#theodotion

Was the Septuagint Destroyed When the Library of Alexandria Was Burnt Down in 48 BC?

By Author Eli Kittim 🎓

The Argument

Some people (typically Jewish apologists) claim that the Septuagint doesn’t exist because it was destroyed when the Library of Alexandria was burnt down in 48 BC.

This conclusion, however, is both textually misleading & historically erroneous.

First

The Alexandrian Library and its collection were not entirely destroyed. We have evidence that there was only partial damage and that many of its works survived. According to Wiki:

The Library, or part of its collection, was

accidentally burned by Julius Caesar during

his civil war in 48 BC, but it is unclear how

much was actually destroyed and it seems

to have either survived or been rebuilt

shortly thereafter; the geographer Strabo

mentions having visited the Mouseion in

around 20 BC and the prodigious scholarly

output of Didymus Chalcenterus in

Alexandria from this period indicates that

he had access to at least some of the

Library's resources.

Second

The Septuagint had already been written and disseminated among the diaspora since the 3rd century BC, and so many of its extant copies were not housed in the Library of Alexandria per se.

Third

Textual Criticism confirms that the New Testament authors used the Septuagint predominantly and quoted extensively from it. If the Septuagint didn’t exist, where did the New Testament authors copy from? And how do you explain the fact that the New Testament and the Septuagint often have identical wording in their agreements?

Fourth

The Dead Sea Scrolls also demonstrate that the Septuagint was far more accurate than the 10th-century-AD Masoretic text. See, for example, the textual controversy surrounding Deuteronomy 32:8. Both the Dead Sea Scrolls and the Septuagint have “sons of God.” The Masoretic text is demonstrably inaccurate because it has “sons of Israel,” a later redaction. Israel didn’t even exist at that time!

Fifth

Emanuel Tov, a leading authority on the Septuagint who has explained the various textual families (or text-types) of the Old Testament, never once mentioned that we lost the Septuagint, or that it was destroyed, or that it was no longer in circulation. On the contrary, he claims that it continued to be in use during the Christian period and that it is much more older than the 10th-century-AD Masoretic text, which the Jews call the “Hebrew Bible.”

Sixth

If the Septuagint was completely destroyed, as some have erroneously suggested, from where were the later revisionists and translators copying from? We have historical evidence that they were, in fact, copying from the Septuagint itself. Wiki writes:

Theodotion … was a Hellenistic Jewish

scholar, … who in c. 150 CE translated the

Hebrew Bible into Greek. … Whether he was

revising the Septuagint, or was working

from Hebrew manuscripts that represented

a parallel tradition that has not survived, is

debated.

So there’s evidence to suggest that the Theodotion version is a possible *revision* of the Septuagint. This demonstrates that the Septuagint existed in the second century AD! Otherwise, where was Theodotion copying from if the Septuagint didn’t exist?

Seventh

The great work of Origen, Hexapla, compiled sometime before 240 AD, is further proof that the Septuagint was still in use in the 3rd century AD! Wikipedia notes the following:

Hexapla … is the term for a critical edition

of the Hebrew Bible in six versions, four of

them translated into Greek, preserved only

in fragments. It was an immense and

complex word-for-word comparison of the

original Hebrew Scriptures with the Greek

Septuagint translation and with other Greek

translations.

Encyclopedia Britannica adds:

In his Hexapla (“Sixfold”), he [Origen]

presented in parallel vertical columns the

Hebrew text, the same in Greek letters, and

the versions of Aquila, Symmachus, the

Septuagint, and Theodotion, in that order.

Eighth

Besides Origen’s Hexapla, we also have extant copies of the Septuagint. According to wiki:

Relatively-complete manuscripts of the

Septuagint postdate the Hexaplar

recension, and include the fourth-century-

CE Codex Vaticanus and the fifth-century

Codex Alexandrinus. These are the oldest-

surviving nearly-complete manuscripts of

the Old Testament in any language; the

oldest extant complete Hebrew texts date

to about 600 years later, from the first half

of the 10th century.

