#mucha comics

#199

Ostatnio była mała przerwa na blogu, bo i na Avalonie znaleźć można było więcej moich tekstów, a i tutaj szykują się małe zmiany. Więcej o tym w kolejnej notce, a teraz zachęcam do przeczytania kilku moich recenzji polskich wydań komiksów Marvela, które pojawiły się na wspomnianym już portalu.

Trzeci tom Thora Gromowładnego uznawałem długo za najgorszy z serii, choć wciąż trzymający dobry poziom. Ponowna lektura pokazała, że jest on lepszy niż myślałem, choć wciąż gorszy od chociażby początkowej sagi o Gorrze. Więcej o tym tomie tutaj.

Druga część losów Kamali Khan to dobre domknięcie jej genezy, gdyż udaje jej się tu pokonać swojego pierwszego większego złoczyńcę. Nadal wolę bardziej jej przygody gdy nie ma założonej maski niż to, co dzieję się gdy jest Ms. Marvel. O drugim tomie przeczytacie tutaj.

Nie spodziewałem się albumu poświęconego Black Widow w Polsce, a tym bardziej nie z aktualnej oferty Marvel Now!. Egmont zaskoczył wydaniem "Powrotu do domu", a sam komiks również okazał się dobrą lekturą. Za co doceniem ten album, sprawdźcie tutaj. (Fragmentu okładki jak w przypadku innych tytułów u góry nie widać, bo jest zwyczajnie brzydka).

A na koniec coś od Muchy, czyli trzeci tom Alias. To były czasy, gdy Bendis potrafił pisać nie tylko równo, co i interesująco, a Jessica Jones z tomu na tom wypada coraz ciekawiej. Jesteśmy o krok od wielkiego finału, gdzie pojawi się Purple Man i nie mogę się doczekać. O wspomnianym tomie przeczytacie tutaj.

Jessica Jones to jedna z bardziej tajemniczych i niezbyt rozpoznawalnych superbohaterek marvelowskiego poletka. Zasadniczo to druga liga, postać o nie bardzo imponujących zdolnościach, ale zmyśle taktycznym i umiejętnościach detektywistycznych, które stają się motorem napędowym życiowego celu Jones, czyli otworzenia własnej agencji, gdzie będzie mogła spełniać się jako pomoc w rozwiązywaniu spraw zwykłych śmiertelników, ale przede wszystkim specjalizująca się w interesach superbohaterów. O tym właśnie traktuje cykl „Jessica Jones: Alias”, a jego trzy pierwsze tomy dostępne są już na półkach księgarń.

Odpowiedzialnym za stworzenie czterotomowej opowieści o Jessice Jones, w której prowadzi jednoosobową agencję detektywistyczną jest Brian Michael Bendis (scenarzysta), twórca „New Avengers”, „Rodu M” oraz „Daredevila: Nieustraszonego”, oraz Michael Gaydos, na którego koncie są m.in. „Daredevil. Redemption” czy „Avengers: Upadek Avengers”. Jeżeli chodzi o tego pierwszego, to z góry można zakładać, że będzie się miało do czynienia albo z klasykiem, albo z dziełem nieprzeciętnym. Rzecz w tym, że „Alias” plasuje się gdzieś pomiędzy, aczkolwiek to już przyczyna pewnych niedociągnięć w warsztacie Gaydosa.

Jessica Jones ongiś należała do Avengers, ale jakoś nigdy nie potrafiła między prawdziwymi tytanami zagrzać dla siebie miejsca, szczególnie, że ani nie była zbyt pewna swych zdolności, ani nie czuła się komfortowo patrząc, jak pierwszoligowi mściciele wykonują większość pracy. Dlatego wolała porzucić tę ścieżkę kariery i zacząć kształtować swoją przyszłość na własnych zasadach, otworzyła dobrze prosperującą agencję detektywistyczną „Alias” i radzi sobie niezgorzej, chociaż czasem zdarzają się sprawy, które wymagają od niej więcej wysiłku i zaangażowania niż jest w stanie zaoferować. Jessica mimo wszystko nigdy się nie poddaje.

