#fototerapi

Praktik menjemur bayi di bawah sinar matahari pagi merupakan tradisi yang mengakar kuat di masyarakat Indonesia. Banyak orang tua dan bahkan beberapa tenaga kesehatan masih menganjurkan kebiasaan ini, baik untuk memenuhi kebutuhan vitamin D maupun sebagai “terapi alami” untuk bayi kuning (ikterus neonatorum). Namun, apa kata ilmu pengetahuan terkini mengenai praktik ini? Apakah benar berjemur…

Giriş: Bebeğinizin Sarılığı Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Bu belgenin amacı, yenidoğan sarılığı olarak bilinen ve sıkça karşılaşılan durumu basit ve anlaşılır bir dille açıklamaktır. Bebeğinizin cildinde ve göz aklarında sarı bir renk değişikliği fark ettiğinizde endişelenmeniz doğaldır. Ancak yenidoğan sarılığı çoğu zaman normal, geçici bir süreçtir ve bebeklerin büyük bir kısmında görülür. Yine de, doğru bilgiye sahip olmak ve durumu yakından takip etmek, bebeğinizin sağlığı için kritik öneme sahiptir.

Yenidoğan hiperbilirubinemisi, en basit tanımıyla, kırmızı kan hücrelerinin yıkımıyla ortaya çıkan bilirubin adlı sarı renkli bir maddenin bebeğin vücudunda birikmesidir. Bu birikim, cildin ve gözlerin sarı bir renk almasına neden olur. Sarılık oldukça yaygındır; zamanında doğan bebeklerin yaklaşık %60'ında, erken doğan (preterm) bebeklerin ise %80'inde gözle görülür şekilde ortaya çıkar.

A child receiving phototherapy

1. Sarılık Neden Olur? Bilirubin'in Hikayesi

Bir yenidoğanın sarılık olmasının altında yatan iki temel biyolojik neden vardır. Bu süreç, doğum sonrası adaptasyonun doğal bir parçasıdır.

Artan Bilirubin Üretimi Bebekler anne karnındayken, oksijen taşımak için bizden daha fazla kırmızı kan hücresine (fetal alyuvar) sahiptir. Doğumdan sonra bu fazla hücrelere ihtiyaç kalmaz ve hızla yıkılmaya başlarlar. Bu yıkım süreci, yan ürün olarak bol miktarda bilirubin üretilmesine neden olur.

Yetersiz Bilirubin Atılımı Normalde karaciğer, bilirubini işleyerek vücuttan atılabilecek hale getirir. Ancak yenidoğan bir bebeğin karaciğeri henüz tam olarak olgunlaşmamıştır. Bu nedenle, artan bilirubin üretimini aynı hızda temizleme kapasitesi geçici olarak sınırlıdır.

Ancak her sarılık aynı değildir; şimdi bu durumun normal (fizyolojik) ve tıbbi müdahale gerektirebilen (patolojik) türleri arasındaki farkları inceleyelim.

2. Sarılık Türleri: Fizyolojik ve Patolojik Farklar

Yenidoğan sarılığı temel olarak iki kategoriye ayrılır. Bu iki tür arasındaki farkı anlamak, ne zaman endişelenmek gerektiğini bilmek açısından önemlidir. Aşağıdaki tablo, bu farkları net bir şekilde özetlemektedir.

Özellik

Fizyolojik Sarılık (Normal Durum)

Patolojik Sarılık (Dikkat Gerektiren Durum)

Başlangıç Zamanı

Genellikle yaşamın ilk 24 saatinden sonra başlar.

Genellikle yaşamın ilk 24 saati içinde başlar.

Temel Neden

Bebeğin karaciğerinin geçici yetersizliği ve artan alyuvar yıkımı.

Altta yatan bir hastalık (örn: kan grubu uyuşmazlığı, enfeksiyon, genetik nedenler).

Bilirubin Türü

Her zaman dolaylı (konjuge olmamış) bilirubin yüksekliğidir.