Ninth

There’s also historical and literary evidence that the Greek Septuagint was in wide use during the Christian period and beyond. Wiki says:

Greek scriptures were in wide use during

the Second Temple period, because few

people could read Hebrew at that time. The

text of the Greek Old Testament is quoted

more often than the original Hebrew Bible

text in the Greek New Testament

(particularly the Pauline epistles) by the

Apostolic Fathers, and later by the Greek

Church Fathers.

Tenth

By Author Eli Kittim

The Hebrew name מִיכָאֵל (i.e. Mikha'el) means "who is like God?". It is a rhetorical question, the implication of which is that no person is like God. Interestingly enough, the biblical terminology used to describe Michael is often similar to that of the Messiah. For example, "the archangel Michael" (Jude 1.9), who is described in the Old Testament as "one of the chief princes" (Dan. 10.13), is clearly identified with Christ the "anointed prince" (Dan. 9.25) in 1 Thess. 4.16:

"For the Lord himself, with a cry of command, with the archangel's call and with the sound of God's trumpet, will descend from heaven, and the dead in Christ will rise first" (NRSV).

In Dan. 12.1 there is a reference to a great prince named Michael, depicted as "the protector of your people," who “shall arise” during the time of the great ordeal (i.e. the great tribulation).

The so-called ‘Theodotion Daniel’ form of the LXX translates the Hebrew term עָמַד  aw-mad (i.e. "shall arise") as *ἀναστήσεται*, meaning a bodily resurrection.

The Theodotion Daniel (Δανιηλ 12.1) reads:

Καὶ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ ἀναστήσεται Μιχαήλ ὁ ἄρχων ὁ μέγας, ὁ ἑστηκὼς ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τοῦ λαοῦ σου· καὶ ἔσται καιρὸς θλίψεως, θλίψις οἵα οὐ γέγονεν ἀφ’ οὗ γεγένηται ἔθνος ἐν τῇ γῇ, ἕως τοῦ καιροῦ ἐκείνου·

Translation:

"At that time Michael, the great prince, the protector of your people, shall arise. There shall be a time of anguish, such as has never occurred since nations first came into existence" (NRSV).

The Old Greek (LXX) goes on to say:

καὶ πολλοὶ τῶν καθευδόντων ἐν τῷ πλάτει τῆς γῆς ἀναστήσονται, οἱ μὲν εἰς ζωὴν αἰώνιον, οἱ δὲ εἰς ὀνειδισμόν, οἱ δὲ εἰς διασπορὰν καὶ αἰσχύνην αἰώνιον (Dan. 12.2).

It is translated as follows:

"Many of those who sleep in the dust of the earth shall awake, some to everlasting life, and some to shame and everlasting contempt" (NRSV).

The word *ἀναστήσεται* is the future middle indicative from ἀνίστημι, which is the root word of *ἀνάστασις* and means to ‘raise up’ or to 'raise from the dead.' Accordingly, notice how the term *ἀναστήσεται* in its singular and plural form conveys the meaning of resurrection. In the Th Dan. 12.1, we have the singular form *ἀναστήσεται* ("shall arise"). Similarly, *ἀναστήσονται* (the plural form in the OG Dan. 12.2) represents an explicit reference to a resurrection from the dead, thereby establishing its meaning. And since both of these resurrection events (namely, Michael's resurrection followed by the general resurrection of the dead) are set for "the time of the end" (Dan. 12.4), the implication is that they are eschatological in nature!

