Eltje Doddema

Een van de gemakkelijkste en moeilijkste oefeningen: kijken zonder oordeel of kennis. Als kind was iedereen een expert in verwondering maar in de loop van de tijd raken we die gave kwijt.

Van 18 november 2010 tot en met 9 januari 2011 liep in De Brakke Grond in Amsterdam de tentoonstelling Expanded Documentary: een samenwerking tussen het KASK en het IDFA. In de bijhorende tentoonstellingstekst staat te lezen:

Och, die maakbare wereld. Hoe graag zouden we toch willen dat we echt in de Matrix zaten. Waar 1+1 gewoon 2 is. Waar mensen doen wat je van ze vraagt. En waar je objectieve antwoorden kunt vinden.

Want objectiviteit bestaat niet of nauwelijks. Er zijn maar weinig dingen die echt objectief vastgesteld kunnen worden. Ik kan er eigenlijk niet één bedenken. Jij wel? Denk dan eens goed na: zijn het echt objectieve criteria of hebben wij zelf die criteria bedacht? 1+1=2 omdat wij samen hebben bedacht dat dit zo is.

Te moeilijk? Denk maar eens aan een willekeurig onderzoek. De conclusie die wordt getrokken wordt neergezet als objectief, maar stiekem is deze helemaal niet objectief. Je hebt namelijk te maken met intersubjectiviteit: omdat een heleboel subjectieve meningen hetzelfde zeggen, kunnen we er een conclusie uit trekken. En daarmee benaderen we objectiviteit.