Hem dolaylı hem de doğrudan (konjuge) bilirubin yükselebilir.

Seyri

Genellikle 2-4. günlerde zirve yapar ve 1-2 hafta içinde kendiliğinden düzelir.

Bilirubin seviyeleri çok hızlı yükselir ve uzun sürebilir.

Ayrıca, "abartılı fizyolojik sarılık" olarak kabul edilen iki durum daha vardır:

Emzirme Sarılığı: Yetersiz beslenme ve sıvı alımına bağlı olarak gelişebilir. Bu nedenle, emzirmenin iyi gitmediği ve bebeğin aşırı kilo kaybettiği durumlar, sarılık için önemli bir risk faktörü olarak kabul edilir.

Anne Sütü Sarılığı: Sadece anne sütü ile beslenen bebeklerde görülür ve nedeni tam olarak anlaşılamamıştır.

Peki, hangi bebeklerin patolojik sarılık geliştirme olasılığı daha yüksektir? Şimdi risk faktörlerini ele alalım.

3. Hangi Bebekler Daha Çok Risk Altında?

Bazı bebekler, sarılığın daha ciddi seviyelere ulaşması açısından daha yüksek risk taşır. Bu risk faktörlerini bilmek, erken teşhis ve takip için önemlidir. En önemli majör risk faktörleri şunlardır:

Yaşamın İlk 24 Saati İçinde Sarılık Görülmesi: Vücutta çok hızlı bir bilirubin birikimi olduğunu gösterir ve genellikle altta yatan bir soruna işarettir.

Anne-Bebek Arası Kan Grubu Uyuşmazlığı: Annenin antikorlarının bebeğin kırmızı kan hücrelerini yıkmasına neden olarak bilirubin üretimini aşırı artırabilir (örn: Rh veya ABO uyuşmazlığı).

Erken Doğum (35-36 hafta): Bebeğin karaciğerinin bilirubini işleme kapasitesi daha da sınırlıdır.

Kardeşlerde Fototerapi Öyküsü: Ailevi veya genetik bir yatkınlık olabileceğini düşündürür.

Bu risk faktörlerinden herhangi biri bebeğiniz için geçerliyse, bunu doktorunuzla veya hemşirenizle proaktif olarak paylaşmanız önemlidir. Bu bilgi, bebeğiniz için en doğru takip planının oluşturulmasına yardımcı olur. Peki, ebeveynler ve doktorlar sarılığın ciddiyetini nasıl anlarlar?

4. Sarılık Nasıl Değerlendirilir ve Ne Zaman Endişelenmeli?

Doktorlar, sarılığın seviyesini ve ciddiyetini belirlemek için hem fiziksel muayene hem de laboratuvar testleri kullanır. Fizik muayenede en bilinen yöntemlerden biri, sarılığın vücuttaki yayılımını gözlemlemektir. Sarılık genellikle sefalokaudal, yani baştan ayağa doğru bir ilerleme gösterir.

Yüzde sarılık: Bilirubin seviyesi yaklaşık 5 mg/dL'dir.

Gövdenin ortasında sarılık: Seviye yaklaşık 15 mg/dL'ye yükselmiştir.

Ayak tabanlarında sarılık: Seviye yaklaşık 20 mg/dL'ye ulaşmış olabilir ve bu durum daha yakından takip gerektirir.

Uyarı İşaretleri

Bazı nörolojik belirtiler, bilirubinin beyin üzerinde olumsuz bir etki yaratmaya başladığını gösterebilir ve acil tıbbi müdahale gerektirir. Bu belirtiler şunlardır:

Azalmış kas tonusu (bebeğin gevşek veya "paçavra bebek" gibi olması)

Nöbetler

Değişmiş ağlama sesi (normalden farklı, tiz bir ağlama)

Eğer bilirubin seviyeleri endişe verici düzeydeyse, doktorlar hangi tedavi yöntemlerini uygular?

