#sukcesja

35 lat pakowania przyszłości. Jak sukcesja zmienia rodzinną firmę w technologicznego partnera branży spożywczej

35 lat to w branży opakowań… cała epoka. Gdy w końcówce lat 80. w Toruniu startowała niewielka, rodzinna firma produkująca pierwsze folie do pakowania żywności, nikt nie mówił jeszcze o śladzie węglowym, automatyzacji linii czy MAP (Modified Atmosphere Packaging). Liczyło się jedno: żeby produkt na półce „przetrwał” jak najdłużej.

Dziś ta sama firma stoi przed innym wyzwaniem: jak połączyć doświadczenie trzech dekad z wymaganiami nowego pokolenia technologów, kupców i inżynierów produkcji. I jak przeprowadzić sukcesję tak, żeby nie zatracić tego, co najcenniejsze – know-how, relacji z klientami i obsesji na punkcie jakości.

To właśnie historia PAK Toruń – marki paktorun.pl – która świętuje 35-lecie i jednocześnie przechodzi proces świadomej sukcesji.

Od folii „żeby było czym zapakować” do precyzyjnych rozwiązań procesowych

Początek był prosty: folia miała być wytrzymała, szczelna i dostępna „na wczoraj”. Zakłady mięsne, lokalne piekarnie, pierwsze linie do pakowania serów – każdy miał inne potrzeby, ale wszyscy powtarzali: „Ma działać”. W praktyce oznaczało to:

folię termokurczliwą, która wytrzyma transport w niewiadomych warunkach,

laminaty do wędlin krojonych, które nie pękają w zgrzewie,

rolki na maszyny pakujące, które nie zatrzymują linii produkcyjnej co 20 minut.

Z biegiem lat „ma działać” przestało wystarczać. Pojawiły się konkretne wymagania:

wydłużenie terminu przydatności świeżego mięsa i drobiu,

redukcja gramatury folii bez utraty szczelności,

wsparcie projektowe przy wdrażaniu nowych linii do pakowania próżniowego i MAP,

zgodność z coraz bardziej wymagającymi audytami jakościowymi sieci handlowych.

To wtedy zaczęła się realna transformacja z „producenta folii” w partnera technologicznego. Zamiast jedynie dostarczać materiał, PAK Toruń zaczął wspólnie z klientami projektować cały proces pakowania: od doboru struktury folii, przez parametry zgrzewania, po minimalizację odpadów na linii.

Sukcesja w praktyce: kiedy doświadczenie spotyka cyfryzację

Sukcesja w firmie rodzinnej rzadko jest spektakularnym wydarzeniem. Częściej to setki małych decyzji: „Tak, możemy przebadać ten materiał z nowym dodatkiem barierowym”, „Tak, testujemy ten projekt opakowania na Twojej konkretnej linii”, „Tak, przebudujemy magazyn pod system just-in-time, żebyś miał mniej zamrożonego kapitału”.

Nowe pokolenie w PAK Toruń weszło do firmy już z inną optyką:

dopinanie rozwiązań „pod dane z produkcji”, a nie tylko pod specyfikację,

wdrażanie systemów monitorowania jakości serii w czasie rzeczywistym,

patrzenie na opakowanie jako element całkowitego kosztu produktu, a nie tylko pozycji „folia / tacka / worek”.

Dla jednego z klientów – producenta dań gotowych chłodzonych – ta zmiana podejścia miała bardzo konkretny wymiar. Problem: zbyt częste reklamacje z powodu „napuchniętych” opakowań pod koniec terminu przydatności. Na papierze wszystko było poprawne: MAP, odpowiednia bariera, certyfikaty.

Po serii wspólnych testów okazało się, że kluczowy jest… mikroskopijny detal: parametry zgrzewu przy zmianie dostawcy tacek. Dostosowanie struktury górnej folii barierowej i korekta ustawień na linii dały:

spadek reklamacji o ponad 60%,

wydłużenie realnej „bezpiecznej” sprzedaży produktu o 2–3 dni,

mniej utylizacji na końcówkach serii.

To nie jest magia folii. To jest synergia: doświadczenia technologów, świeżego podejścia nowego pokolenia i skrupulatnych testów w warunkach produkcyjnych.