Mocną stroną scenariusza z pewnością jest konstrukcja nie na zasadzie konwencji typowego dzieła superbohaterskiego, tylko kryminału lżejszego kalibru, co rozumie się jako wiarygodne sprawy detektywistyczne, ale zbaczające czasem w inne sfery życia codziennego. Niemniej, struktura gatunku utrzymana jest w przyzwoitej jakości i z pewnością stanowi dla nurtu superhero swoisty powiew świeżości. Jones otrzymuje sprawę albo sama na nią „wpada”, po czym następuje śledztwo, prowadzące ją – a wraz z protagonistką i czytelników – nierzadko w ślepe zaułki, podsuwane są odbiorcom niepewne tropy i mylni podejrzani. Scenariusz pierwsza klasa, mówiąc ogólnikowo, acz trafnie.

Jeżeli chodzi zaś o wnętrze – to oprócz przejmujących wątków obyczajowych, atrakcyjnego rozwoju kryminalnych – jedną z największych zalet jest sylwetka Jones. Superbohaterka na „emeryturze”, która postanowiła w życiu robić coś zupełnie innego, niż – jakby nakazywała konwencja – oddać się swego rodzaju powołaniu. Jessica to niepewna wielu spraw kobieta, targana niejednokrotnie sprzecznymi uczuciami, często niepotrafiąca zdecydować się na konkretne kroki, ale za ma zindywidualizowany charakter i wypada bardzo intrygująco na tle parunastu modeli herosów. Jako pani detektyw z kolei stara się być twarda i stanowcza, co nieraz odwraca się na jej niekorzyść, lecz to już inna para kaloszy, tylko zwiększająca prawdopodobieństwo bohaterki.

Z innymi postaciami rzecz nie ma się tak dobrze, choć to nie wina ich kreacji, a silnego, wyrazistego charakteru Jones, górującego i przyćmiewającego pozostałe sylwetki. Co jakiś czas pojawia się wprawdzie osoba, która przebłyskuje unikatową osobowością i niezbyt szablonowym wyglądem, ale w większości drugo- i trzecioplanowa obsada spełnia swoje zadanie, czyli odgrywa barwny pejzaż dla poczynań protagonistki.

W przypadku warstwy graficznej Gaydos obrał – moim zdaniem – niezbyt wdzięczną stylistykę do wyobrażenia tej historii, mógł pójść bardziej w ślady Tima Sale’a i nadać ilustracjom głębi, a tak są po prostu sportretowane prosto, topornie i niezbyt przyjemnie. Dobrana przez Matta Hollingswortha kolorystyka upiększa nieco wszystko i sprawia, że całości znacznie bliżej do klimatów detektywistycznego noir, ale z pewnością brakuje tutaj jakiejś – minimalnej – szczegółowości tła, akcentów w ubiorze i wyglądzie postaci, czy większej ilości elementów w otoczeniu, które zwiększyłby wiarygodność świata przedstawionego.

„Jessica Jones: Alias” to praca znakomita, za czym przemawiają trzy udane i świetnie poprowadzone części, które niewątpliwie wiele zawdzięczają wkładowi Bendisa, zmyślnie wykorzystującego potencjał Jones. Jeżeli chodzi o scenariusz – fabułę, wykreowane realia uniwersum i kreacje bohaterów – zasłużone, mocne pięć na pięć, ale nie do końca celna stylistyka – uratowana doborem barw – graficzna trochę napsociła. Na szczęście, historia przyćmiewa prawie wszystkie niedociągnięcia.

W zbiorze „Legendy Mrocznego Rycerza” zaprezentowano pięć różnych historii z uniwersum Detective Comics, prezentujących okoliczności bezpośrednio (w czterech kawałkach) i pośrednio (jedno rysunkowe opowiadanie) związanych z tytułowym herosem. Scenariuszowo są to całkiem sprawnie poprowadzone utwory autorstwa różnych osób, lecz główną rolę odgrywa w tym przypadku postać rysownika, Tima Sale’a, mistrza w swym fachu, a ten zbiorek wyłącznie potwierdza jego wielkość i utrzymuje w przekonaniu, że nieważne, której się stylistyki złapie, to i tak uczyni za jej pomocą z historii coś odjechanego. Jak w tym przypadku.

