competentie portfolio

Welkom docenten,

Het einde van de opleiding nadert en merk dat ik ontzettend veel zin heb om m’n vleugels uit te slaan buiten de academie en dat deze stap me de groei zal opleveren op de punten waar ik tot nu toe altijd erg onzeker over ben: keuzes maken, achter mijn keuzes staan, gelijkwaardig samenwerken en mezelf laten zien. Binnen de bubbel van de opleiding doe ik vaak net goed genoeg wat van me gevraagd wordt en vermaak ik mezelf een aapje dat een net goed genoeg dansje doet voor de docenten. Dat draagt niet bij aan mijn verantwoordelijkheidsgevoel en wilskracht.

Vanuit feedback van het afgelopen jaar en het vorige competentie assessment kreeg ik mee dat ik meer initiatief mag tonen om mezelf te positioneren, assertiever mag worden, meer mag durven en ruimte in mag nemen. Hier sluit ik me volledig bij aan, ik voel vaak dat ik wel interessante dingen aanraak maar hier niet adequaat een podium aan geef en daardoor processen laat verwateren en verdwijnen. Ik mag meer handelen in plaats van alles uit willen denken

Nu richtlijnen en criteria vanuit de academie straks verdwijnen denk ik dat het tijd is dat ik voor mijn eigen kaders en uitdagingen ga zorgen om zo sturing geven aan wat ik ga maken en doen binnen de kunsteducatie. Tijdens mijn vorige assessment zocht ik nog naar concrete punten waar ik sterker in kon worden, die heb ik inmiddels helder. Een actieve verantwoordelijke houding is het belangrijkste om deze punten aan te pakken.

In dit portfolio lees je hoe ik mezelf het afgelopen jaar wat meer heb laten zien buiten de academie, op stage, tijdens mijn minor en als maker.

Zoals jullie hebben kunnen lezen zet ik stapjes richting het creëren van mijn eigen kaders en ik merk dat dat me op stage ook steeds meer helpt om op m’n keuzes te vertrouwen, verwachtingen uit te spreken en grenzen te stellen.

Ik ga verder met het vinden en innemen van mijn positie binnen mijn afstudeerstage en moet verder op zoek naar baantjes, open calls, samenwerkingen, residenties of vrijwilligerswerk om mezelf verder te ontwikkelen in relatie tot anderen.

Maar nu eerst nog het diploma.

O: voor beeld op de academie maakten we een werk wat geëxposeerd zou worden in onze eigen expositie, bij mijn expositie in ‘t vierkantje maakte ik nieuw werk in dezelfde lijn.

D: mijn bedoeling was dat ik de feedback die kreeg op de academie mee zou nemen naar mijn eigen (nog niet bestaande) praktijk. De academie voelt voor mij altijd als een veilige bubbel waar ik eigenlijk nooit echt stevige kritiek of weerstand krijg, wat soms kan voelen alsof mijn werk ook niet echt serieus wordt (waar)genomen. Dit keer kreeg ik wel goede constructieve feedback die mij echt prikkelde om mezelf te ontwikkelen. Ik had al aan de docenten gecommuniceerd dat ik mee wilde doen aan ‘t vierkantje en dit leek me een goed leermoment om mijn werk meer uit te diepen.

A: tijdens beeld was er bij mij al aangewakkerd om met sculpturen beelden te werken die je vragen dichterbij te komen en verbanden te leggen tussen wat je zag. Dat testte ik in tussenpresentaties uit hoe mensen daarop reageerden. Ik kreeg mee dat ik scherpe observeringen maak over hoe de ruimte en toeschouwers onderdeel kunnen zijn van mijn werk, maar hoe ik dit nog niet omarm en er vervolgstappen in zet. In de eindexpositie was mijn werk ook een beetje weggemoffeld en gaf ik werk van klasgenoten prioriteit.

‘’Je durft je werk nog weinig ruimte te geven en dat is jammer. In de uitvoering deins je terug voor grotere stappen. Neem meer ruimte in, kom voor jezelf op, je werk verdient dat.’’

Deze opmerking bleef plakken en heb ik bij ‘t vierkantje meegenomen door de ruimte en het idee van waarnemend publiek mee te nemen in mijn beeld, formaat en materiaalkeuze.