Hıristiyanlık Yahudi bir ortamda doğmuş ve Roma dünyasında uzunca bir süre Yahudiliğin içerisinde ortaya çıkan yeni bir mezhep olarak anlaşılmıştı, ancak pagan çevrelere intikal ederken önemli bir tartışmayı da beraberinde getirmişti. Yeni din pagan dünyaya takdim edilirken, ortaya çıktığı coğrafyadaki Yahudi âdetlerine göre mi anlatılacak, yoksa farklı bir karakterde mi sunulacaktı? Yahudi âdetleri içerisinde önemli bir yer tutan, erkeklerin sünnet edilmesi meselesi, bu tartışmada yüzeye çıkan farklılıkların sadece birisiydi. Hakikaten Incil’in Resullerin İşleri verilen, havarilerin Kudüs toplantısının ana gündemi, Hıristiyan olan Helen kökenlilerin sünnet edilip edilmeyecekleriydi. Çünkü, Yahudilik içerisinde bir ‘yenilenme’ hareketi olarak doğan Hıristiyanlık aslında Yahudi geleneklerini de olduğu gibi miras alıyor ve devam ettiriyordu.

Kitab-ı Mukaddes’in ‘Eski’ ve ‘Yeni Ahid’ olarak bölünmesi bunun en basit göstergesidir. Eski-çağ’da anti-semitizmin (Yahudi düşmanlığı) önemli nedenlerinden birisi olan, erkek çocukların sünnet edilmesi Yahudilerin çevresinde yaşayan pagan dünyada çok tepki gören bir uygulamaydı. Aziz Paulus Hıristiyanlığı Anadolu’ya tanıtırken bu sünnet meselesi yeniden ortaya çıktı.

Paulus, aslında iyi eğitimli bir Yahudi olmasına ve esasen havari de olmamasına rağmen, Yunan dünyasında Hıristiyanlığı yayabilmek için, Yahudi hukukundan vazgeçilmesini ve bağımsız bir gelenek oluşturulması gerektiğini düşünüyordu. Bu düşüncesine paralel olarak Kudüs toplantısında erkeklerin sünnet edilmesi aleyhine bir tavır takınmış ve görüşünü benimsetmişti. Fakat, Kudüs’te kalan esas Hıristiyan çekirdek ise, Yahudi değerlerin muhafazasını savunuyordu, çünkü İsa esasen Yahudi geleneklerinin bir ‘yenileyicisi’ olarak gelmişti. Pratik âdetlerden başlayan bu ayrılık tartışması zamanla ilahiyat boyutuna da kaymış olmalıdır; hakikaten Ebionites veya ‘Yahudi Hıristiyanlığı’ olarak adlandırılan grup, aşağıda da görüleceği gibi, Paulus’u Yasa’dan ayrıldığı için gerçek havari olarak kabul etmiyordu.

Kilise literatüründe, kavram olarak ‘Yahudi Hıristiyanlığı’ dört şekilde tanımlanmaktadır. Hıristiyan Kilise’nin ilk biçimi ki, bunu oluşturanlar Yahudi olarak doğmuş fakat Mesih’e inanmışlardı. Tevrat’ın emirlerini esas kabul edip İsa inancını da buna dâhil eden legalist Yahudiler ki, bunlar kendilerini özgün ve yasal Hıristiyanlık olarak kabul ederken pagan Hıristiyanlığını ‘Hellenistik’ ve ‘Paulusçu’ olarak tanımlarlar. Yahudi vahiyci (apokalypsis) düşüncesini Hıristiyan çevreye uyduran seçmeci (eclectique) Hıristiyanlar, ancak bunlar çok belirli bir gruba atfedilemiyor. Yahudi Hıristiyanlığı kavramı, ikinci yüzyılda hem Katolik Kilise’ nin dışında hem de ‘Ortodoks Sinagog’un’ dışında kalanlan tanımlayan bir etiketti. Bütün bunların ortak noktası İsa inancının bir şekilde genel inanç tanımlaması içerisine dâhil edilmesidir.