Bezpieczeństwo i trwałość: od deklaracji na kartce do kontroli w procesie

Bezpieczeństwo żywności nie kończy się na certyfikacie w segregatorze. W praktyce oznacza:

powtarzalne, szczelne zgrzewy – czy pakujemy parówki w atmosferze modyfikowanej, czy twardy ser w próżni,

stabilne właściwości barierowe – tak, aby tlen i para wodna nie „przemykały” przez strukturę folii,

brak migracji niepożądanych substancji z opakowania do produktu.

W PAK Toruń kontrola jakości to nie tylko laboratorium – to także:

bieżące badanie parametrów barierowych serii,

testy zgrzewalności pod konkretne typy maszyn (termoformierki, traysealery, flowpacki),

symulacje warunków dystrybucji (chłodnia, mroźnia, transport mieszany).

Dlatego producent świeżego mięsa, który zmienia linię na w pełni automatyczną, nie dostaje tylko „rolki folii”. Dostaje:

rekomendowaną strukturę folii górnej i dolnej (np. PA/PE o podwyższonej barierowości),

parametry dla zgrzewu: zakres temperatur, presji, czasu,

roadmapę testów technologicznych na produkcji.

W praktyce to minimalizuje ryzyko: mniej przestojów, mniej odrzutów, mniej zwrotów z sieci handlowych.

Ekologia, redukcja plastiku i koszty: realne decyzje, nie slogany

Ekologia w opakowaniach dla branży spożywczej nie polega na tym, żeby „z dnia na dzień” przejść na papier dla surowej kiełbasy. W realnym świecie produkcji i dystrybucji trzeba zbalansować:

bezpieczeństwo mikrobiologiczne,

trwałość i barierowość,

możliwości recyklingu,

koszty materiału i procesu.

Dlatego coraz częściej pojawiają się projekty:

monomateriałowych folii do pakowania serów czy wędlin, łatwiejszych w recyklingu,

zredukowanej gramatury przy zachowaniu tych samych (lub wyższych) parametrów barierowych,

optymalizacji szerokości folii i układów na formatkach, aby ograniczyć odpady technologiczne.

Przykład z produkcji nabiału: duży zakład, linie do pakowania twarogu i żółtego sera w plastrach. Cel: mniej plastiku i niższy koszt jednostkowy opakowania, bez ruszania gramatury samego produktu. Po serii wspólnych testów udało się:

przejść na cieńszą, ale lepiej zaprojektowaną folię barierową,

zoptymalizować układ porcji na formatce (mniej „pustej folii”),

skrócić cykl pakowania dzięki lepszej zgrzewalności.

Efekt? Mniej plastiku, mniej odpadów, niższy koszt opakowania za kilogram produktu – bez kompromisów w bezpieczeństwie.

To właśnie w takim kontekście powstał materiał o tym, jak 35-lecie firmy i proces sukcesji przekładają się na konkretne, nowoczesne rozwiązania dla branży spożywczej, w tym na rozwój takich technologii jak zaawansowane folie do pakowania w atmosferze modyfikowanej opisane w artykule: [https://paktorun.pl/2025/01/15/35-lecie-i-sukcesja-paku/]

Co dalej? Automatyzacja, MAP i partnerstwo zamiast „dostawy folii”

Rynek nie zwalnia. Sieci handlowe oczekują:

dłuższych terminów przydatności produktów mięsnych i garmażeryjnych,

stabilnego wyglądu opakowania przez cały okres życia na półce,

mniejszej ilości odpadów opakowaniowych w całym łańcuchu dostaw.

Producenci żywności odpowiadają inwestycjami:

w linie do pakowania w atmosferze modyfikowanej (MAP) i próżni,

w automatyzację – mniej pracy ręcznej, więcej powtarzalności,

w robotyzację paletyzacji i intralogistyki.

W takim świecie partner od opakowań musi rozumieć nie tylko rodzaj folii, ale także:

jak folia zachowa się w kontakcie z konkretnym produktem (tłuszcz, sól, kwasy),

jak pracuje maszyna klienta przy różnych prędkościach,

jakie wymagania stawia końcowy odbiorca (sieć, eksport, marka własna).

35 lat PAK Toruń pokazuje, że prawdziwa przewaga nie polega na tym, żeby „mieć w ofercie folie”. Polega na tym, żeby umieć je tak dobrać i skonfigurować w procesie, by realnie poprawiały bezpieczeństwo, trwałość i rentowność produkcji.