Na początek, „Szaleńcy w więzieniu”, może okazać się dla wielu wielkim zaskoczeniem, bowiem Batman osobiście w nim nie występuje. Pierwsze skrzypce gra w tym utworze Jeremiah Arkham, opiekun i dyrektor Azylu Arkham, z którego na czas remontu wysiedlono „lokatorów” do Blackgate. Ciekawa wizja Alana Granta, utrzymująca narracyjne czytelnika w skupieniu, przybliża odrobinę sylwetkę osławionego twórcy więzienia oraz samego zakładu z czasów poprzedzających działalność Mrocznego Rycerza. Niewątpliwie perełka dla tych, którzy szukają czegoś więcej o Azylu.

„Ostrza” Jamesa Robinsona, bodaj najlepsza historia w zbiorze, opowiada o Batmanie, tropiącym mordercę (Mr. Lime’a) starszych osób. W tym samym czasie w Gotham City pojawia się nowy obrońca, Cavalier – zamaskowany na wzór Zorro (mrugnięcie do czytelników) bohater, walczący za pomocą szpady. Opowiadanie jest bardzo nieprzewidywalne, a jeden twist fabularny zachwyca i wbija w fotel. Na dodatek Batman nie jest tutaj wyobrażony jako niezwyciężony superbohater. Dające do myślenia.

W środku ponownie uderza w nas Alan Grant „Nieudacznikami”. Jak sama nazwa wskazuje na pierwszym planie pojawią się tytułowi nieudacznicy, czyli pośledni przestępcy Gotham, którzy chcieliby się wreszcie wybić, dlatego porywają dla okupu burmistrza, komisarza Gordona i Bruce’a Wayne’a. Okazuje się to dla nich wielce niefortunne posunięcie. Intrygujące w „Nieudacznikach” wydaje się obranie stylistyki z dawnych komiksów. Jak znalazł i dla starych wyjadaczy, i dla wszystkich tych, którzy chcieliby zapoznać się z Mrocznym Rycerzem quasi-początku.

Bardzo ujmująco wypada także „Mroczny Rycerz na randce” Darwyna Cooke’a, stanowiący krótki, humorystyczny epizod Batmana z Catwoman, a wszystko w trakcie swoistej pogoni, podczas której kocica wyraźnie flirtuje z Gackiem. Jeżeli ktoś lubi Zamaskowanego Krzyżowca na wesoło, nie powinien odpuścić sobie tego dzieła, mimo że ma w nim typowo sensacyjnych zagrywek.

Ostatnim uderzeniem jest „Noc po nocy” Kelley Puckett – opowieść zaczerpnięta z serii „Black & White”. Jest to, podobnie jak wcześniejsza historia, niedługi epizod, w którym wyłuszczono czytelnikom, co siedzi w głowie Batmana podczas codziennego łapania uciekającego przed nim Jokera. Za tym powierzchownym wyścigiem stoi coś większego, zmaganie się Mrocznego Rycerza z przeszłością, utożsamiającego niektóre elementy teraźniejszości z dramatycznymi zdarzeniami z jego młodości. To nietypowe spojrzenie na Zamaskowanego Krzyżowca pozwala – wszystkim postrzegającym go jako dość karykaturalną i przerysowaną postać – zapoznać się z motywacjami jego „emocjonalnego kalectwa”.

Czego by jednak nie mówić o scenariuszach (wcale przystępnych), wybija się tutaj warsztat Tima Sale’a, potrafiącego dostosować szatę graficzną do danej historii, jak Alfred strój Bruce’a do adekwatnych okoliczności. Sięgając po ten zbiór dozna się obcowania z rysownikiem – na pierwszy rzut oka sztampowym – ale być może po obejrzeniu całego albumu zacznie się postrzegać zastosowany w „Legendach” popis, jako smakowitą próbkę wszechstronnych możliwości artysty.

Jeph Loeb i Tim Sale w serii „kolorowych” bohaterów Marvel Comics reinterpretuje genezy najpopularniejszych superbohaterów, nadając im psychologicznej głębi i odziera ich z naiwności, jaka towarzyszyła postaciom u początków. Duet komiksiarzy tym razem wziął się za Hulka, szarego olbrzyma, inspirowanego dr Jekyllem i panem Hydem. Nie można odmówić komiksowi uroku i gracji, ale to coś, do czego ten tandem przyzwyczaił swoich wiernych czytelników.