Hıristiyanlık Yahudi bir ortamda doğmuş ve Roma dünyasında uzunca bir süre Yahudiliğin içerisinde ortaya çıkan yeni bir mezhep olarak anlaşılmıştı, ancak pagan çevrelere intikal ederken önemli bir tartışmayı da beraberinde getirmişti. Yeni din pagan dünyaya takdim edilirken, ortaya çıktığı coğrafyadaki Yahudi âdetlerine göre mi anlatılacak, yoksa farklı bir karakterde mi sunulacaktı? Yahudi âdetleri içerisinde önemli bir yer tutan, erkeklerin sünnet edilmesi meselesi, bu tartışmada yüzeye çıkan farklılıkların sadece birisiydi. Hakikaten Incil’in Resullerin İşleri verilen, havarilerin Kudüs toplantısının ana gündemi, Hıristiyan olan Helen kökenlilerin sünnet edilip edilmeyecekleriydi. Çünkü, Yahudilik içerisinde bir ‘yenilenme’ hareketi olarak doğan Hıristiyanlık aslında Yahudi geleneklerini de olduğu gibi miras alıyor ve devam ettiriyordu.

Kitab-ı Mukaddes’in ‘Eski’ ve ‘Yeni Ahid’ olarak bölünmesi bunun en basit göstergesidir. Eski-çağ’da anti-semitizmin (Yahudi düşmanlığı) önemli nedenlerinden birisi olan, erkek çocukların sünnet edilmesi Yahudilerin çevresinde yaşayan pagan dünyada çok tepki gören bir uygulamaydı. Aziz Paulus Hıristiyanlığı Anadolu’ya tanıtırken bu sünnet meselesi yeniden ortaya çıktı.

Paulus, aslında iyi eğitimli bir Yahudi olmasına ve esasen havari de olmamasına rağmen, Yunan dünyasında Hıristiyanlığı yayabilmek için, Yahudi hukukundan vazgeçilmesini ve bağımsız bir gelenek oluşturulması gerektiğini düşünüyordu. Bu düşüncesine paralel olarak Kudüs toplantısında erkeklerin sünnet edilmesi aleyhine bir tavır takınmış ve görüşünü benimsetmişti. Fakat, Kudüs’te kalan esas Hıristiyan çekirdek ise, Yahudi değerlerin muhafazasını savunuyordu, çünkü İsa esasen Yahudi geleneklerinin bir ‘yenileyicisi’ olarak gelmişti. Pratik âdetlerden başlayan bu ayrılık tartışması zamanla ilahiyat boyutuna da kaymış olmalıdır; hakikaten Ebionites veya ‘Yahudi Hıristiyanlığı’ olarak adlandırılan grup, aşağıda da görüleceği gibi, Paulus’u Yasa’dan ayrıldığı için gerçek havari olarak kabul etmiyordu.

Kilise literatüründe, kavram olarak ‘Yahudi Hıristiyanlığı’ dört şekilde tanımlanmaktadır. Hıristiyan Kilise’nin ilk biçimi ki, bunu oluşturanlar Yahudi olarak doğmuş fakat Mesih’e inanmışlardı. Tevrat’ın emirlerini esas kabul edip İsa inancını da buna dâhil eden legalist Yahudiler ki, bunlar kendilerini özgün ve yasal Hıristiyanlık olarak kabul ederken pagan Hıristiyanlığını ‘Hellenistik’ ve ‘Paulusçu’ olarak tanımlarlar. Yahudi vahiyci (apokalypsis) düşüncesini Hıristiyan çevreye uyduran seçmeci (eclectique) Hıristiyanlar, ancak bunlar çok belirli bir gruba atfedilemiyor. Yahudi Hıristiyanlığı kavramı, ikinci yüzyılda hem Katolik Kilise’ nin dışında hem de ‘Ortodoks Sinagog’un’ dışında kalanlan tanımlayan bir etiketti. Bütün bunların ortak noktası İsa inancının bir şekilde genel inanç tanımlaması içerisine dâhil edilmesidir.

