.

The color racism is the worst one. You see the person you do not like it you do not understand it, congratulation you are fucking racist. Thanks to the coronavirus we have more color racist people in the world. Remember the beginning of 2020 when Every Asian people kicked by the ass because people think they are Chinese?

You want me to talk about Poland The reason that I am leaving is not that I don't like Poland. But Poland did not like me. Poland did not like me because she did not try to know me.

-Niyə sən ödəməlisən ki hesabı? - kinayəli və əsəbi bir tərzdə dedi. Bu jestimi bəyəndiyini də bəlli etməyə çalışır, amma həm feminist sərhəddini qorumaq, həm də məndən məntiqli bir açıqlama almaq üçün verirdi bu sualı.

“Because you are out of my league.” - deyə düşündüm ancaq bunu bütün görüş boyu gizlətdiyim kimi indi də ustalıqla onun nəzərini “fərqli” düşüncə tərzimə çevirməyi bacardım.

-Bax, gözəllik, məncə qadınlar və kişilər bərabər deyillər. Xüsusilə də bizim cəmiyyətdəki kimi qadınların vaxtını xərcləyəcəkləri kişiləri seçmək gücünün kişilərinkindən çox daha artıq olduğunu nəzərə alsaq. Demirəm hər zaman kişi ödəməlidir. Sadəcə bu görüş sənin qərar ərəfəndir. Mənim isə şansımdır. Qumar kimi düşünə bilərik. Mən bu qumara girmək üçün müəyyən məbləğdə vəsait ayırıram. Səni uda da bilərəm, uduza da.

-Başa düşmədim, mən sadəcə qumardan gələcək qazancam sənə görə?

Xoşuna gəlmişdi. Ağzından çıxanlarla üzündə görünənlər tam əksini deyirdi. Ancaq eqosuna qarşı çıxmaq üçün hələ tezdi, geri çəkilirəm.

-Yox, haqlısan. Fikirlərimi yanlış səsləndirdim.

Özgüvənsizliyimi gizlətməyin başqa yollarını tapmalıyam

-Alman üsulu olsun.

İçimdə 2 fərqli insanın davası gedir.

1-cisi indiyə qədər həyatda qaldığım ektrovert tip.

2-cisi isə birincinin etdiklərinə görə günün sonunda məni rahat buraxmayan düşüncələrimdən xilas olmaq üçün yaratdığım introvert tipdir.

Sanki hər hansı birini seçmək üçün kiçik bir səbəb olsa o an o ola bilərəm.

1-ci tip əyləncəlidir, dürüstdür, çox danışır, Azərbaycandakı sosial həyatında uğurlu olub və eqomdan bəslənir.

2-ci tip isə 1-cinin uğursuz təcrübələri nəticəsində yaranıb, təcrübəsizdir, dinləməyi sevir, amma riskli gəlir.

Gəl seçimi sənə verim.

Düşün ki, oyunda özünə bir dost Avatarı yaradırsan. Fərqi odur ki, xaricini yox daxilini qura bilərsən. Seçimlərini mən də deyə bilərəm, sən də yarada bilərsən.

Ektrovert yoxsa introvert?

Eqolu yoxsa eqosuz?

Fikirlərinin üstündə durub qoruyan yoxsa hər yeni fikirlərə açıq?

Bunların hamısı mənəm. Yalan deyil. Oynamıram. Mən yerinə və zamanına görə bunların hamısı oluram.

İndi fərq odur ki, bunlardan hansını seçsəm günün sonunda daha hüzurlu olacağımı bilmirəm. Qərarsızam. Kömək elə.

9 aylıq Albertə sırayla it, dovşan, meymun və siçan göstərilir.

Albert reaksiya vermir. Sonrakı hər siçan göstərişində təcrübəçilər qışqırmağa başlayır. 2 həftə davam edən təcrübədən sonra Albert nəvaxt siçanı görsə qışqıraraq ağlayır.

İnsan qəliz varlıq olduğu kimi, davranışlarının və düşüncələrinin kökünün 1 əsas yerdən gəldiyini sübut etmək mümkün olmur. Bu kimi işlər zatən psixoloqların işidir. Biz bütün hekayələrdəki kimi bundan da özümüzə nə dərs götürə bilərik ona diqqət yetirməliyik.

Müvəffəqiyyətsizliklərimizə səbəb olan düşüncələrimiz və davranışlarımız bizi biz edən şeylər deyil. "Mən beləyəm" deyib şəxsiləşdirmə etmək əvəzinə uğura gedən yolda üstümüzə kim qışqırıbdır deyə düşünə bilərik. Bilmək məlhəmdir. İnsan bilmədiyi, anlamadığı şeydən qorxur. Qorxusu da maneə olur.

Özümüzü başdan yaratmaq və ya dəyişmək üçün qışqırıqları boğmaq lazımdır. Başqasının qışqırığını yönləndirə və öz üstümüzə qışqırmağı öyrənə bilərik.

"Mənə sağlam bir neçə uşaq verin, aralarından təsadüfi birini seçib, istədiyim hər hansı bir ixtisas üzrə mütəxəssiz olaraq yetişdirəcəyimə qarantiya verirəm." - dr. John B. Watson

Yersiz sözlər söylədiyi üçün pərt olmuş birinin o andakı düşüncəsi: "Mən danışanda həmişə səhv buraxıram." ola bilər. Uşaqsayağı düşüncə tərzinin başqa bir əlaməti də şəxsiləşdirilmiş düşüncədir, yəni bir qəzanı "telefon dirəyi düz üstümə gəldi" şəklində izah edən sürücü kimi, hadisələri öz şəxsiyyəti ilə bağlayıb, yanlış qavramaqdır.