Życie Bruce’a Bannera odmieniło się w jednej chwili. Uczciwy, pomocny naukowiec z umysłem zdolnym do tworzenia ogromnych rzeczy stał się potworem, a wszystko na skutek poświęcenia się i ratunku przyjaciela, Ricka Jonesa. To właśnie w zamian za niego Banner otrzymał soczystą dawkę promieni Gamma, stając się niedługo potem najsilniejszą, lecz nieokrzesaną, istotą na świecie. Zdaje się, że jedyną rzeczą, która jest w stanie przebić się przez masę mięśniową giganta do jego serca jest miłość Betty Ross, córki nemezis Bruce’a, generała Thaddeusa „Thunderbolta” Rossa.

Postać Hulka zadebiutowała na kartach komiksu za sprawą Stana Lee i Jacka Kirby’ego (którym autorzy tego utworu go zadedykowali) w roku 1962 na łamach „The Incredible Hulk vol. 1 #1”. W jadeitowego olbrzyma wciśnięta została kwintesencja ludzkiej agresji, wściekłości, porywczości i autodestrukcji, co miało odzwierciedlać podejście ówczesnego systemu USA (wojna w Wietnamie, przemoc domowa, bunt przeciw poborowi – zrodzenie się hippisów). Takie też podejście zechcieli zaszczepić w tym bohaterze reinterpretatorzy, Sale oraz Loeb, tylko że oni wykorzystali jeszcze parę innych technik, aby umotywować wszelakie destruktywne działania Hulka.

Cała historia różni się od innego podejścia w serii – od „Spider-Mana: Niebieskiego” – do narracji, ale niejako powiela strukturę „Kapitana Ameryki: Białego”. Narracja prowadzona jest według kompozycji ramowej, gdzie Banner spotyka się z przyjacielem, doktorem Samsonem, i zaczyna mu się zwierzać. Właśnie tak czytelnik wnika w retrospekcyjną historię Hulka, tuż przed staniem się niepowstrzymanym olbrzymem, poprzez przemianę oraz próby radzenia sobie z przeciwnościami losu – metamorfozą w dualistyczną istotę na kształt postaci z powieści Roberta Louisa Stevensona. Niemniej, zaobserwować w komiksie można jeszcze wiele różnych zjawisk towarzyszących początkom Hulka: jego konfliktowi z armią, niezrozumieniem swego przekleństwa, ale także zaprezentowano tutaj relacje Bruce’a z Rickiem Jonesem i miłością życia, Betty Ross. Bardzo dosadne jest także wyobrażenie Bannera cierpiącego i mającego wyrzuty sumienia z powodu strasznych czynów, wyrządzonych przez swoje alter ego.

Warstwa graficzna w wykonaniu Tima Sale’a znów udowadnia, że rysownik zna się na rzeczy i jest wyczulony na to, jaką stylistykę i technikę obrać do danej historii, żeby podkreślić cechy bohaterów, konkretne emocje, zjawiska; jak nadać im symbolicznego wyrazu poprzez cieniowanie, odpowiedni model postawy (pozę), ustawienie. Z Sale’em jest jak z pracami Tony’ego Sandovala albo Edwarda Dwurnika, gdy raz się zobaczy jego obrazy, już niemal zawsze będzie się potrafiło je odróżnić od dzieł innych twórców.

„Hulk: Szary” jest kolejnym obok „Spider-Mana: Niebieskiego” oraz „Kapitana Ameryki: Białego” komiksem naszpikowanym pokaźną dawką emocji, dramaturgii i bestialstwa, chociaż nie tylko samego Hulka, ale również jego oprawców. Loeb i Sale wrócili w tej historii do początków, żeby jeszcze raz przypomnieć genezę postaci, uzupełniając ją o niebanalną problematykę, rzucającą nowe światło na uczucia, cele, cierpienie i motywacje tytułowego bohatera. Jak zwykle, klasa sama w sobie.