Hıristiyanlık Yahudi bir ortamda doğmuş ve Roma dünyasında uzunca bir süre Yahudiliğin içerisinde ortaya çıkan yeni bir mezhep olarak anlaşılmıştı, ancak pagan çevrelere intikal ederken önemli bir tartışmayı da beraberinde getirmişti. Yeni din pagan dünyaya takdim edilirken, ortaya çıktığı coğrafyadaki Yahudi âdetlerine göre mi anlatılacak, yoksa farklı bir karakterde mi sunulacaktı? Yahudi âdetleri içerisinde önemli bir yer tutan, erkeklerin sünnet edilmesi meselesi, bu tartışmada yüzeye çıkan farklılıkların sadece birisiydi. Hakikaten Incil’in Resullerin İşleri verilen, havarilerin Kudüs toplantısının ana gündemi, Hıristiyan olan Helen kökenlilerin sünnet edilip edilmeyecekleriydi. Çünkü, Yahudilik içerisinde bir ‘yenilenme’ hareketi olarak doğan Hıristiyanlık aslında Yahudi geleneklerini de olduğu gibi miras alıyor ve devam ettiriyordu.

Kitab-ı Mukaddes’in ‘Eski’ ve ‘Yeni Ahid’ olarak bölünmesi bunun en basit göstergesidir. Eski-çağ’da anti-semitizmin (Yahudi düşmanlığı) önemli nedenlerinden birisi olan, erkek çocukların sünnet edilmesi Yahudilerin çevresinde yaşayan pagan dünyada çok tepki gören bir uygulamaydı. Aziz Paulus Hıristiyanlığı Anadolu’ya tanıtırken bu sünnet meselesi yeniden ortaya çıktı.

Paulus, aslında iyi eğitimli bir Yahudi olmasına ve esasen havari de olmamasına rağmen, Yunan dünyasında Hıristiyanlığı yayabilmek için, Yahudi hukukundan vazgeçilmesini ve bağımsız bir gelenek oluşturulması gerektiğini düşünüyordu. Bu düşüncesine paralel olarak Kudüs toplantısında erkeklerin sünnet edilmesi aleyhine bir tavır takınmış ve görüşünü benimsetmişti. Fakat, Kudüs’te kalan esas Hıristiyan çekirdek ise, Yahudi değerlerin muhafazasını savunuyordu, çünkü İsa esasen Yahudi geleneklerinin bir ‘yenileyicisi’ olarak gelmişti. Pratik âdetlerden başlayan bu ayrılık tartışması zamanla ilahiyat boyutuna da kaymış olmalıdır; hakikaten Ebionites veya ‘Yahudi Hıristiyanlığı’ olarak adlandırılan grup, aşağıda da görüleceği gibi, Paulus’u Yasa’dan ayrıldığı için gerçek havari olarak kabul etmiyordu.

Kilise literatüründe, kavram olarak ‘Yahudi Hıristiyanlığı’ dört şekilde tanımlanmaktadır. Hıristiyan Kilise’nin ilk biçimi ki, bunu oluşturanlar Yahudi olarak doğmuş fakat Mesih’e inanmışlardı. Tevrat’ın emirlerini esas kabul edip İsa inancını da buna dâhil eden legalist Yahudiler ki, bunlar kendilerini özgün ve yasal Hıristiyanlık olarak kabul ederken pagan Hıristiyanlığını ‘Hellenistik’ ve ‘Paulusçu’ olarak tanımlarlar. Yahudi vahiyci (apokalypsis) düşüncesini Hıristiyan çevreye uyduran seçmeci (eclectique) Hıristiyanlar, ancak bunlar çok belirli bir gruba atfedilemiyor. Yahudi Hıristiyanlığı kavramı, ikinci yüzyılda hem Katolik Kilise’ nin dışında hem de ‘Ortodoks Sinagog’un’ dışında kalanlan tanımlayan bir etiketti. Bütün bunların ortak noktası İsa inancının bir şekilde genel inanç tanımlaması içerisine dâhil edilmesidir.