5. Sarılık Tedavisi: Bilirubin Seviyelerini Düşürme Yöntemleri

Yenidoğan sarılığı tedavisinin birincil amacı, bilirubin seviyelerini güvenli bir aralığa düşürerek bilirubinin beyne verebileceği kalıcı zararı, yani kernikterusu önlemektir.

En yaygın ve etkili tedavi yöntemi fototerapidir (ışık tedavisi). Bu yöntemde bebek, özel bir mavi-yeşil spektrumda ışık yayan lambaların altına yatırılır. Bu ışık, cilde nüfuz ederek bilirubini, vücuttan idrar ve dışkı yoluyla kolayca atılabilen zararsız bir forma dönüştürür.

Daha ciddi ve nadir durumlarda, fototerapinin yetersiz kaldığı zamanlarda başvurulan başka tedavi yöntemleri de vardır:

Kan Değişimi Transfüzyonu: Bebeğin kanının küçük miktarlarda alınıp taze donör kanı ile değiştirilmesi işlemidir.

İntravenöz İmmün Globülin (IVIG): Özellikle kan grubu uyuşmazlığına bağlı sarılıkta, anneden geçen antikorların bebeğin kırmızı kan hücrelerine zarar vermesini engellemek için kullanılır.

Bu tedavilerin hepsi, yüksek bilirubin seviyelerinin yaratabileceği ciddi komplikasyonları önlemeye yönelik kritik müdahalelerdir.

6. Özet: Akılda Kalması Gerekenler

Yenidoğan sarılığı hakkında tüm bu bilgiler ışığında, akılda kalması gereken üç temel mesaj bulunmaktadır:

Sarılık Yaygındır ve Genellikle Normaldir: Çoğu bebekte görülen fizyolojik sarılık, tehlikeli değildir ve bebeğin vücudu adapte oldukça kendiliğinden geçer.

İlk 24 Saat Kritik Öneme Sahiptir: Yaşamın ilk gününde ortaya çıkan sarılık her zaman bir doktor tarafından değerlendirilmelidir, çünkü bu durum altta yatan bir sorunun habercisi olabilir.

Tedavinin Amacı Korumaktır: Fototerapi gibi tedaviler, yüksek bilirubin seviyelerinin bebeğin gelişmekte olan beynine zarar vermesini önlemek için kullanılan etkili ve güvenli yöntemlerdir.

Sedef Hastalığı Nedir? Sedef hastalığı, tıbbi adıyla psoriasis, bağışıklık sisteminin cilt hücrelerinin normalden daha hızlı yenilenmesine yol açan kronik bir deri rahatsızlığıdır. Bu durum, ciltte genellikle kızarıklık, pullanma ve yoğun kaşıntı ile kendini gösterir. Sedef hastalığı, bağışıklık sisteminin hatalı bir şekilde cilt hücrelerine saldırısıyla ortaya çıkmakta ve genellikle döngüsel bir…

Fototerapi Nedir?

