Eindelijk mag Zeina dromen van de Spelen – mét hoofddoek
Zeina Nassar is bokskampioen van Duitsland. Wegens haar hoofddoek werd ze geweerd van internationale toernooien. Tot deze week.
Boven een autospuiterij in het zuiden van Berlijn staan in een gymzaal zo’n 25 mannen en jongens, en twee vrouwen, dicht op elkaar te schaduwboksen. Het is de warming-up voor de bokstraining van sportschool-Rahn, op een doordeweekse avond. ‘Vechtsport systematisch leren’ staat op een plakkaat aan de muur. En ‘Opgericht in 1906’.
Eén van de twee vrouwen tussen al die mannenlijven is groot, stevig, met blote armen en voeten en een blonde paardenstaart. De ander is een stuk kleiner en slanker, heeft lange zwarte mouwen, een lange zwarte broek, boksschoenen en een strakke zwarte hoofddoek met daarop het logo van haar sponsor.
Zij is duidelijk de snelste en de felste van de twee, en misschien wel van de hele groep. Ze heet Zeina Nassar, is 21 jaar, Duits kampioen vedergewicht 2018 en al de hele week in een staat van euforie. Die opgetogen stemming is veroorzaakt door het recente besluit van de internationale boksbond AIBA dat vrouwen met een hoofddoek voortaan mogen meedoen aan internationale bokswedstrijden. Opeens is een internationale doorbraak een mogelijkheid voor Zeina Nassar.
Op een signaal van de trainer formeren zich duo’s. Nassar staat nu tegenover een bonk spieren met kortgeschoren kop. Hij is een hoofd groter en heeft ook langere armen. Ze dansen wat voor en achter uit, delen snelle stoten uit, weren af, zoeken gaten in elkaars dekking. Dof klinken de klappen van de bokshandschoenen van de één tegen de bokshandschoenen, of het lijf, van de ander. Eerst zacht, bijna speels, allengs krachtiger.
Na zo’n twee minuten klinkt uit het mobieltje van de trainer een bel voor de volgende ronde. En als in een boerendans wendt iedereen zich tot een andere partner. Met overgave en geconcentreerde blik bokst Zeina Nassar alweer tegen de volgende lange man. Pas als de bel opnieuw gaat ontspant ze hijgend, er breekt een lachje door, en ze bedanken elkaar met een schouderklopje.
Een dag eerder, in een restaurant aan het Leipziger Platz, in het centrum van de stad, vertelt Nassar waarom ze bokst, waarom ze – mét haar hoofddoek – feminist is en waarom ze het besluit van de boksbond zo belangrijk vindt, en niet alleen voor zichzelf.
„Ik moet het eigenlijk nog goed tot me laten doordringen”, zegt ze over de toelating van de hoofddoek tot de internationale boksring – al wekt de brede glimlach die een uur lang niet wijkt van haar gezicht de indruk dat het nieuws toch al aardig is aangekomen.
„Ik had tranen in mijn ogen toen ik het hoorde. Dit betekent dat ik in 2020 naar de Olympische Spelen in Tokio…”, maar ze corrigeert zich net op tijd: „Dit betekent dat ik kandidáát kan zijn voor de Olympische Spelen in Tokio. Mijn droom.”
Nassar begon met boksen toen ze dertien was. „Ik was altijd al sportief. Maar toen ik met een vriendin op internet een documentaire over vrouwelijke boksers zag was ik meteen gegrepen. Ik wist niet eens dat het bestond. Maar ik vond het zó inspirerend. Ik dacht: als zij het kunnen, kan ik het ook. We hebben elkaar opgejut om naar een training te gaan, en na de eerste keer wist ik al: dit is echt iets voor mij, hierin wil ik verder.”
Dankzij een lobby van haar toenmalige trainer, die ook de eerste vrouwelijke boksscheidsrechter in Duitsland was, besloot de Duitse boksbond in 2013 om vrouwen die om religieuze redenen hun armen en benen willen bedekken, en een hoofddoek willen dragen, tot officiële wedstrijden toe te laten.
Vijf keer was Nassar kampioen van Berlijn, vorig jaar volgde bovendien de nationale titel. Maar tot het Europees kampioenschap voor boksers jonger dan de 22 jaar werd ze niet toegelaten – vanwege haar hoofddoek.
Hoe lang ze al een hoofddoek draagt – bij dit interview een elegante donkerblauwe met zilverkleurige arabesken – wil ze niet zeggen. „Geloof is voor mij eigenlijk heel erg een privézaak. Hoe ik eruitzie, of wat ik draag, zou niemand iets moeten kunnen schelen. Ik wil niet gereduceerd worden tot mijn hoofddoek. Mijn tegenstandster heeft er geen last van dat ik er een draag. En nu de regels worden veranderd, doet het er al helemaal niet meer toe. Ik wil beoordeeld worden op mijn sportieve prestaties.”