Hıristiyanlık Yahudi bir ortamda doğmuş ve Roma dünyasında uzunca bir süre Yahudiliğin içerisinde ortaya çıkan yeni bir mezhep olarak anlaşılmıştı, ancak pagan çevrelere intikal ederken önemli bir tartışmayı da beraberinde getirmişti. Yeni din pagan dünyaya takdim edilirken, ortaya çıktığı coğrafyadaki Yahudi âdetlerine göre mi anlatılacak, yoksa farklı bir karakterde mi sunulacaktı? Yahudi âdetleri içerisinde önemli bir yer tutan, erkeklerin sünnet edilmesi meselesi, bu tartışmada yüzeye çıkan farklılıkların sadece birisiydi. Hakikaten Incil’in Resullerin İşleri verilen, havarilerin Kudüs toplantısının ana gündemi, Hıristiyan olan Helen kökenlilerin sünnet edilip edilmeyecekleriydi. Çünkü, Yahudilik içerisinde bir ‘yenilenme’ hareketi olarak doğan Hıristiyanlık aslında Yahudi geleneklerini de olduğu gibi miras alıyor ve devam ettiriyordu.

Kitab-ı Mukaddes’in ‘Eski’ ve ‘Yeni Ahid’ olarak bölünmesi bunun en basit göstergesidir. Eski-çağ’da anti-semitizmin (Yahudi düşmanlığı) önemli nedenlerinden birisi olan, erkek çocukların sünnet edilmesi Yahudilerin çevresinde yaşayan pagan dünyada çok tepki gören bir uygulamaydı. Aziz Paulus Hıristiyanlığı Anadolu’ya tanıtırken bu sünnet meselesi yeniden ortaya çıktı.

Paulus, aslında iyi eğitimli bir Yahudi olmasına ve esasen havari de olmamasına rağmen, Yunan dünyasında Hıristiyanlığı yayabilmek için, Yahudi hukukundan vazgeçilmesini ve bağımsız bir gelenek oluşturulması gerektiğini düşünüyordu. Bu düşüncesine paralel olarak Kudüs toplantısında erkeklerin sünnet edilmesi aleyhine bir tavır takınmış ve görüşünü benimsetmişti. Fakat, Kudüs’te kalan esas Hıristiyan çekirdek ise, Yahudi değerlerin muhafazasını savunuyordu, çünkü İsa esasen Yahudi geleneklerinin bir ‘yenileyicisi’ olarak gelmişti. Pratik âdetlerden başlayan bu ayrılık tartışması zamanla ilahiyat boyutuna da kaymış olmalıdır; hakikaten Ebionites veya ‘Yahudi Hıristiyanlığı’ olarak adlandırılan grup, aşağıda da görüleceği gibi, Paulus’u Yasa’dan ayrıldığı için gerçek havari olarak kabul etmiyordu.

Kilise literatüründe, kavram olarak ‘Yahudi Hıristiyanlığı’ dört şekilde tanımlanmaktadır. Hıristiyan Kilise’nin ilk biçimi ki, bunu oluşturanlar Yahudi olarak doğmuş fakat Mesih’e inanmışlardı. Tevrat’ın emirlerini esas kabul edip İsa inancını da buna dâhil eden legalist Yahudiler ki, bunlar kendilerini özgün ve yasal Hıristiyanlık olarak kabul ederken pagan Hıristiyanlığını ‘Hellenistik’ ve ‘Paulusçu’ olarak tanımlarlar. Yahudi vahiyci (apokalypsis) düşüncesini Hıristiyan çevreye uyduran seçmeci (eclectique) Hıristiyanlar, ancak bunlar çok belirli bir gruba atfedilemiyor. Yahudi Hıristiyanlığı kavramı, ikinci yüzyılda hem Katolik Kilise’ nin dışında hem de ‘Ortodoks Sinagog’un’ dışında kalanlan tanımlayan bir etiketti. Bütün bunların ortak noktası İsa inancının bir şekilde genel inanç tanımlaması içerisine dâhil edilmesidir.

