#tevenstekst

Ik zit op een bankje op het perron. Er landen twee duiven voor me, beide missen ze een voetje, toch wandelen ze soepel langs broodkruimels en sigarettenpeuken. Ze bewegen zich als stofzuigers met veren over de tegels. Alles wat geen stoep is, knabbelen ze op.

‘Vieze beesten’, zegt een meisje tegen haar vriendin. Ze trekt haar kin een beetje in. Dat mensen duiven vies vinden begrijp ik niet. Ze leven van wat wij teveel hebben. Als duiven vies zijn, zijn wij ranzig. 
 Ik pluk een beetje van mijn croissant en gooi het naar ze, maar ze schrikken en vliegen op. ‘Kutbeesten’, mompel ik. ‘Ja echt he, dat vind ik nou ook.’ Het meisje met de ingetrokken kin knikt instemmend naar me. 
Er gaat een steek door me heen. Alsof ik per ongeluk op de staart van een hond ben gaan staan en geen sorry kan zeggen. Ik wil in vloeiend Duifs mijn excuses aanbieden, maar ik spreek de taal niet goed genoeg. In gedachten schrijf ik mijn excuusbrief: 
’Eénvoetige, gevederde vrienden, het spijt me: jullie zijn geen kutbeesten. Eerder magische vliegmachines, dat zijn jullie. Ik voelde me gepasseerd, vanwege het wegvliegen, maar ik snap het: jullie schrokken van mij. 
Trek het je niet aan hoor, als mensen jullie kutbeesten noemen, of vliegende ratten. Jullie kunnen er ook niks aan doen. Onze steden zijn snackbars voor de duif. Onze stoepen een lopend buffet. Als ik in een snackbar ben, hou ik me ook niet in en ik verwacht ook niet dat jullie dat doen. Leef je uit. Treat yo self.
 Misschien mogen jullie iets minder vaak op straat poepen, maar goed, een kniesoor die daar op let. Anderzijds ruimen jullie ook weer een hoop troep op. Van mij niets dan lof. Blijf lekker knabbelen en knagen dat het een lieve lust is. Ik laat mijn croissant hier achter, voor jullie. Opdat jullie maar rond en dik mogen worden, zo dik dat jullie kleine vleugeltjes je bijna niet meer van de grond kunnen krijgen.’

Zelfs een zwerver zit wel eens ziek thuis. Dat wist ik ook niet. Ik kwam er per toeval achter door zwerver Willem. Hij was al een tijdje niet op straat gesignaleerd en direct gingen er geruchten rond over zijn overlijden. Hij zou in het water liggen. Nee, hij zou zijn aangereden door een dronken bestuurder - de ironie! Of nee, het was toch een nare ziekte. Zelfs het lokale krantje berichtte erover.
 Een paar dagen na zijn vermissing dook Willem doodleuk op in de binnenstad, met een blik bier in zijn hand en een nieuwe jas om zijn schouders. Een paar kilo lichter, dat zag je wel aan hem, maar verder was hij zijn vertrouwde zwervende zelf. Hij had alleen even ziek thuisgezeten.

Waar hij nou precies had verpoosd, bleef me onduidelijk. Zoals wel meer onduidelijk bleef over Willem. Alleen als je hem zag, bestond hij. Als hij er niet was, betekende dat niet dat hij er niet meer was, hij was alleen niet op die plek op dat moment. Willem anticipeert niet op de verwachtingen die wij van hem hebben. Dat is zijn zwerversprivilege: hij hoeft aan niemand meer te laten weten waar hij is. Of daar ook maar op enige manier rekening mee te houden.
 Zonder het bestaan op straat te romantiseren alsof Willem een soort Douwe Dabbert met knapzak is die door de landerijen trekt, - het zwervende bestaan is ontzettend zwaar - schuilt er een simpele logica in de zwerversfilosofie. Je hebt honger, dus je zoekt een maal. Je hebt dorst dus je drinkt. En als de schemer valt ga je op zoek naar een slaapplek. Alles wat eventueel zou kunnen gebeuren is niet relevant, evenmin zijn de verwachtingen die je erover hebt belangrijk. De dingen gebeuren, of ze gebeuren niet. Verder vooruitkijken heeft weinig zin.

In de trein, na mijn werk, plof ik neer op het laatste vrije plekje. De jongen op de andere stoel zit te schrijven in een notitieboekje. Hij is zichtbaar geschrokken door mijn ietwat lompe plaatsname en krult zijn lichaam over zijn woorden.



Als je je gedachten aan het papier toevertrouwt, kun je geen pottenkijkers gebruiken, dat begrijp ik wel. Ik haal mijn laptop tevoorschijn, om zowel de jongen als mezelf gerust te stellen en tik wat woorden op het scherm.