Angażujące śledztwo największego detektywa na świecie? Nowe spojrzenie na pomagiera w czerwonym kostiumie, zielonych rękawiczkach i żółtej pelerynie? Seria dobrze znanych szaleńców i superzłonczyńców? I dość nieprzewidywalna oś fabularna? To i wiele więcej w powieści graficznej z Obrońcą Gotham w roli głównej!

„Mroczne zwycięstwo”, wespół z „Długim Halloween”, stanowi jeden z najlepszych komiksów o Batmanie – i nie ma się temu, co dziwić, wszak stworzyło go dwóch wyśmienitych komiksiarzy Jeph Loeb oraz Tim Sale. Jednak nie to jest jedynym wyznacznikiem jakości, wystarczy przeczytać kilka pierwszych stron, aby zorientować się, że nie będzie to pierwsze lepsze dochodzenie albo gonitwa Zamaskowanego Krzyżowca, tylko pełnowartościowe danie z suspensem, przewartościowaniem paru bohaterów oraz ukazaniem Mrocznego Rycerza w chwilach niemocy.

Coś się kończy, coś się zaczyna… takie motto mógłby nosić komiks o początkach kariery Batmana i Robina, Dynamicznego Duetu, bowiem po wszystkich zdarzeniach mających miejsce w „Długim Halloween” sytuacja wciąż nie wygląda zbyt różowo. Widoczny jest w fabule schemat swoistej cykliczności – aczkolwiek w tym pozytywnym sensie – otóż miasto, uwolnione spod zbrodni Holidaya, miast odetchnąć ponownie trzymane jest pod terrorem seryjnego mordercy. Jednak tym razem działającego na nieco odmiennych zasadach i pozostawiającego po sobie poszlaki – od swego poprzednika wziął wyłącznie modus operandi oparty na aktywności świątecznej.

Batman nie ma lekkiego życia. Odkąd jego przyjaciel, prokurator okręgowy Harvey Dent poświęcił się w imię dobra Gotham, Zamaskowany Krzyżowiec musi zdawać się w wielu sprawach na sobie. Miasto z kolei boryka się z nowym przestępcą, nieuchwytnym i działającym we wcale bestialski, ale i wyrafinowany sposób. Oto na celownik obrał sobie lokalnych stróżów prawa, wiesza ich i zostawia po sobie karteczki z grą w wisielca. Batman stara się dociec, kim tak naprawdę jest przestępca. Podejrzanych także nie brakuje – Joker, Człowiek-Zagadka, Catwoman, a nawet jego dawny przyjaciel, obecnie Dwie Twarze.

Narracja komiksu ułożona jest według specyficznego wzorca wątku detektywistycznego, podrzucającego mylne tropy czytelnikowi i oferującego dużą dawkę suspensu. Napięcie budowane jest w nim iście według reguły Hitchcocka – na początku mocne uderzenie, a potem coraz bardziej zwiększające się ekscytacja wobec rozwiązania misternie tkanej zagadki. Warto też wspomnieć, że w fabułę tego utworu wplecione zostały genezy kilku istotnych dla otoczenia Bruce’a Wayne’a postaci, jak Dick Grayson czy Harveya Denta.

Graficzna szata również nie pozostawia złudzeń – Sale jak zwykle dobiera odpowiednią poetykę rysunkową do historii. Specyficzne, ubogie w detale modele ekspozycji i bohaterów, prosta, przyjemna dla oka kreska sprawiają, że czytelnik zamiast skupiać się na pięknych ilustracjach, wnika w porywającą intrygę, zastanawia się nad podejmowaną problematyką oraz ukazaniem konkretnych charakterów. Niemniej nie można mu zarzucić nieumiejętności w takiej kreacji, bo wystarczy rzucić okiem na emocje wyrażane na twarzach sylwetek, a już się wie, że twórca potrafi niemało.

„Mroczne zwycięstwo” zatem wyjawia czytelnikom początki aktywności Batmana, pojawienie się Harveya Denta i Dicka Graysona, wystawia działalność wielu superzłoczyńców Gotham, a robi to w sposób niesamowity, zachwycający i emocjonujący. Wyraźnie podkreśla się rolę przeróżnych osób w świecie Mrocznego Rycerza, na niego samego także zostaje rzucone nowe światło, aczkolwiek najważniejsze jest to, że komiks nie traktuje wyłącznie o sensacyjnych losach i kryminalnej zagadce, lecz stara się przemycać również pewne wartości.