Yahudi Hıristiyanlığı: Ebionites, Theodotion ve Elkesailer

Hıristiyanlık Yahudi bir ortamda doğmuş ve Roma dünyasında uzunca bir süre Yahudiliğin içerisinde ortaya çıkan yeni bir mezhep olarak anlaşılmıştı, ancak pagan çevrelere intikal ederken önemli bir tartışmayı da beraberinde getirmişti. Yeni din pagan dünyaya takdim edilirken, ortaya çıktığı coğrafyadaki Yahudi âdetlerine göre mi anlatılacak, yoksa farklı bir karakterde mi sunulacaktı? Yahudi âdetleri içerisinde önemli bir yer tutan, erkeklerin sünnet edilmesi meselesi, bu tartışmada yüzeye çıkan farklılıkların sadece birisiydi. Hakikaten Incil’in Resullerin İşleri verilen, havarilerin Kudüs toplantısının ana gündemi, Hıristiyan olan Helen kökenlilerin sünnet edilip edilmeyecekleriydi. Çünkü, Yahudilik içerisinde bir ‘yenilenme’ hareketi olarak doğan Hıristiyanlık aslında Yahudi geleneklerini de olduğu gibi miras alıyor ve devam ettiriyordu.

Kitab-ı Mukaddes’in ‘Eski’ ve ‘Yeni Ahid’ olarak bölünmesi bunun en basit göstergesidir. Eski-çağ’da anti-semitizmin (Yahudi düşmanlığı) önemli nedenlerinden birisi olan, erkek çocukların sünnet edilmesi Yahudilerin çevresinde yaşayan pagan dünyada çok tepki gören bir uygulamaydı. Aziz Paulus Hıristiyanlığı Anadolu’ya tanıtırken bu sünnet meselesi yeniden ortaya çıktı.

Paulus, aslında iyi eğitimli bir Yahudi olmasına ve esasen havari de olmamasına rağmen, Yunan dünyasında Hıristiyanlığı yayabilmek için, Yahudi hukukundan vazgeçilmesini ve bağımsız bir gelenek oluşturulması gerektiğini düşünüyordu. Bu düşüncesine paralel olarak Kudüs toplantısında erkeklerin sünnet edilmesi aleyhine bir tavır takınmış ve görüşünü benimsetmişti. Fakat, Kudüs’te kalan esas Hıristiyan çekirdek ise, Yahudi değerlerin muhafazasını savunuyordu, çünkü İsa esasen Yahudi geleneklerinin bir ‘yenileyicisi’ olarak gelmişti. Pratik âdetlerden başlayan bu ayrılık tartışması zamanla ilahiyat boyutuna da kaymış olmalıdır; hakikaten Ebionites veya ‘Yahudi Hıristiyanlığı’ olarak adlandırılan grup, aşağıda da görüleceği gibi, Paulus’u Yasa’dan ayrıldığı için gerçek havari olarak kabul etmiyordu.

Kilise literatüründe, kavram olarak ‘Yahudi Hıristiyanlığı’ dört şekilde tanımlanmaktadır. Hıristiyan Kilise’nin ilk biçimi ki, bunu oluşturanlar Yahudi olarak doğmuş fakat Mesih’e inanmışlardı. Tevrat’ın emirlerini esas kabul edip İsa inancını da buna dâhil eden legalist Yahudiler ki, bunlar kendilerini özgün ve yasal Hıristiyanlık olarak kabul ederken pagan Hıristiyanlığını ‘Hellenistik’ ve ‘Paulusçu’ olarak tanımlarlar. Yahudi vahiyci (apokalypsis) düşüncesini Hıristiyan çevreye uyduran seçmeci (eclectique) Hıristiyanlar, ancak bunlar çok belirli bir gruba atfedilemiyor. Yahudi Hıristiyanlığı kavramı, ikinci yüzyılda hem Katolik Kilise’ nin dışında hem de ‘Ortodoks Sinagog’un’ dışında kalanlan tanımlayan bir etiketti. Bütün bunların ortak noktası İsa inancının bir şekilde genel inanç tanımlaması içerisine dâhil edilmesidir.