Fototerapi, ışığın tedavi amaçlı kullanıldığı bir tıbbi yöntemdir. Bu terapi türü, belirli dalga boylarındaki ışınlar aracılığıyla vücutta biyolojik etkiler yaratmayı hedefler. Genellikle dermatolojik sorunlar, mevsimsel duygudurum bozukluğu ve bazı kanser türlerinin tedavisinde etkili bir yöntem olarak kabul edilir. Fototerapinin temel prensibi, belirli dalga boylarındaki ışığın hücresel düzeyde değişikliklere neden olup iyileştirici etkiler göstermesidir. Fototerapide kullanılan ışık türleri arasında ultraviyole (UV) ve görünebilir ışık bulunur. UV-A, UV-B ve UV-C olmak üzere üç farklı ultraviyole ışık türü vardır. UV-A daha derin cilt tabakalarına nüfuz edip cilt hastalıkları için yaygın olarak kullanılırken, UV-B yüzeysel cilt katmanları üzerinde etkilidir ve genellikle sedef hastalığı gibi cilt sorunları için tercih edilir. UV-C ise daha sınırlı tıbbi kullanıma sahiptir ve genellikle dezenfeksiyon amaçlı kullanılır. Fototerapinin işleyiş mekanizması, ışığın hücrelerin genetik materyaline ulaşarak belirli biyokimyasal süreçleri tetiklemesiyle ilgilidir. Bu süreçler, hücrelerin yeniden düzenlenmesine, enerji metabolizmasının düzenlenmesine ve anti-inflamatuar etkilerin ortaya çıkmasına yardımcı olur. Örneğin, kanser tedavisinde fotodinamik terapi olarak bilinen bir yöntem uygulanır. Bu yöntemde, vücuda verilen ışığa duyarlı bir madde ışıkla aktive edilir ve kanser hücrelerinde yüksek düzeyde oksidatif stres yaratarak onları yok eder. Fototerapi aynı zamanda depresyon ve mevsimsel duygudurum bozukluğu gibi psikolojik sorunlar için de etkin bir tedavi yöntemi olarak kullanılır. Bu durumlarda, genellikle parlak beyaz veya mavi ışık kullanılarak hormon seviyelerinin dengelenmesi ve biyolojik saatlerin düzenlenmesi amaçlanır. Genetik mekanizmalar ve biyolojik etkiler üzerine yapılan araştırmalar, fototerapinin birçok tıbbi durumda potansiyel bir tedavi seçeneği olduğunu ortaya koymaktadır.

Fototerapinin Tarihçesi

Fototerapi, yani ışık ile tedavi, antik çağlardan beri bilinen ve uygulanan bir yöntemdir. İlk olarak Eski Mısır, Yunan ve Romalılar tarafından güneş ışığı ve bazı doğal ışık kaynaklarının şifa verici özelliklerinden yararlanmak amacıyla kullanılmıştır. Hipokrat, ışık terapisinin yaraların iyileşmesinde önemli rol oynadığını belirtmiştir. O dönemin hekimleri, hastaları güneş ışığına maruz bırakabilir ve belirli rahatsızlıkları tedavi etmek için bu doğal kaynağı kullanabilirlerdi. Orta Çağ'da ise fototerapi daha sistematik bir biçimde ele alınmaya başlanmış, özellikle de cüzzam gibi hastalıkların tedavisinde kullanılmak üzere çeşitli yöntemler geliştirilmiştir. 19. yüzyılın sonlarına doğru modern fototerapinin temelleri atılmış ve bilim dünyasında önemli ölçüde kabul görmeye başlamıştır. Danimarkalı doktor Niels Ryberg Finsen, lupus vulgaris hastalığını tedavi etmek için ultrabviolet ışığı kullanarak bu alanda çığır açmış ve 1903 yılında Nobel Tıp Ödülü'ne layık görülmüştür. Günümüzde, fototerapinin uygulanabilirliği ve etkisi önemli ölçüde artmış, ileri teknolojiler ve bilimsel araştırmalar sayesinde bu terapi biçimi çeşitlenmiştir. Fotodinamik terapi, lazer tedavileri ve LED ışık terapileri gibi modern teknikler, kanser, dermatolojik hastalıklar ve bazı psikiyatrik bozuklukların tedavisinde kullanılmaktadır. Moleküler düzeyde yapılan araştırmalar, fototerapinin hastalıkların tedavisinde nasıl etkin rol oynayabileceğini daha derinlemesine anlama fırsatı sunmaktadır. Fototerapinin tarihçesi, bu tedavi yönteminin ne kadar eski ve köklü bir geçmişe sahip olduğunu göstermektedir. Antik çağlardan bugüne kadar sürekli gelişen ve yenilenen bu terapi biçimi, modern tıbbın önemli bir bileşeni haline gelmiştir.