„Spider-Man: Niebieski” poziomem zrównuje się z „Kapitanem Ameryką: Białym”, przekazuje podobne wartości moralizatorsko-poznawcze, porusza tematy społecznego tabu oraz ukazuje Petera Parkera, Spider-Mana, herosa Nowego Jorku jako człowieka cierpiącego, którego poczucie winy mimo upływu lat nie zgasło.

Jeph Loeb i Tim Sale udźwignęli powagę sytuacji, dlatego też czytelnik zaangażowany w historię nie tylko zrozumie Parkera, ale będzie mógł się z nim identyfikować – problemy codzienności, problemy spotykające nas na każdym kroku, z którymi musimy się mierzyć, mimo ich ciężaru emocjonalnego budują most pomiędzy niby nieosiągalnym herosem a zwykłym zjadaczem chleba.

Spider-Man rokrocznie w Walentynki pozostawia czerwoną różę, w miejscu, gdzie przed laty rozegrała się jedna z jego największych życiowych tragedii – śmierć Gwen Stacy. Niebyle jaka śmierć, bowiem w tamtym czasie między Gwen a Peterem rodziło się coś większego niż przyjaźń, coś, co zostało nagle zerwane za sprawą Green Goblina, któremu Parker darował życie, lecz przypłacił to utratą bliskiej sobie osoby.

Opowieść wbrew standardom konwencji superbohaterskiej nie kręci się wokół ratowania miasta przed zagrożeniem, mimo że te permanentnie pojawia się w postaci Rhino, Jaszczura czy Sępa, ale jest wyłącznie pretekstem do snucia historii o Peterze, jego życiowej przemianie z nieudacznika i szkolnego popychadła w całkiem atrakcyjnego chłopaka, nawiązującego znajomości i przybliżającego się do dwóch interesujących kobiet, Gwen Stacy i Mary Jane Watson.

Loeb podobnie jak w „Kapitan Ameryka: Biały” rozpoczyna historię od smutnej sceny, będącej konsekwencją czegoś, do czego bohater będzie powracał w retrospektywnym przeglądzie wspomnień. Czytelnik za sprawą narracji wnika w opowieść, zaczyna rozpoznawać w Peterze (tym początkowym) cechy mu bliskie, żeby nie powiedzieć przeciętne, a bardziej uniwersalne, które sprawiają, że zaczyna się do bohatera czuć swoistą sympatię. Wprowadzane (kolejne po Parkerze, szczególnie Gwen) postacie także nabierają autentycznych kształtów, posiadają nie tylko własne cechy, ale zindywidualizowaną duszę – działania wytyczają za sprawą wzoru kultury, tj. sposobu myślenia, postrzegania świata i hierarchii wartości, do tego kierują nimi obawy, pasje, sympatie i antypatie, motywacje i dążenia. Razem wszystkie te suplementy tworzą portrety bardzo prawdopodobne.

Po raz wtóry również i Sale pokazuje się z jak najlepszej strony wybierając odpowiednią stylistykę graficzną do przedstawienia tej historii – minimalizm i bazowanie na wielkich ilustracjach, unikając rozlokowania wielu obrazów na jednej planszy. Dzięki takiemu zabiegowi czytelnik nie skupia się na dynamice, ale na tym, co wyrażają konkretne sceny, bohaterowie i jaki ma to wpływ na resztę (logika przyczynowo-skutkowa zachowana także i tutaj, realistyczne gesty, mimika i uczucia) – potęguje dodatkowo kolorystyka, na pierwszy rzut oka uboga, ograniczona do podstawowych kolorów i kilku ich odcieni. Wyczuć da się w warstwie graficznej także swego rodzaju hołd dla dawnej metodologii tworzenia komiksu oraz możliwością druku wyłącznie niektórych barw.

