Makineli Kesim Caiz Midir?
🐓 Kesim tesisine gelen tavuklar kamyonlardan boşaltılarak konveyör sistemi dedikleri baş aşağı gelecek şekilde bantta bulunan tutamaklara ayaklarından takılırlar.
🍗 Tavuklar raylı sistemde hareket ederken sürekli dönen bıçaklardan geçirilerek kesim işlemi gerçekleştirilir. Bu kesime, makineli kesim ismi verilmektedir.
🧍🏻İslam'a göre caiz olan kesim için aranan şartların kesiciye dönen kısmında şunlar vardır: Hayvanı kesen kimsenin akıl ve temyiz gücüne sahip, Müslüman veya ehl-i kitap olması, hayvanı Allah adına kesmesi...
👤Yani genel olarak kesim işini yapan kimsenin Allah adına kesmeyi kavrayacak ölçüde temyiz gücüne sahip olması gerekir. Halbuki burada kesme işlemini yapan makinedir, insan değildir.
💬 Kimileri şöyle bir yorum yapmaktadır:
"Makinenin çalışması için ilk butona basan, İslam'a göre kesim işlemini yapmaya haiz bir insandır. Bu kişi butona basarken besmele çekmesi yeterli olur. Makinenin kesmesi insana nispet olunur... Ve kesim de helal olur..."
❌ Bu gibi yorumlar doğru olmasa gerektir. Zira makinenin düğmesine basıldığı andan itibaren bitiş anına kadar makine sürekli kesim yapar. İlk kesilen (benimsenmese de) belki düğmeye basan kişiye nispet edilebilir ve onun besmelesi ilk piliç için yeterli olur. Ancak peşinden gelen piliçlerin kesimi temyiz sahibi olmayan makine tarafından yapılacaktır. Ve başta çekilen besmele diğerlerine kifayet etmeyecektir.
🗣️ Kesilen her bir hayvan için ayrı ayrı besmele çekilmesi gerekir. Kesim esnasında makinenin yanında duran kimsenin besmele çekmesine de itibar edilmez. Zira besmeleyi, hayvanı kesen kişinin çekmesi gerekir.
🔪 Başı sabit bir şekilde durmayan sürekli hareket halinde olan bir canlının kafasının, dinen istenildiği şekilde ve istenildiği yerden kesilebilmesi de pek zordur. Zira makinenin dönen bir el değirmeni veya bir öğütücü makine gibi bir eksen etrafında dönmesini devam ettiren bıçakları vardır.
⚡Baş aşağı olan tavuğun boynunu anında damarlarıyla birlikte keser. Bu makinenin bıçağı çok keskin olduğundan, hayvanın canı tam çıkmadan kafasını gövdesinden tamamen ayırabilir ki bu her ne kadar haram olmasa da İslam fıkhında mekruh olur.
⁉️ Bu durumda hayvanın boğazı fıkhen istenilen yerden kesilebileceği gibi, kafası fıkhen istenilmeyen yerden de kesilebilir. Bu kesim işleminin yeri tam olarak bilinmedikçe şüphe olacaktır veya kesilen hayvanların bir kısmında bu şüphe olacaktır. O hayvanların diğer kesilen hayvanlarla karışmasıyla helallilik ve haramlılık toplanacaktır ki bu durumda haramlılık tercih olunur.
👍🏻 Nitekim helallilik ve haramlılık bir yerde karşılaştığı zaman haramlılık, helallilik üzerine tercih edilmektedir. Bu sebeple bütün tavukların damarlarının doğru bir usulde kesilmiş olmasından emin olunması gerekmektedir.
🚫 Sonuç olarak deriz ki makine kesiminde dini olarak birçok problemler vardır. Bu problemlerin bir kısmı her ne kadar birtakım tedbirlerle önlenebilse de büyük bir bölümünün önlenmesi kanaatimizce mümkün değildir. Bu sebeple, GİMDES olarak tavuklarda makineli kesime sertifika vermemekteyiz.