Fototerapinin Kullanım Alanları

Fototerapi, yani ışık terapisi, tıbbın çeşitli alanlarında yaygın olarak kullanılmaktadır. Dermatoloji, psikiyatri ve diğer tıbbi disiplinler bu teknikten faydalanmaktadırlar. Dermatoloji alanında, fototerapi özellikle psoriasiz (sedef hastalığı) tedavisinde önemli bir role sahiptir. Psoriasiz, cilt hücrelerinin anormal hızda çoğalması ve birikmesi sonucu meydana gelen bir hastalıktır. UVB ışınları kullanılarak yapılan fototerapi, bu hücrelerin büyümesini yavaşlatarak ve iltihabı azaltarak psoriasiz semptomlarını hafifletebilir. Psikiyatri alanında ise fototerapi, mevsimsel afektif bozukluk (SAD) ve depresyon gibi ruhsal hastalıkların tedavisinde yaygın olarak kullanılmaktadır. SAD, genellikle sonbahar ve kış aylarında gün ışığının azalmasıyla ortaya çıkan bir depresyon türüdür. Bu durumda, belirli dalga boylarındaki ışıkla yapılan terapiler depresyon semptomlarını hafifletebilir. Işığın beyindeki kimyasal dengesizlikleri düzenlediği ve dolayısıyla ruh halini iyileştirdiği bilimsel araştırmalarla desteklenmiştir. Fototerapi ayrıca, çeşitli cilt lezyonlarının tedavisinde de kullanılmaktadır. Akne, atopik dermatit ve vitiligo gibi cilt problemleri üzerindeki olumlu etkileri kanıtlanmış durumdadır. Yüksek dozda mavi ışık tedavisi, akne oluşumuna neden olan bakterileri etkili bir şekilde öldürebilir. Benzer şekilde, ultraviolet (UV) ışık tedavisi, melaninsiz beyaz lekelerin tedavisinde ve atopik dermatit kaynaklı kaşıntı ve iltihabın azaltılmasında faydalıdır. Önemli bir diğer alan ise yenidoğan hiperbilirübinemi (sarılık) tedavisidir. Bebeklerde görülen bu durumu fototerapi ile tedavi etmek, kandaki bilirubin seviyesini düşürmenin etkin bir yoludur. Fototerapinin bu kadar geniş bir kullanım alanına sahip olması, onu modern tıbbın önemli araçlarından biri haline getirmektedir.

Fototerapinin Kanser Tedavisindeki Rolü

Fototerapi, açığa çıkan ışık dalga boylarının tıbbi amaçlarla kullanıldığı bir tedavi yöntemi olup, kanser tedavisinde umut verici potansiyel göstermektedir. Özellikle kanser hücreleri üzerinde yapılan klinik araştırmalar, belirli ışık dalga boylarının bu hücreler üzerinde seçici etkiler yaratabileceğini ortaya koymaktadır. Bu tedavi, kanser türlerine göre özelleştirilebilen bir yaklaşımla, farklı dalga boyları kullanılarak kanser hücrelerinin hedef alınmasını amaçlamaktadır. Fototerapinin kanser üzerinde etkili olabilmesini sağlayan temel mekanizma, ışığın kanser hücrelerindeki ışığa duyarlı bileşenlerle etkileşime geçmesidir. Bu etkileşim sonucunda, kanser hücrelerinin yapısı bozulabilir ve çoğalmaları durdurulabilir. Örneğin, fotodinamik terapi (PDT), fototerapinin bir biçimi olarak kabul edilir ve fotoseptörlerin aktive edilmesi ile kanser hücrelerinin imha edilmesini hedefler. PDT sırkli ve cilt kanseri çeşitlerinde daha sık kullanılsa da, akciğer ve yemek borusu gibi diğer kanser türlerinde de araştırmalara konu olmuştur. Anlamlı klinik çalışmalardan elde edilen sonuçlar, fototerapinin yan etkilerinin geleneksel kemoterapi veya radyoterapi ile kıyaslandığında daha hafif olduğunu göstermektedir. Işık tedavisinin daha hedeflenmiş ve doğrudan kanser hücrelerine yönelik olması, çevredeki sağlıklı hücrelerin zarar görme riskini azaltmaktadır. Bununla birlikte, her kanser türü için en etkili dalga boyunun belirlenmesi ve tedavi protokollerinin kişiselleştirilmesi, fototerapinin klinik uygulamalardaki başarısı için kritik öneme sahiptir. Fototerapinin kanser tedavisinde kullanılabilirliğini kanıtlamak için devam eden araştırmalar hız kesmeden sürmektedir. Bu araştırmaların ön sonuçları, umut verici olmakla birlikte, bu tedavi yönteminin klinik uygulamalarda yaygın olarak kullanılabilmesi için daha fazla bilimsel verinin toplanması gerekmektedir.