Jeśli stoisz przed wyzwaniem:

wdrożenia nowej linii do pakowania mięsa, nabiału, pieczywa lub dań gotowych,

optymalizacji obecnego opakowania pod kątem trwałości, ekologii lub kosztów,

przejścia na MAP lub bardziej zaawansowane folie barierowe,

porozmawiajmy o tym jak o projekcie, a nie jak o „zamówieniu na folię”.

Skontaktuj się z zespołem PAK Toruń / paktorun.pl, opowiedz o swoim produkcie i procesie – resztę zaprojektujemy wspólnie.

Mówią i piszą, że to obrzydliwe, z czym ja oczywiście absolutnie się nie zgadzam. Bo po pierwsze należy być przewidującym, a po drugie umówmy się… wizja owa ze wszech miar wydaje się radosna, no i realna, oraz zachęcająca do snucia różnych, mniej lub bardziej fascynujących scenariuszy. Z jednej strony być może Polska by odetchnęła, z drugiej – co niewykluczone – pogrążyła by się na czas bliżej…

Trzy pytania o sukcesję w doradztwie podatkowym do…

dr Adrianny Lewandowskiej

doradcy do spraw strategii i sukcesji

1. Kwestia sukcesji stanowi obecnie jedno z ważniejszych wyzwań, z jakimi musi zmierzyć się wielu doradców podatkowych. Jak przygotować się do tego procesu i efektywnie go przeprowadzić?

Nie wszystkie rodziny zdają sobie sprawę z tego, że efektywna sukcesja to proces – co najmniej 7-letni czas nauki, dyskusji i rozmów w gronie rodziny i współpracowników. Przeznaczenie na proces sukcesji kilku lat pozwala w optymalny sposób wykorzystać dostępne zasoby: wiedzę i doświadczenie pracowników związanych z firmą często od początku działalności, ale i zewnętrznych managerów czy mentorów. Pozwala wysłuchać wszystkich kandydatów na sukcesorów, sprawdzić i rozwinąć ich wiadomości, kompetencje, predyspozycje. Pozwala też starannie przygotować firmę pod względem prawnym – spora część rodzinnych przedsiębiorstw opiera się wciąż na osobie fizycznej prowadzącej działalność, co znaczy, że w chwili nagłej śmierci właściciela biznes po prostu przestaje istnieć. Niestety standardem okazuje się przesuwanie sukcesji w czasie; właściciele wciąż „czują się młodzi”. Z badań przeprowadzonych w ramach projektu „Kody wartości – efektywna sukcesja w polskich firmach rodzinnych” (2012 – 2015), którego byłam Liderem Merytorycznym, wynika, że 65-letni właściciele firm sukcesję mają w odległych planach (aż ponad 60% z nich jest na etapie planowania sukcesji). A do procesu trzeba się przygotować. Długowieczne firmy planują i wdrażają sukcesję według modelu 4W – opracowałam go pracując z polskimi firmami rodzinnymi nad procesem zmian: najpierw trzeba przekazać WIEDZĘ – senior musi być pewien, że ten, który przejmie jego firmę, ma odpowiednie kompetencje i umiejętności. Chodzi tu zarówno o wiedzę o biznesie, jak i o branży i samej firmie – rodzinne opowieści, historie, anegdoty… Drugie W to WŁADZA – sukcesor musi mieć szansę, aby wiedzę wykorzystać – musi powoli przejmować zarządzanie w firmie. Wbrew powszechnemu przekonaniu dopiero trzecie W to przekazanie WŁASNOŚCI – a więc konieczne zmiany prawne, starannie zaplanowane zapisy w testamencie, sprawiedliwy podział majątku prywatnego i firmowego pomiędzy wszystkie dzieci seniora. Przekazanie wiedzy, władzy i własności opiera się na wspólnych WARTOŚCIACH. Często mówię też o piątym W: to WDZIĘCZNOŚĆ! Wdzięczność dziecka za to, że rodzic przekazał mu dzieło swojego życia. I wdzięczność rodzica za to, że syn czy córka z pasją angażują się w prowadzenie rodzinnego biznesu.

2. Nie wszyscy doradcy mogą przekazać swoje kancelarie dzieciom. Jak znaleźć odpowiednią osobę spoza rodziny i na co zwrócić uwagę przy takiej sukcesji?