R: ik kreeg van ‘t vierkantje de reactie dat ik één van de eerste kandidaten was die echt wat had gemaakt voor de ruimte en hier ook goed over na had gedacht, dit was wat zij wensten en ze waren daar ook erg blij mee.

O: ik gaf les aan leerlingen in klas 11 en moest ze feedback geven op afsluitende website die ze moesten maken voor het vak kunstgeschiedenis, die voor sommigen volgend jaar zou meetellen als eindcijfer CKV.

D: de opdracht werd door degenen met motivatie (keuzevak, plezier in de opdracht, ijverig) goed gemaakt maar er vielen helaas ook veel onvoldoendes. Dit deels doordat er altijd onvoldoendes vallen maar ook doordat ik als stagiair steken had laten vallen in de extrinsieke motivatie en het klassenmanagement. De specifieke eisen van de opdracht stonden in een reader die ik heb benoemd tijdens de les, ik gaf ze zelf de verantwoordelijkheid deze door te nemen voor een goed cijfer maar dit is niet door iedereen gedaan. De bedoeling was om mijn fout nu te herstellen en de leerlingen met onvoldoendes moest laten weten dat ik er ben om ze te helpen maar ze ook verantwoordelijkheid geven, duidelijk communiceren en consequent zijn zodat het heel helder is wat hun opties zijn en hoe ze hun punt kunnen opschalen .

A: na het invoeren van de cijfers in magister, heb ik direct een BCC mail verstuurd waarin ik toegaf ook lerende te zijn en ze tegemoet wilde komen met een reparatiegesprek maar ook welke verantwoordelijkheid ik van hen verwacht nu ze de opdracht konden herkansen. kijk altijd na met een nauwkeurige rubriks waarin ik opmerkingen noteer zodat ik daar altijd op terug kan vallen mocht iemand zijn cijfer willen verhalen. De leerlingen konden deze samen met mij in zien en tegelijkertijd hun gemaakte opdracht er naast houden.

R: het ware fijne gesprekken, niemand verliet het gesprek met nare nasmaak of het gevoel onbekwaam te zijn. Ook degenen die een diepe onvoldoende hadden gehaald krikten hun cijfer op naar een 6. Er waren wel een paar onvoldoendes die bleven staan, voornamelijk leerlingen die al bijna van school af waren en hier voor hen geen heil in zagen. Dat is oké en begrijpelijk maar ook voor mij een leermoment om dit aan het begin van de opdracht al aan te voelen en adequaat op in te spelen.

O: het organiseren van een online intervisiedag voor onze klasgenoten en twee docenten. Er was geen beschikbaar budget dus het was belangrijk dat we gebruik maakten van onze tijd, netwerk, aandacht, het gesprek en de omgeving.

D: ons uitgangspunt was signaleren wat er op dat moment speelde in onze klas, covid, isolement en het gebrek aan perspectief en/of motivatie. We wilde ruimte maken voor mentale gezondheid en tools aanreiken die binnen bereik zijn voor onze klasgenoten om op terug te vallen, ook in isolatie en los van het scherm.

A: we hebben Karlin Boelens - van der Klink gevraagd om deze dag te openen met een workshop mindfullness en meditatie, via Teams hebben we contact met haar onderhouden en haar ingelicht over ons doel, onze klas en hebben we het programma samen afgestemd. Er is een buddy-wandeling georganiseerd die via Whatsapp werd afgestemd, een interactief spel voor teambuilding en beuwstwording via Zoom en vervolgens kon er in breakoutrooms gekozen worden voor een workshop naar keuze. Hierin gaf ik de workshop ‘socratische gespreksvoering’ voor een intiem groepje en Paolo een inspirerende workshop over ruimte en omgeving. Afsluitend heb ik nog een mail verstuurd waarin werd gereflecteerd op de dag en alle beelden, documenten en links terug te vinden waren voor de deelnemers om na te lezen en te verdiepen. Hierbij zat ook een handout om in de toekomst zelf een socratisch gesprek te organiseren en een link naar de vervolg workshop van Karlin.

R: goed contact, dag waar alles inzat ondanks de beperkte middelen, voor ieder wat wils,

O: het met een groep volledig organiseren en uitvoeren van een week lange excursie naar Florence met als aandachtspunt de meesterwerken uit de Renaissancekunst. Daarnaast was ik ook aangewezen om met de docenten die in Nederland bleven te communiceren over het verloop van de excursie.

