Ilmiyyât 1453

الأم للشافعي (٢٣٩/١)

İmam Şafii -Allah ona rahmet etsin- şöyle dedi:

"Ben Peygamber ﷺ'e her durumda salat ve selam getirmeyi severim. Cuma ve gecesinde ise bana daha sevimli gelir. Aynı şekilde cuma gecesi ve gündüzünde de kehf okumayı onun hakkında gelen haberlerden ötürü severim."

وعن أَبي أَيوبَ رضِي اللَّه عنْه ، أَنَّ رَجُلاً قَالَ للنَّبيِّ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم : أَخْبِرْني بِعَملٍ يُدْخِلُني الجَّنَةَ ، قَالَ :« تَعْبُدُ اللَّه وَلاَ تُشْرِكُ بِه شَيْئاً ، وتُقِيمُ الصَّلاةَ ، وتُؤْتي الزَّكاةَ ، وتَصِلُ الرَّحِمَ » متفقٌ عليه

Ebû Eyyûb radıyallahu anh demiştir ki bir adam Peygamber'e ﷺ:- Beni cennete götürecek bir amel söyle! dedi. Resûl-i Ekrem de:- "Allah'a ibadet eder, O'na hiçbir şeyi ortak koşmazsın. Namazı kılar, zekâtı verir ve akrabanı görüp gözetirsin!" buyurdu.

"Kim Mescid-i Aksâ konusunda gevşeklik gösterirse, İslami kimliği konusunda da gevşeklik gösteriyor demektir."

"La ilahe illallah dediğin zaman bir iddiada bulunmuş olursun. Sana denir ki 'bu iddianın delili nedir?'. Deliller şunlardır: Emre itaat, yasaktan kaçınma, belalara sabretme ve kadere teslim olmak."

Peygamber Efendimiz (aleyhisselâtuvesselâm), yanına oturana ve dostlarına o kadar çok önem gösterir ve kıymet verirdi ki, herkes peygamberin en sevdiği kimsenin kendisi olduğunu sanırdı.

Bir evin kapısını çaldığında 'Kapıda kim var?' denildiğinde 'Benim' deme. Çünkü bu bir cevap değildir. Bunun yerine: 'Falan kişi içeri girebilir mi?' de. Eğer 'Hayır' denilirse, kin ve düşmanlık duygusu taşımadan geri dön.

Eğer içinde kimsenin bulunmadığı bir eve girersen, 'السلام علينا و على عباد الله الصالحين Selâm bizim üzerimize ve Allah’ın salih kullarının üzerine olsun' de. Çünkü melekler selamına karşılık verir.

Bir topluluğun yanına girdiğinde ve onlardan ayrıldığında selam ver. Bunu yaparsan, ayrıldıktan sonra o topluluğun işledikleri her hayırda onlara ortak olursun.

"Kişi, oturup kalktığı kimseleri dini hassasiyetine göre belirler. Hiç kimseyi hak ettiğinden fazla yüceltmez; çünkü bu, onu saptırır ve kendisinin gerçek makamını unutturur. Kimseyi de hak ettiğinden aşağı görmez; çünkü bu da onun düşmanlığını çeker. Her topluluğun değerli kişisini kafir olsa bile makamına göre ağırlar. Alçakgönüllü olana tevazu gösterir; kibirli olana ise kibirle karşılık verir."

🔴 Muhaddis Muhammed Avvâme'den ilim talebelerine altın niteliğinde tavsiyeler:

1- İlim talebesi kardeşlerime ilk olarak Kuran'ın ezberlenmesine son derece önem göstermeyi tavsiye ediyorum. Kuran-ı Kerim her Müslüman ve özellikle her ilim talebesi için en hayırlı azıktır.