„Spider-Man: Niebieski” to kolejny klejnot w koronie twórczości Loeba i Sale’a – poruszający i zmuszający do refleksji, ukazujący bohatera popkultury jako osobę rozdartą, robiącą sobie wyrzuty, uczłowieczoną. Jednym z głównych czynników sprawiających, że dzieło uznaje się za wybitne jest ilość i jakość interpretacji, jakie utwór w odbiorcy wyzwala, i trzeba przyznać, że ten komiks przy każdym nowym odczytaniu wyłącznie zyskuje, pozwala odnaleźć w Parkerze nowy wymiar osobowości, ale też pozwala nam zgłębić relację łączącą go z swą pierwszą miłością.

Być może wydanie komiksu „Cage” w dobie rosnącej popularności tworów superbohaterskich było najlepszym rozwiązaniem, szczególnie, że tytuł poprzedzony był netflixowskim serialem, zgarniającym całkiem przyzwoite i dobrze rokujące na przyszłość opinie. Jednak powieść graficzna z Power Manem w roli głównej bodaj zmieni spojrzenie na samą postać i zaoferuje kilka powodów do refleksji nad kwestiami etycznymi.

„Kiedy nikt nie chce ci pomóc, zadzwoń do Bohatera do Wynajęcia” – głosi czwarta okładka komiksu i wcale nie kłamie, aczkolwiek nie wyraża się także jasno i jednoznacznie. Cage’a można wynająć, aby obronił niewiastę przed bandziorami, można nasłać go na uliczny gang terroryzujący mieszkańców, ale swobodnie może skopać tyłek także komornikowi czy bankierowi, pragnącemu odzyskać zaciągnięty dług – wystarczy koperta z zielonymi, a Luke załatwi sprawę. Od tego właśnie jest.

W ujęciu Briana Azzarello („100 naboi”, „Batman – Rozbite miasto”, „Joker”) Luke Cage nie jest mścicielem, walczącym z ciemiężycielskim systemem, mafią czy bandą rzezimieszków, nękających całą dzielnicę. Ten Cage to nie szlachetny, choć niezaprzeczalnie hardy Power Man, to nie portret, jaki podaje Netflix czy nowsze komiksy. W tym komiksie to wyluzowany, rubaszny i milczący mięśniak o niezbyt przyjemnej aparycji, pełen obojętności i egoizmu, do tego lubujący się w używkach.

Cała opowieść utrzymana jest w stylu blaxploitation – podejrzana dzielnica przepełniona jest stereotypami, środowiska afroamerykańskie pośrednio albo bezpośrednio łączą się z przestępczością bądź niemoralnym zachowaniem. Scenariuszowo okolica nie napawa optymizmem i raczej odpycha, ale Azzarello słynie z posępnych wizji, a tą uzupełnił doskonale wpasowującym się w sztafaż slangiem.

Całość dopełniają ilustracje Richarda Corbena. Zastosowanie undergroundowej stylistyki okazała się strzałem w dziesiątkę i nadała światu przedstawionemu autentyzmu, oddając wcale realistycznie, aczkolwiek czasem widać ciągoty artysty w stronę popartu. Specyficzne modele postaci, wypełnienia, zabawa kropkowaniem i cieniowaniem sprawiły, że dzielnica naprawdę kojarzy się czytelnikowi z stereotypowym przedmieściem amerykańskiej metropolii – niebezpiecznej, niepokojącej i kontrastującej z niedalekimi osiedlami. Ostatnim ważnym punktem było uzupełnienie kolorami przez Jose’a Villarrubia, co znakomicie domknęło powyżej przytoczone wrażenia, bowiem kolorystyka również nie jawi się odbiorcy w – nomen omen – nie najlepszych barwach.

Komiksowi wyjadacze i fani utworów superbohaterskich zapewne już wiedzą, że po „Cage’a” sięgnąć trzeba, ale sympatykom netflixowego serialu zaleca się wręcz przyjrzenie bliżej graficznej powieści, aby wyrobić sobie zdanie na temat postaci, a bardziej nawet skonfrontować jego mroczniejsze oblicze z tym telewizyjnym – kontrast zabójczy. Azzarello dobrej próby, po prostu czytajcie.