Nassar is opgegroeid in de multiculturele wijk Kreuzberg. Ze studeert pedagogiek en sociologie in Potsdam, ten zuidwesten van Berlijn. Ze traint zes dagen in de week, meestal twee keer per dag. Druk? „Daar krijg ik positieve stress van.” Zo nu en dan speelt ook ze ook nog mee in een toneelproductie in het Maxim Gorki-theater in Berlijn.
„De regisseur had me gezien in een schoolvoorstelling en vroeg me voor een stuk met vijf andere jonge vrouwen, allemaal met een heel verschillende achtergrond en uiterlijk. We hebben het stuk min of meer zelf ontwikkeld, over hoe we gezien worden en over alledaags seksisme. Ik speel een beetje mezelf”, voegt ze er grijnzend aan toe, „een zelfbewuste, ambitieuze vrouw, die zich door niemand iets laat zeggen, haha.”
Ziet ze zichzelf als feminist? „Ja, dat kan je zo zeggen.” En dat veel feministen, en ook anderen, de hoofddoek zien als symbool van onderdrukking van de vrouw? „Dat is toch totale bullshit! Ik doe wat ik wil, wat bij mij past en ik laat me door niemand de les lezen.
„Als je ziet wat ik allemaal doe, dat heeft toch niets met onderdrukking te maken? Ik heb me dubbel moeten bewijzen: als vrouw én vanwege mijn hoofddoek. Hoe kan iemand anders nou beweren dat hij beter weet dan ik dat ik onderdrukt word? Ik neem mijn beslissingen zélf. Punt.
„Ik vind het geweldig dat ik me nu voor internationale wedstrijden kan kwalificeren, en dat in principe álle vrouwen voortaan kunnen deelnemen aan internationale toernooien. Er zijn zo ongelooflijk veel getalenteerde vrouwen die boksen maar zich vanwege hun hoofddoek tot nu toe niet op internationaal niveau konden meten. De AIBA heeft een ongelooflijk grote stap voorwaarts gezet en het zou fantastisch zijn als dit in álle sporten zou gebeuren. We leven in de 21ste eeuw, het wordt tijd dat iedereen gelijke rechten heeft.”
Op het nieuws over de toelating van de hoofddoek krijgt Nassar veel reacties, sinds er deze week berichtjes in de Duitse pers over verschenen en begonnen te circuleren op sociale media. „Verreweg de meeste reacties waren positief. Negatieve reacties zijn er natuurlijk ook altijd. Maar ik kan langzamerhand goed met dat soort druk omgaan.
„Ik put er zelfs motivatie uit. Als iets tegenzit is dat voor mij een aanmoediging om me er juist doorheen te slaan” – waarbij ze het toepasselijke Duitse woord ‘durchboxen’ gebruikt. „En ik word heel erg gesteund door mijn familie, ook mijn familie in Libanon” – waar de familiale wortels liggen.
Voorlopig bokst Nassar nog als amateur, maar een professionele carrière sluit ze niet uit. Behalve een bokstrainer en een conditietrainer heeft ze ook een manager en een grote sponsor, Nike, waarvoor ze filmpjes heeft opgenomen die ze verspreidt via haar sociale mediakanalen: Facebook, Twitter, YouTube en Instagram.
„Op insta heb ik 59.000 volgers”, zegt ze. „Ik krijg reacties en vragen van jongeren, van volwassenen, van mensen uit binnen- en buitenland. Sommige mensen vragen of het niet gevaarlijk is, dat boksen. Dat zeg ik: probeer het gewoon, net als ik.”
Als succesvol sporter is Zeina Nassar, mét haar hoofddoek, een nationaal rolmodel aan het worden. Voor een organisatie die zich inzet voor integratie en gelijke kansen treedt ze op in een spotje ter gelegenheid van de zeventigste verjaardag van de Duitse grondwet, later dit jaar. Het motto van het filmpje: ‘Mein Deutschland, ich lebe hier auf gutem Grund.’ Als Nassar in beeld komt wordt naast haar artikel 4, lid 2 van de Grondwet geprojecteerd: „De ongehinderde uitoefening van religie wordt gegarandeerd.”
REGELSHOOFDDOEK IN DE RING IN NEDERLAND
In Nederland heeft de vraag of vrouwelijke boksers met een hoofddoek worden toegelaten tot officiële wedstrijden zich nog niet voorgedaan, zegt een woordvoerder van de Nederlandse Boksbond. „Maar als de nieuwe regels van de AIBA van kracht worden, zullen we die moeten volgen.” Wanneer die nieuwe regels, die eerder deze maand in Istanbul werden aangenomen, precies in werking treden is nog niet bekend.