2- İkinci olarak kardeşlerime sünneti nebeviyeyi ezberlemeyi tavsiye ediyorum. Peygamber'in (s.a.v) hadislerini kitaplardan ezberlemeye çok ihtimam göstermelerini tavsiye ediyorum. Bu ezber; hafızadan, hutbelerden veya derslerden değil kesinlikle kitaplardan olmalıdır. Bu hususta son derece üzerinde durduğum kitap, İmam Nevevi'nin Riyazü's Salihin adlı kitabıdır. Bu kitap ismiyle (Salihler Bahçesi) müsemmadır. Kitabın tamamı Müslümanın günlük hayatında amel edeceği hadislerden oluşmaktadır.

3- Üçüncü olarak metinleri ezberlemeye çok özen göstermelerini öneriyorum. Her ne kadar günümüz eğitimcileri ezbere karşı çıkıyorsa da aksine metinlerini ezberlemek ilim talebesi için kesinlikle gereklidir. Her ilimde talebenin ezberlemesi gereken bir veya iki metin olmalıdır.

4- Dördüncü tavsiyem ise ilim talebesinin ilmini kitaplardan değil hocalarından almasıdır. Eski zamanlarda âlimler şöyle diyerek uyarıda bulunurlardı: "Sadece kitaplardan (hocasız) ilim tahsil etmiş kişiden ilim öğrenme."

5- Beşinci tavsiye ise dördüncü tavsiyenin bir şubesidir. Hocalardan öğrenerek ilmi aldığında hocalarını (itina ile) seçmen gerekir. Nitekim tâbi’inden büyük imam Muhammed b. Sîrîn’in de dediği gibi: “Bu ilim dindir. Bundan dolayı dininizi kimden aldığınıza (dikkatle) bakın!”

6- Diğer tavsiye ise tüm utancımla söylüyorum ki: Eğer ilim talebesinin; hasırın, halının ve yerin üzerinde yetişmiş ilmini mescitlerde âlimlerden ve salihlerden tevarüs ede ede almış, bu ümmetin alimleriyle güçlü ve manevi bir bağı olmazsa beklenen hasılat gerçekleşmemiş olur. Yine tüm utancımla söylüyorum ki üniversiteler hakiki manada alim yetiştiremiyor. Ancak talebenin, hoca-talebe ilişkisine dayanan bir şekilde mescit kökenli bir alim ile güçlü bir bağı olursa bu sağlanıyor.

Üniversitelerde yetkili olan ve değerli ilim sahipleri (sizlerin) önünde -utanarak- şu sözümü tekrar ediyorum: Lakin bu, benim şer’i ilimler bakımından ulaştığım bir neticedir. Eğer ilim talebesinin silsile yoluyla, tevarüsen ilim elde etmiş alimlerde yetişmiş bir alim ile güçlü bir bağı olmazsa ve böylece silsileleri Rasûlullah’a -sallallahu aleyhi ve sellem- ilim alma cihetinden ulaşmazsa, işte bu ilim talebesi ümmete, bu ilmin emanetini taşıyıp sonraki nesillere aktaracak olgun meyveler veremeyecektir. Allah azze ve celle’den bizleri; söylediklerimizde, yaptıklarımızda, yazdıklarımızda ve yerine getirdiklerimizde samimi olanlardan eylemesini niyaz ederim.

BİR KALEM İÇİN ŞAMA DÖNÜŞ

İbnü’l-Mübarek’in Şam’da hadis yazmakta olduğu rivayet edilmiştir. Kalemi kırılınca bir kalem ödünç aldı. İşini bitirdikten sonra kalemi ödünç aldığını unutup kalemliğine koydu. Merv’e (Türkmenistan'da bir şehir) döndüğünde kalemi gördü ve onun ödünç olduğunu hatırladı. Bunun üzerine o kalemi iade etmek için tekrar Şam’a gitmek üzere hazırlık yaptı.

Kalemin değeri düşük ve önemsiz olmasına rağmen, başkasının hakkına girmekten sakınmış ve din işinde titizlik göstermiştir. Şam ile Merv arası yürüyerek bir ay veya daha fazla süren bir mesafedir.

(Günümüzde bu mesafe yaklaşık olarak 3000 km dir.)