‘De laatvlieger is een vleermuissoort die zo wordt genoemd, omdat hij later uitvliegt dan zijn collega vleermuizen. Ik had dat gehoord bij Vroege Vogels en vond het een mooi idee, een dier noemen naar zijn ritme, een beetje zoals wij elkaar een avondmens, of een uitslaper noemen, een luilak soms zelfs.’

Zuchtend zakt de jongen achterover, blijkbaar heeft hij alles wat hem dwars zat neergepend. Ik kan het niet laten. Ik moet kijken naar zijn tekst. Maar die is niet zichtbaar, zijn hand ligt nog op het papier. Zijn schouderophalende zuchten doen vermoeden dat hij een flinke last meedraagt. Ik tik verder.


‘De vlieg is het enige dier dat is genoemd naar zijn voornaamste manier van bewegen: vliegen. Paarden noemen we geen renners, vissen geen zwemmers. We kennen wel renpaarden en werkpaarden, maar die hebben we eerder al gekwalificeerd als ‘paarden’. Een vlieg doet natuurlijk meer dan vliegen. Hij landt op drollen, wast zijn pootjes als hij gevangen zit achter een raam en wandelt over wijnglazen. Maar wij noemen hem vlieg.’ 



De jongen is in zijn jas gekropen, zijn gezicht is nu helemaal aan het oog onttrokken en zijn verhaal ligt open en bloot op de klaptafel. Een rond, net handschrift zonder doorgekraste zinnen. Als je wil spieken moet je het nú doen. Maar ik weet me nog net te bedwingen. Sommige verhalen kun je beter zelf verzinnen, zeg ik tegen mezelf om mijn nieuwsgierigheid te sussen.

Het is warm vandaag in Schotland. ‘De laatste zomerdag, maak er wat van’, zei de receptioniste van het hotel nog voor ik de deur uitging. Ik had een boekje meegenomen waar ik niks uit zou gaan lezen. ‘Ik hoorde het’, antwoordde ik. ‘De voorspellingen. Alleen maar regen na vandaag.’ ‘Nae bothers’, zei ze terug. Wat zoiets betekent als: geen zorgen. Het is de laatste zomerdag, maar daar gaan we niet melancholisch over doen.

Ik ga zitten op het gras. Krijsende meeuwen overstemmen het rustige gekwebbel van de mensen die hier ook liggen. Stelletjes vooral, mannetje en vrouwtje en het mannetje iets dikker dan het vrouwtje. Buiken en gladde schedels als kale heuvels boven het groen uitstekend.

De pub die aan ons hotel vastzit loopt ondanks het mooie weer al vroeg vol. Meisjes met strakke topjes (vaak met hun moeder) komen als eerste binnen. De mannen, met spijkerbroeken en t-shirts (vaak van een voetbalclub), volgen later. En daarna ook wij. 
‘Hoe kan een land zo mooi zijn en de mensen zo lelijk?’, vraagt mijn vriend C vanaf ons tafeltje bij het raam. Buiten schijnt de zon nog over de heuvels en het water, maar als drinken je hobby is, moet je naar binnen. Bij ons is het precies andersom, denk ik. Het land is één groot rijtjeshuis, maar de mensen zien er goed uit. Op het terras, in de volle zon, zitten we prominent in de etalage. Een pub is juist een plek om je te verstoppen.
 In de namiddag wandel ik aangeschoten weer naar buiten. Het gras is een beetje vochtig geworden en behalve de in het zwerfvuil rommelende meeuwen is er niemand meer.
 We zijn niet zo veel anders, die meeuwen en ik. Altijd zoekend naar iets beters. Denkend dat er in de volgende verpakking iets lekkerders zit. En dat betekent dat je elke frietbakje moet omdraaien om dat zeker te weten.

De volgende ochtend hangen er dikke wolken boven de baai. We ontbijten om de hoek waar de plakken spek de dikte hebben van een klein tijdschrift. Ze liggen op een stapeltje pannenkoeken, badend in ahornsiroop. ‘Misschien zijn de varkens hier dikker, en als je die veel eet, word je dat vanzelf ook’, zeg ik. ‘Ik ga sowieso meer eten in donkere maanden’, zegt C.

Ik ben aan het klussen aan het vakantiehuisje van een vriend als zijn buurjongen komt aangelopen. Marco heet hij, en blijkbaar komt hij wel vaker bij het tuinhekje staan om een praatje te maken. 
Of ik wel eens slakken heb gegeten, vraagt hij na een tijdje, wijzend naar een huisslak op de vlonderplank. 
 ‘Zo eentje?’ Plots voel ik dat ik gister teveel gedronken heb. 
 ‘Ja, of een naaktslak.’