Fotodinamik Terapi ve Kanser

Fotodinamik terapi (PDT), kanser tedavisinde umut vaat eden yenilikçi bir yaklaşımdır. Bu tedavi yöntemi, fotosensitizör olarak adlandırılan ışık duyarlı maddelerin kullanımıyla gerçekleştirilir. Fotosensitizörler, kanser hücrelerinde birikmek üzere damar yoluyla vücuda enjekte edilir. Ardından, belirli dalga boylarında ışığa maruz kaldıklarında aktif hale gelirler ve tümör hücrelerini hedef alarak etki göstermeye başlarlar. Fotodinamik terapide en yaygın kullanılan fotosensitizörler arasında porfirin türevleri, klorinler ve ftalosiyaninler bulunmaktadır. Bu maddeler, kanser hücrelerinin metabolik yolaklarını etkileyerek hücre içi reaktif oksijen türleri (ROS) üretimini artırır. ROS, kanser hücrelerinin yapısal bütünlüğünü bozarak apoptoz veya nekrozla ölümüne yol açar. Bilimsel araştırmalar, fotodinamik terapinin birçok kanser türünde etkili olabileceğini göstermektedir. Özellikle deri, baş ve boyun kanserlerinde, ayrıca bazı iç organ tümörlerinde başarılı sonuçlar elde edilmiştir. Çalışmalar, bu tedavi yönteminin sadece kanser hücrelerini hedef alması ve sağlıklı dokulara minimal zarar vermesi nedeniyle önemli bir avantaj sağladığını ortaya koymaktadır. Örneğin, bir çalışmada erken evre özofagus kanserinde fotodinamik terapi uygulaması, yüksek oranda tümör küçülmesi ve hastaların yaşam kalitesinde belirgin iyileşme sağlamıştır. Ayrıca, tekrarlayan mesane kanserinde fotodinamik terapinin kemoterapiye direnç gösteren hücrelerde dahi etkin olduğu bildirilmiştir. Ancak, fotodinamik terapinin etkinliği ve uygulanabilirliği konusunda daha fazla klinik araştırmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Tedavi sonrası yan etkiler ve uzun vadeli sonuçlar üzerine daha fazla veri elde edilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, PDT'nin kanser tedavisinde geniş çapta kabul görmesi için bilimsel çalışmaların sürdürülebilir ve kapsamlı bir şekilde devam etmesi hayati öneme sahiptir.