Nie zawsze ukochany syn chce przejąć odpowiedzialność za firmę. I nie zawsze rodzice chcą przekazać biznes córce – nie wierzą na przykład w jej umiejętności managerskie czy znajomość branży. Sprzedaży firmy nie można traktować jako życiowej porażki. Choć firma traci swój charakter, to jednak taki ruch zapewnia majątek rodzinie, a potencjalnym „niedoszłym” sukcesorom umożliwia budowanie własnego szczęścia.

Jeśli właściciel nie chce sprzedawać firmy, powinien zastanowić się nad zatrudnieniem managera zewnętrznego. Warto pomyśleć o takim rozwiązaniu tymczasowo – zanim do prowadzenia firmy nie dorośnie wnuk czy wnuczka. Zaangażowanie zewnętrznego managera może być bardzo korzystne.

Ale ważne jest, aby doprecyzować wzajemne oczekiwania na samym początku współpracy – sięganie po zewnętrzną kadrę może rodzić konflikty (inny system wartości, inne zaangażowanie). Dla przyzwyczajonego do pracy w międzynarodowej korporacji managera rzadko wartości i relacje będą ważniejsze niż oszczędności czy zysk – a to przecież rdzeń firmy rodzinnej. Jako manager zewnętrzny firmą może też zarządzać zaufany pracownik – ogromnym plusem takiego rozwiązania jest jego znajomość firmy, dobre relacje z klientami i podobne wartości. W branży usługowej, opartej nie na maszynach, patentach i halach produkcyjnych, lecz na wiedzy założyciela i jego partnerskich relacjach z klientami, sukcesja staje się jednak podwójnym wyzwaniem. Przekazywany biznes jest „niematerialny”, a potrzeba zbudowania autorytetu sukcesora wśród klientów jest jeszcze silniejsza niż zwykle.

3. W raporcie z badań nad sukcesją w przedsiębiorstwach rodzinnych wielokrotnie pojawia się wątek trudnych emocji towarzyszących przekazaniu firmy młodszemu pokoleniu oraz potrzeby zaangażowania nestorów po zakończeniu procesu zmian…

Przekazanie biznesu i kwestie dziedziczenia uświadamiają właścicielowi fakt przemijania – dlatego podczas rodzinnych świąt i spotkań nie chce o tym rozmawiać.

Sukcesja wciąż jest tematem tabu polskich firm rodzinnych. Badania Kodów Wartości pokazały, że tylko nieco ponad 10% właścicieli regularnie rozmawia o sukcesji z rodziną. 20% nie robi tego w ogóle, a 50% – okazjonalnie, najwyżej kilka razy w roku.

Właściciel, który często całe zawodowe życie spędził w założonej przez siebie firmie rodzinnej obawia się przyszłości poza firmą – nie potrafi wyobrazić sobie siebie na emeryturze. Tymczasem możliwości aktywnego spędzania czasu po sukcesji jest bardzo dużo! Po pierwsze, właściciel może pozostać w firmie jako doradca młodego prezesa – może nawet mieć swój gabinet i miejsce przy stole podczas ważnych obrad! Ważne jednak, aby nie podważał decyzji sukcesora przed pracownikami. Może pomagać, ale nie zarządzać! Jeśli rodzina zdecyduje się na takie rozwiązanie, warto takie ustalenia ująć jako jeden z punktów Konstytucji Firmy Rodzinnej (konstytucja jest jednym z instrumentów family governance, który reguluje miejsce rodziny w firmie i firmy w rodzinie). Drugim rozwiązaniem (nie wykluczającym oczywiście pierwszego), jest zaangażowanie nestora we wsparcie innych przedsiębiorców – firm stojących przed sukcesją, start-upów czy nawet studentów i uczniów. Cieszę się, gdy podczas kongresów i spotkań biznesowych organizowanych przez Instytut Biznesu Rodzinnego, którego jestem prezesem, przedsiębiorcy dzielą się wiedzą i doświadczeniem opowiadając swoje historie. Coraz więcej nestorów decyduje się na zostanie mentorami. Kolejnym sposobem jest po prostu… odpoczynek! Zwiedzanie świata, zabawa z wnukami, spotkania z przyjaciółki, teatr, muzea czy spacery po lesie. Jak na zwykłej emeryturze! Choć podejrzewam, że tych najbardziej aktywnych nestorów to rozwiązania nie zadowala…

Więcej o firmie Lewandowska i Partnerzy