Douwe Sikkema

Natuur in de brandgang

14 aug 2019 Column

ZES ACTIEVE GIDSEN VAN NATUURORGANISATIE IVN VOLGEN HET PLANTEN- EN DIERENLEVEN IN LEIDERDORP. OM DE WEEK SCHRIJVEN ZIJ IN DEZE RUBRIEK OVER HUN BEVINDINGEN.

Voor een groentje in het groen, wat ik ben, valt er nog heel veel natuur te ontdekken. Daarvoor hoef je de buurt ook niet uit.

Rondom de woning valt er al het nodige te ontdekken. En veel is er niet voor nodig: een nieuwsgierige blik en smartphone met een paar specifieke apps zijn voldoende. Het volgen van natuurorganisaties en -personen op diverse social media verrijkt je kennis en geeft je een indicatie wat er in die periode bloeit of verschijnt.

Zo verscheen op Instagram het antwoord op mijn observatie in de brandgang: een strook met heel veel donkergeelbruine opkomende spiesen met een gedraaide ronde priemvormige kop. Het bleek de Klimopbremraap te zijn. Een aantal weken later, was het aantal al toegenomen tot ongeveer 380 stuks en veel stelen waren al doorgegroeid tot zo'n 50-60 cm hoogte. Op de site waarneming.nl las ik dat het een zeldzame soort is met een omschrijving van de plant erbij. De soort komt uit Zuid-Europa en is via Zuid-Limburg het land ingetrokken. Inmiddels wordt de Orabanche hederae op meer plekken waargenomen, en ook veel in de Randstad. In stedelijk gebied is het warmer en de grond kalkrijker waar deze bremraap van houdt.

Parasiet

Orobanche komt van het Grieksche orobus, een peulvrucht en anchoo betekent wurgen. Het wurgen slaat op het uittrekken van goede sappen uit de voedsterplant. Deze specifieke bremraap leeft alleen op klimop (Hedera helix). Hij heeft zelf geen groenblad waardoor hij geen suikers kan aanmaken, dat tapt hij af van de wortels van de klimop (hederae = op klimop groeiend). Hiermee beteugelt de bremraap de groei van de klimop. Er zijn tientallen soorten bremrapen die vaak maar op één specifieke plant leven. Zonder groen blad zijn de parasitaire planten bruin of lichtbruin, soms wit of lichtblauw. Op het toppunt van hun bloei zien de trossen bloemen op de stengel er vaak al uitgebloeid uit.

Bijzondere planten

In het groene stuk van het achterpad staan meer bijzondere planten: de zeldzame Kleine pimpernel is aan komen waaien, het Duinkruiskruid vindt het er prettig, en het onlangs beschreven Kraailook groeit er. Het groen geeft verkoeling en neemt water op na regenbuien. Groen doet goed, ook in de brandgang! Natuurlijk moet je er wel normaal doorheen kunnen, dus overhangende takken en opkomende struiken en bomen dienen wel gesnoeid te worden.

Voorlichtingsavond

Vindt u het ook leuk om planten en/of dieren beter te leren kennen met de snelle hulp van uw smartphone? Dat kan. Op 2 september organiseert de werkgroep van IVN, KNNV & Naturalis 'Ontdek de Natuur in jouw Buurt' hierover een voorlichtingsavond in het MEC Leiderdorp. Meer informatie vindt u op www.ivn.nl/afdeling/leidse-regio. Aanmelden bij [email protected] (vol=vol).

Tekst en foto: Douwe Sikkema

Great picture! S-Train platform, Alexanderplatz, Mitte, Berlin, East Germany, 1980.

Before the fall: life on both sides of the Berlin wall – in pictures: Rudi Meisel was one of the very few West German photographers to cross the Berlin Wall into East Germany. Despite the best efforts of censors, he captured authentic street life in the GDR.