Fototerapinin Yan Etkileri ve Güvenliği

Fototerapi, özellikle kanser tedavisi söz konusu olduğunda umut vadeden bir yöntem olarak dikkat çekmektedir. Bununla birlikte, her tıbbi müdahalede olduğu gibi, fototerapi de belirli yan etkiler ve riskler içerebilir. Yaygın olarak bildirilen yan etkiler arasında ciltte kızarıklık, hafif yanma hissi ve tahriş bulunur. Bu yan etkiler genellikle kısa sürelidir ve tedavi süresince dikkatli bir şekilde izlenmelidir. Fototerapinin daha ciddi yan etkileri arasında ise cilt kanseri riski, fototoksisite ve göz hasarı sayılabilir. Özellikle, yüksek dozlarda veya uzun süreli fototerapi uygulamaları cilt kanseri riskini artırabilir. Fototoksisite, fototerapi sırasında kullanılan ışık spektrumunun cilt veya gözlerle temas etmesi sonucu meydana gelir ve şiddetli güneş yanığına benzeyen belirtilerle kendini gösterebilir. Bu tür durumları önlemek için tedavi esnasında uygun koruyucu ekipmanların kullanılması gerekmektedir. Fototerapi uygulamalarının güvenli bir şekilde yapılabilmesi için birtakım önlemler alınması gerekir. Öncelikle, her hastanın cilt tipi ve genel sağlık durumu dikkate alınarak kişiselleştirilmiş bir tedavi planı oluşturulmalıdır. Tedavi sırasında kullanılan ışık kaynaklarının dalga boyu ve şiddeti dikkatle ayarlanmalı ve standartlara uygun cihazlar tercih edilmelidir. Ayrıca, fototerapi seanslarının belirli aralıklarla ve kontrollü bir şekilde yapılması önerilmektedir. Göz güvenliği açısından da önem arz eden fototerapi uygulamaları sırasında koruyucu gözlüklerin kullanılması zorunludur. Fototerapi sürecinde düzenli olarak hastaların genel sağlık durumları izlenmeli ve herhangi bir olağandışı belirtinin ortaya çıkması durumunda hemen müdahale edilmelidir. Bu şekilde, fototerapinin yan etkileri en aza indirgenebilir ve daha güvenli bir tedavi süreci sağlanabilir.

Fototerapideki En Son Yenilikler

Fototerapi alanında son dönemde yaşanan bilimsel ve teknolojik gelişmeler, kanser tedavisinde umut verici adımlar atılmasını sağlıyor. Bu alandaki yenilikler, yalnızca mevcut tedavi protokollerini iyileştirmekle kalmayıp, aynı zamanda yeni cihazların geliştirilmesine de yol açmaktadır. Yeni nesil fototerapi cihazları, ışığın dalga boylarını daha hedeflenmiş biçimde kullanarak kanser hücrelerini daha etkili bir şekilde yok etmeyi amaçlamaktadır. Bu cihazlar, fotodinamik terapi (PDT) ve fototermal terapi (PTT) gibi tekniklerin daha geniş bir uygulama yelpazesine sahip olmasını mümkün kılmaktadır. Ayrıca, taşınabilir ve kişiselleştirilebilir cihazlar geliştirilmekte olup, bu da hastaların tedavi sırasında daha fazla rahatlık ve esneklik kazanmasını sağlamaktadır. Tedavi protokollerinde de önemli yenilikler gözlemlenmektedir. Özellikle, fototerapi ile immünoterapinin birleştirilmesi, kanser tedavisinde yeni bir dönemin kapılarını aralamaktadır. Bu kombinasyon, bağışıklık sisteminin kanser hücrelerine karşı daha güçlü bir yanıt vermesini sağlar. Ayrıca, fototerapi sırasında kullanılan ışığın yoğunluğu ve dalga boyu, tedavi sonuçlarını optimize etmek için sürekli olarak iyileştirilmektedir. Gelecekteki araştırma yönelimleri, fototerapinin güvenliğini ve etkinliğini artırmaya odaklanmaktadır. Bu bağlamda, nanoteknoloji ve biyomühendislik alanlarındaki ilerlemeler, daha hedeflenmiş ve kontrollü ışık uygulamaları için yeni fırsatlar sunmaktadır. Özellikle, nano-parçacıkların kullanımı, ışığın sadece hedef hücrelere ulaştırılmasını sağlamakta ve böylece sağlıklı dokuların zarar görme riskini minimize etmektedir. Sonuç olarak, fototerapi alanındaki bu yenilikler, kanser tedavisinde yeni umutlar vaat etmektedir. Hem mevcut tedavi yöntemlerinin iyileştirilmesi hem de yeni tedavi stratejilerinin geliştirilmesi, fototerapinin gelecekte daha geniş bir hasta kitlesine fayda sağlamasını mümkün kılacaktır.