D: een goede voorbereiding zou deze excursie laten vallen of staan. Het was belangrijk dat ik me verplaatste in de context waarin de activiteiten plaats zouden vinden en wat daar logistiek bij zou komen kijken.

A: om een goed beeld te krijgen van de locaties die bezocht moesten worden heb ik museumwebsites, GoogleMaps, plattegronden geraadpleegd en nodige informatie verwerkt in een programmaboekje zodat ik niet voor verrassingen kwam te staan en alles gestroomlijnd zou verlopen. In Notion hadden we als groep al onze informatie verzameld en gestructureerd zodat we dit inzichtelijk hadden en makkelijk konden schuiven. Ik had me via Hogeschool Utrecht ingeschreven voor een verblijf in het NIKI (Nederlands Interuniversitair Kunsthistorisch Instituut, Florence) en was daarom ook verantwoordelijk voor het regelen van de toegangsbewijzen. Via een Instagram-account hielden we geïnteresseerden op de hoogte van onze excursies en de gegeven presentaties.

R: op locatie leken de tijden, onderdelen en programmaverdeling goed ingeschat, we konden flexibel zijn wanneer er een onderdeel uitviel of we onderweg nieuwsgierig raakten en de dagen waren, leerzaam en goed gevuld maar niet uitputtend. We hebben de excursie afgesloten met een mooi cijfer.

O: ik werd door een curator die ik kende gevraagd om invulling te geven aan een expositie.

D: de uitdaging voor mij was om de kans te grijpen en mezelf serieus te nemen als maker. Dat betekende een verantwoordelijke rol aannemen waarin ik als enige zorg draag voor mijn werkproces, het goed communiceren hiervan en mezelf te presenteren aan de buitenwereld.

A: via app contact met curator maakten we afspraken over deadlines en de opening. Met de expositieruimte zelf had ik via de mail en telefoon contact om logistieke zaken maar ook de communicatie van de expositie te regelen. Hiervoor heb ik een tekst geschreven en beelden uitgekozen die zijn gepubliceerd op de website en gebruikt om een uitnodiging te versturen.  Voor de opening heb ik een mini ''performance'' waarbij de curator een door mij gekozen tekst voordroeg. Achteraf heb ik video-interview gehad met de organisator en een nieuwe exposant aangedragen.

R: het interview toonde interesse in mij als maker, en de opening was voor het eerst een moment dat ik echt achter mijn werk stond, iets wat ik in schoolse setting nog niet had ervaren. Het is een vormende ervaring geweest en ik heb er nieuwe skills, een fijne plek en contacten aan overgehouden.

O: het in een team organiseren van een waardevolle, online intervisiedag voor onze klasgenoten.

D: wij als team wilden ervoor zorgen dat we, ondanks mentale en fysieke afstand door corona konden verbinden, ontspannen, concentreren en leren van elkaar. Betrokkenheid en zorg voor elkaar waren voor mij belangrijk in de samenwerking en de dag zelf.

A: tijdens de samenwerking bleek een persoon uit ons groepje niet bereikbaar, dit scheen vaker voor te vallen en we wilde diegene even de ruimte geven maar wel laten weten dat diegene elk moment nog in kon stappen om bij te dragen. We hebben samen de harde planning ingevuld en wanneer diegene er klaar voor was ingelicht over welk onderdeel nog ondersteuning nodig had, uiteraard was daar nog ruimte voor eigen input. Ik vind het belangrijk dat wanneer je samenwerkt je je niet laat remmen door factoren waar je geen invloed hebt: dit wil zeggen dat we niet blijven hangen in een klaag-stand omdat iemand niet meewerkt zoals jij dat wil, maar we deze persoon wel direct communiceren wat we van diegene verlangen en een bepaalde verantwoordelijkheid verwachten. De persoon krijgt dan zelf nog de kans om mee te doen in plaats van zich gepasseerd, waardeloos of niet goed genoeg te voelen. Maar voelt zich ook niet bezwaard omdat diegene misschien een steek heeft laten vallen. Er moet altijd ruimte zijn voor vergeving en een oplossing, daar hebben we allen het meeste aan. Empathie hiervoor is heel belangrijk als team, voor de mensen die zich keihard inzetten maar ook voor degenen die af laten weten.   groepsapp, teams, breakoutrooms socratisch gesprek,

R: de communicatie met ons team verliep ontzettend fijn. We kregen van docenten en klasgenoten goede reacties over de dag zelf en onze samenwerking. Het was af en toe luchtig, ernstig, ontspannen en inspirerend, ook voor ons. Door dat we allen ruimte hadden gekregen in de samenwerking was er een gestroomlijnde opbouw en afwisseling, ieders persoonlijke geluid en kwaliteiten kwamen tot zijn recht.