Hıristiyanlık Yahudi bir ortamda doğmuş ve Roma dünyasında uzunca bir süre Yahudiliğin içerisinde ortaya çıkan yeni bir mezhep olarak anlaşılmıştı, ancak pagan çevrelere intikal ederken önemli bir tartışmayı da beraberinde getirmişti. Yeni din pagan dünyaya takdim edilirken, ortaya çıktığı coğrafyadaki Yahudi âdetlerine göre mi anlatılacak, yoksa farklı bir karakterde mi sunulacaktı? Yahudi âdetleri içerisinde önemli bir yer tutan, erkeklerin sünnet edilmesi meselesi, bu tartışmada yüzeye çıkan farklılıkların sadece birisiydi. Hakikaten Incil’in Resullerin İşleri verilen, havarilerin Kudüs toplantısının ana gündemi, Hıristiyan olan Helen kökenlilerin sünnet edilip edilmeyecekleriydi. Çünkü, Yahudilik içerisinde bir ‘yenilenme’ hareketi olarak doğan Hıristiyanlık aslında Yahudi geleneklerini de olduğu gibi miras alıyor ve devam ettiriyordu.

Kitab-ı Mukaddes’in ‘Eski’ ve ‘Yeni Ahid’ olarak bölünmesi bunun en basit göstergesidir. Eski-çağ’da anti-semitizmin (Yahudi düşmanlığı) önemli nedenlerinden birisi olan, erkek çocukların sünnet edilmesi Yahudilerin çevresinde yaşayan pagan dünyada çok tepki gören bir uygulamaydı. Aziz Paulus Hıristiyanlığı Anadolu’ya tanıtırken bu sünnet meselesi yeniden ortaya çıktı.

Paulus, aslında iyi eğitimli bir Yahudi olmasına ve esasen havari de olmamasına rağmen, Yunan dünyasında Hıristiyanlığı yayabilmek için, Yahudi hukukundan vazgeçilmesini ve bağımsız bir gelenek oluşturulması gerektiğini düşünüyordu. Bu düşüncesine paralel olarak Kudüs toplantısında erkeklerin sünnet edilmesi aleyhine bir tavır takınmış ve görüşünü benimsetmişti. Fakat, Kudüs’te kalan esas Hıristiyan çekirdek ise, Yahudi değerlerin muhafazasını savunuyordu, çünkü İsa esasen Yahudi geleneklerinin bir ‘yenileyicisi’ olarak gelmişti. Pratik âdetlerden başlayan bu ayrılık tartışması zamanla ilahiyat boyutuna da kaymış olmalıdır; hakikaten Ebionites veya ‘Yahudi Hıristiyanlığı’ olarak adlandırılan grup, aşağıda da görüleceği gibi, Paulus’u Yasa’dan ayrıldığı için gerçek havari olarak kabul etmiyordu.

Kilise literatüründe, kavram olarak ‘Yahudi Hıristiyanlığı’ dört şekilde tanımlanmaktadır. Hıristiyan Kilise’nin ilk biçimi ki, bunu oluşturanlar Yahudi olarak doğmuş fakat Mesih’e inanmışlardı. Tevrat’ın emirlerini esas kabul edip İsa inancını da buna dâhil eden legalist Yahudiler ki, bunlar kendilerini özgün ve yasal Hıristiyanlık olarak kabul ederken pagan Hıristiyanlığını ‘Hellenistik’ ve ‘Paulusçu’ olarak tanımlarlar. Yahudi vahiyci (apokalypsis) düşüncesini Hıristiyan çevreye uyduran seçmeci (eclectique) Hıristiyanlar, ancak bunlar çok belirli bir gruba atfedilemiyor. Yahudi Hıristiyanlığı kavramı, ikinci yüzyılda hem Katolik Kilise’ nin dışında hem de ‘Ortodoks Sinagog’un’ dışında kalanlan tanımlayan bir etiketti. Bütün bunların ortak noktası İsa inancının bir şekilde genel inanç tanımlaması içerisine dâhil edilmesidir.