Jasona Aarona ostatnio bardzo ciepło wspominam z powodu przewartościowania postaci marvelowskiego boga pierunów w cyklu „Thor Gromowładny”, gdzie postawił na odrobinę mroczniejsze akcenty. Jednak prawdziwą głębię posępności można odnaleźć wyłącznie w „Ludziach gniewu”, brutalnym a krwistym thrillerze grającym na emocjach czytelnika niczym bard na strunach ludni.

Dwóch niezwykłych komiksowych twórców wzięło się razu pewnego za stworzenie dzieła trochę odmiennego, konwencjonalnie realistycznego, a wręcz naturalistycznego, bowiem Ron Garney oraz Jason Aaron w „Ludziach gniewu” przedstawiają historię rodziny, której losy niespodziewanie związały się morderstwem dokonanym przez jednego z członków rodu, zaś lokalna społeczność napiętnowała wszystkich jego członków. A przecież takie przypadki to nie wyłącznie licentia poetica, bujna wyobraźnia autora czy beletryzacja miejskiej legendy – zwłaszcza, że na początku XX wieku ludzie wierzyli jeszcze w zjawiska, które nie bardzo imały się faktom i nauce. Nawet kilka pokoleń i rozwój cywilizacyjny nie mają aż takiego wpływu, żeby doszczętnie zmyć brudne plamy z rodowodowego życiorysu oraz uznać wszystkie wierzenia ludowe za bujdy.

Na początku XX wieku Isom Rath zadźgał człowieka podczas kłótni o stado owiec, co stało się przyczyną przekleństwa rodu i sprowadzenia swoistej klątwy, jako że dalsze pokolenia wplatają się coraz bardziej w mroczne i zabójcze wydarzenia. Jednak niejaki Ira Rath, praprawnuka pierwszego rodzinnego mordercy, bezpardonowy płatny zabójca i najtwardszy facet w Alabamie, postanawia wreszcie zmienić los rodziny. Nie jest tylko świadomy, do jakich konsekwencji doprowadzi jego zlecenie.

Wprawdzie komiks nie wlicza się do najobszerniejszych, ale na jego kartach przeplata się kilka skomplikowanych, złożonych problematycznie wątków, do tego nierzadko właściwa akcja przeplata się z przeszłością, która przewija się w „Ludziach gniewu” niemalże na każdym kroku, acz najczęściej w tle bądź pośrednio. Autor dba także o to, aby nie nużyć czytelnika, choć większość motywów sprawia, że dzieło raczej skierowane jest do odbiorcy o silnych nerwach, bowiem kwestie moralne są tutaj przedstawiane w złym świetle, zaś hierarchia wartości zostaje całkowicie spaczona.

Oczywiście, nie tylko kwestie sensacyjne są w komiksie istotne, czy motyw „klątwy”, także relacje pomiędzy Irą a jego synem, niezdrowe więzi, ale to również konfrontacja dwóch zupełnie różnych charakterów, odmiennych prawie pod każdym względem i gdyby nie ta sama krew, być może nic innego by tych dwoje nie łączyło. A trzeba przyznać, że owa relacja jest – czytelniczo – bardzo ciekawa.

Oprawa wizualna też nie stanowi problemu – Garney utrzymuje się w, spójnej z warstwą tekstualną, posępnej i niepokojącej estetyce, korzystając z dość prostych rozwiązań, plastycznej, ale właściwie niecharakterystycznej oraz mało dokładnej kreski, wypełnienia barwami nie nadają ilustracjom głębi, lecz znakomicie oddają ducha brutalnego utworu. Miejscowa niedbałość bardzo dobrze łączy się z dynamiką opowieści, ekspresywnymi a emocjonującymi scenami oraz idącą za nimi problematyką i brakiem litości.

Jason Aaron nie stworzył wybitnego dzieła, co wypada podkreślić, lecz sprawił, że na rynku pojawił się utwór wart uwagi, brutalny w przekazie, ponury w stylistyce i estetyce, wciągający fabularnie i ukazujący mroczne prawdy świata. Jednak ów thriller nie powinien trafić do każdych rąk, bowiem notorycznie łamie prawa i zagina moralność, a jego naturalistyczna powierzchowność może bardzo zniesmaczyć. Poza tym, całkiem udatny tekst kultury.