Elk jaar eten we (per ongeluk) zo’n acht spinnen, dat hoor je wel eens. Een slakje erbij zou dus zomaar kunnen, al is het wat onwaarschijnlijk dat zo’n bodemkruiper de weg naar je mond vindt.
 ‘Ik denk het niet’, zeg ik. ‘At je ze gewoon zo? Huis en al?’
 Hij schudt zijn hoofd. ’We prikten ze op een stokje en hielden ze boven het kampvuur.’ ‘Zoals marshmallows.’ ‘Zoals marshmallows. Maar dan vies.’

Marco praat langzaam en nasaal, op het zeurderige af. Zijn woorden vormen samen zinnen, maar elk woord wordt als een aparte zin uitgesproken. Hij kijkt toe hoe we de vlonder voor het vakantiehuisje uit elkaar halen. 
 ’Vier schroeven tegelijk, dat gaat sneller.’
 Ik vraag hem hoe hij dat weet, van die schroeven. ‘Komt omdat ik van metaal ben’, zegt hij. Na een motorongeluk heeft hij vijf jaar in een revalidatiekliniek doorgebracht, waarbij zijn verbrijzelde botten werden vervangen door metaal. Ze hebben hem letterlijk aan elkaar geschroefd. Hij vertelt het op dezelfde langzame en monotone manier. Alsof hij een boodschappenlijstje opleest. ‘En toen maakte mijn vriendinnetje het ook nog uit.’ Zijn schouders zakken en hij stopt zijn handen terug in zijn zakken. Voor het eerst hoor ik iets van emotie in zijn stem. 
‘Ook dat nog’, stamel ik. ‘Dat was niet jouw week zeg’. 
Ik besef hoe dom ik klink, maar meer woorden heb ik even niet. 

 We werken al een een tijd in de zon. Zweetdruppeltjes trekken slakkensporen over mijn lijf. Ik doe mijn shirt uit en pak een glas water uit de kan. ‘Ha! Borsthaar!’, Marco kirt het uit, een mechanisch lachje volgt.
 Hij staat onder de schaduw van een boom, nog steeds achter het tuinhekje, en laat zijn kale, ronde buik zien. ‘Echte mannen hebben geen borsthaar.’
 ‘Nou, laat die mannenborst dan maar eens zien’, zeg ik, me luchtiger voordoend dan hoe ik me voel. 
 ‘Ik mag mijn shirt niet helemaal uittrekken’, zegt hij. ‘Dat is slecht voor het metaal.’ 
 ‘Oh, sorry.’

Deze week paste ik op de kat van vrienden. ’t Was nogal een wilde, die naar me blies en uithaalde als ik in de buurt kwam. Ik gooide wat brokjes in z’n voerbakje en liet het idee varen dat ik hem wilde aaien. Het blijft een wild dier, zei ik tegen mezelf, twee keer het slot op de deur controlerend. 
Hoe vals ook, de oppaskat viel nog mee bij de beesten die ik op Instagram tegenkwam.
 In de voorgaande weken had ik een fascinatie ontwikkeld voor mensen met té grote katten in huis. En dan heb ik het niet over een dikke rooie kater, of een wollige Maine Coon. Nee: een volwassen man die slaapt met een poema in bed, en een stelletje dat de woonkamer deelt met een lynx.

 Vraag me niet hoe ik er bij kwam. Ik drukte gewoon op dat loepje onderin de app, waarin dan een semi-willekeurige grabbelton aan foto’s verschijnt. Daar zaten ze tussen, de foto’s van mensen met wilde roofdieren aan de keukentafel.

 Misschien wat minder toevallig: die grote-poezen-fascinatie kwam toen het bij mezelf al een tijdje niet meer wild was. De dekens lagen als een rimpelloos meer op mijn bed en ik had meer gelezen dan gestoeid. Sleur sloop stiekem het leven in. De noodzaak voor een avontuur leek me dringender dan ooit.

Maar ik ken dat met avontuurtjes (en ik heb het nu niet alleen over slaapkameravontuurtjes), elke keer als ik me er een voorneem kom ik er op terug. Dan verkneukel ik me bij het idee en verzand ik vervolgens in praktische bezwaren.



Ik ben sinds kort iemand met een eco-beker. Een groene, nota bene. Ik neem hem mee op pad en zeg dan tegen de cafeïne dealer van dienst, vlak voordat hij de koffie in een wegwerpbekertje giet: ‘ik heb mijn eigen beker’, en presenteer dan mijn bamboe koffiedrager. 

 Het is moeilijk om je niet moreel superieur te voelen als je je eigen beker tevoorschijn tovert. Ik hou wél rekening met het milieu, staat er op. Althans, dat denk ik dan dat anderen lezen.