‘’Mijn complimenten voor het geheel; de voorbereiding, de aankondiging, de dag zelf en nu deze afsluitende mail zijn met zoveel zorg en aandacht gedaan. Zo is de opdracht bedoeld en zo leggen jullie de lat hoger en dagen jullie ook je medestudenten uit. Ook als jullie straks in een echt team werken is dit een hele fijne manier om een studiedag vorm te geven en uit te voeren’’

O: tijdens mijn minor kregen we de opdracht zelf het weekprogramma van de excursie naar Florence voor te bereiden en uit te voeren, dit zou gaan om rondleidingen, stadswandelingen en presentaties.

D: het was mijn verantwoordelijkheid de kunstenaar Donatello in de stad uit te lichten en mijn klasgenoten mee te nemen in de bewondering die ik voor deze kunstenaar had gekregen tijdens mijn onderzoek. Ons groepje moest elkaar nog leren kennen en ik wilde dat dit voor ons allen een verbindende en magische ervaring zou worden.  

A: hier heb ik verschillende middelen voor ingezet zoals het vertellen van verhalen, muziek, interactie en de chronologie van de kunstwerken die we zouden bezichtigen. In de presentaties had ik voorgenomen telkens vanuit het menselijke element Donatello’s werk te benaderen.

R: ik kreeg mee dat mijn klasgenoten genoten van mijn verhalen en emotioneel geraakt werden door de achtergrondverhalen in combinatie met de werken. De stad kreeg voor ons meer betekenis doordat sculpturen en bekende beelden uit de kunstgeschiedenis boeken tot leven waren gekomen.

O: de creatieve verwerking aanbieden aan een klas die gedeeltelijk online en offline les had. Om de druk op school te verlagen tijdens corona volgde de ene helft van de klas de les thuis achter de pc en de andere helft zat  fysiek in de klas, deze helften wisselden elkaar dagelijks om.

D: belangrijk was dat ik beiden klassenhelften gelijkwaardig meenam in de instructie en uitvoering van de opdracht. Tijdens corona was de  kans al groot dat je tijdens de dagen dat je thuis zat je minder betrokken voelde bij de les, niet het gevoel had creatief mee te kunnen doen en je  bezwaard voelde om extra uitleg te vragen. Dit wilde ik voorkomen en daar heb  ik in de lessen en het lesmateriaal rekening mee gehouden.

A: de instructie begon ik sowieso achter de pc waar ik de gehele klas bij naam en met camera’s aan welkom heette en ze de manier van communiceren uitlegde die ik van de fysieke en online leerlingen verlangde. Na  de instructie verwees ik de online leerlingen naar materiaal wat in magister te vinden was waar ze een hand-out vonden met allerlei tips en trucjes om thuis de opdracht uit te kunnen voeren en een map met inspiratieafbeeldingen waar ze een ontwerp uit mochten kiezen. Naast fysiek iedereen op gang te helpen plande ik momentjes in om even online in te checken, uiteraard met camera’s aan. Leerlingen kregen zo het gevoel dat ik betrokken was en ze niet aan hun lot overliet, maar ook dat er gewerkt moest worden in dit uurtje.

R: ik werd ontzettend verrast door een leerling die ik niet had gezien tijdens de fysieke lessen maar die de opdracht had uitgevoerd en daarbij zelf thuis een lichtbak had geknutseld om haar werk in uit te lichten. Blijkbaar had ze het enthousiasme en het vertrouwen gevoeld om op eigen houtje de opdracht uit te voeren en daarbij zichzelf uit te dagen, de leerling was ontzettend trots en het resultaat was heel cool. Dit is wat ik wilde bereiken, dat er ook thuis een gevoel van proces en progressie ontstond en niet dat  vrijblijvende gevoel van de les ‘uitzitten’.

O: het ontwerpen en uitvoeren van een creatieve verwerking aansluitend op de theorielessen voor klas 9 (kunstgeschiedenis oudheid en de middeleeuwen)

D: voor dit project vond ik het belangrijk dat het thuis uitvoerbaar zou zijn met de middelen die je in huis vindt. Het inhoudelijke doel van de opdracht was een stukje kunstgeschiedenis tot leven wekken en naar het heden halen, ook wilde ik iets doen met toegankelijk materiaal: wit papier, maar uitdagen in de techniek.

A: ik heb een instructie lesgegeven én een hand-out die de leerlingen thuis konden raadplegen. Tijdens de introductie blikten we terug op enkele decoratievormen van de kunstgeschiedenis waarbij reliëfs of gravures werden gebruikt. Ik stelde vragen over hoe deze beelden nu eigenlijk werken en met welke elementen zoals vorm, restvorm, hoogte, diepte en schaduw, ze tot stand komen. Deze termen legde ik uit en vertaalde ik naar technieken die ze in de opdracht zelf konden gaan toepassen. Er was keuze in de vorm en techniek, ik liet voorbeelden zien van kunstenaars die mij inspireren anders met (rest)vorm om te gaan zoals Eduardo Chillada. Hij gebruikt knippen en linosnijden als een techniek waarmee je kunt scheppen: de restvorm wordt de dominante vorm en deze manier van omgaan met ruimte is te zien in zijn sculpturen én 2d werken. Dit wilde ik onbewust meegeven aan de leerlingen: het materiaal wat je weggooit, uitduwt, afschraapt en doorprikt kan ook een nieuwe creatie achterlaten, hoe dit vroeger in 3D sculpturen werd gebruikt kan jij ook, zonder complexe vaardigheden, in 2D. Dit ontdek je door te proberen. Uiteraard heb ik thuis eerst allerlei technieken uitgeprobeerd met huis-tuin-en-keuken-materialen, zodat ik adequaat kon begeleiden.

R: de leerlingen mochten zelf een decoratie uitkiezen die in de theorielessen voorbij zijn gekomen, dit wekte direct enthousiasme omdat ze deze op zichzelf al schitterend vonden en dus de decoratie eer aan wilden doen. Er werd zorgvuldig gewerkt en er waren succesbelevingen voor alle niveaus. Wel kozen de leerlingen een techniek die ik had aangeboden en werd er weinig out of the box gedacht, waar ik hoopte dat leerlingen zelf nieuwe dingen zouden verzinnen.

O: voor een kleine expositieruimte in Breda, een vierkant raam aan de straat, mocht ik een vrij werk maken of uitkiezen om te exposeren.

D: wat ik al had gezien en meegekregen van voorgaande deelnames was dat er niet vaak gebruik werd gemaakt van de ruimte en omgeving van ’t vierkantje, er werd vaak een 2D werk opgehangen. Ik wilde mezelf uitdagen wél iets met de ruimte te doen om zo ’t vierkantje tegemoet te komen en zelf ook meer te leren over ruimte en publiek bij je werk betrekken.

A: binnen mijn eigen fascinatie over de werkelijkheid, escapisme, complottheorieën en illusie heb ik een fictief landschap (maan, woestijn, afgraving?) gemaakt met een glazen object (water? ijs? slijm? kwal?) met miniatuur archeologen die het glazen object bestuderen. Door af te tekenen, purschuim, schuimrubber, zand, lijm, spuitverf, glas, ijzerdraad en visdraad te gebruiken heb ik geprobeerd deze illusie te wekken voor de voorbijgangers die, door door het raam te kijken, bovenop dit landschap keken.

R: ik kreeg mooie complimenten van het team van ’t vierkantje en mensen die ik bij de opening heb gesproken, het ruimtelijke effect was goed gelukt en er zijn vaker mensen langsgelopen die even stopten om hun neus tegen het raam te drukken. Wel kreeg ik van familie en kennissen de vraag waar het werk nou over ging, er hing immers geen uitleg bij, de eeuwige discussie: moet ik dit uitleggen of spreekt mijn werk nog niet goed genoeg tot de verbeelding?