Fototerapinin Geleceği ve Umut Verici Araştırmalar

Waktu koas dulu, ada 1 stase anak yang di dalamnya harus menginap 2 minggu tanpa pulang di NICU. Salah satu ruangannya adalah ruang foto terapi, di mana bayi silih berganti harus disinar biru karena bilirubin tinggi. Tapi, nggak nyangka akan mengalaminya sendiri.

PD sebelum melahirkan nggak rembes dan nggak ‘isi’, ga pake pijat karena khawatir merangsang kontraksi (yang mana seharusnya mulai dirawat, kalau usia kehamilan aterm nggak terlalu masalah). Sampai melahirkan, sampai breast care, hanya sedikit colostrum (ya memang harusnya keluar sedikit sudah cukup) itu pun harus dipijat ekstra. Di mana ada ibu lain yang belum melahirkan sudah rembes, dan begitu melahirkan bayinya gampang nangkap karena nipple yang mudah ditangkap, itu nggak terjadi.

Kelihatan ya, kalau di tempat terang ikterik/kuningnya lebih jelas. Jaman BB turun, masih bayi merah kurus banget. ASI yang masih seiprit-iprit.

Jadi pada hari-hari awal, terutama 3 hari pertama, bayi kurang asupan. Yang menurut teori, lambung bayi masih kecil dan meski ASI sedikit nggak masalah. Dan aku kekeuh di teori itu. Tapi qadarullah si bayi demam di hari 3, turun dengan skin to skin, dan naik lagi di hari 4. Mrengkel? Enggak, orang tepos. BAK + BAB -. Di hari ke-4 memang bayi suruh datang ke RS untuk cek bilirubin, karena saat pulang bilirubin bayi di angka 5. Di rumah, si bayi memang kuning. Tapi kadang menghilang. Setelah dicek di RS, bilirubin di angka 17 (seharusnya paling tidak di bawah 11) dan demam 38, harus foto terapi.

Maunya kekeuh ASI, tapi nggak mungkin lagi.. aku pompa cuma basahin pantat botol. Padahal bayi demam harusnya dapat asupan ASI yang banyak. Alat foto terapi pun antri, karena nggak cuma si bayi ku yang pakai. Apalagi alat baru, yang cuma butuh 6 jam sekali sesi sementara alat jadul butuh 12 jam. Aku nangis pas bayi dibawa untuk masuk kamar isolasi. Nelepon ibu yang langsung ijin pulang kantor.

Begitu masuk kamar bayi, judge pertama yang diberikan adalah “Duh kasihan, nggak nurut sih suruh kasih sufor. Asi mu (waktu latihan menyusui sebelum pulang) nggak ada!” Nenek si bayi sama juga, kenapa nggak nurut waktu suruh pake sufor, kekeuh aja sih kamu. Suster pun begitu, “dokter, kok nggak tahu ya?”

Fine… Berhubung nggak tega pulang, ambil kamar buat nungguin si bayi. Kamar isi 2 orang, yang alhamdulillah jadi buat kami (aku dan suami) aja karena penghuni sebelah nggak jadi ngisi. Di 5 jam pertama foto terapi di alat lama suhu badan bayi naik lagi. DSA visit, harus stop foto terapi sampai suhu di bawah 37,5. Observasi suhunya naik karena termostat nggak stabil atau memang ada infeksi. Cek laborat juga, ternyata leukosit nggak naik, berarti nggak ada tanda infeksi atau sedang menuju ke infeksi. Kalau nggak turun juga, masuk antibiotik Lapixime injeksi sekali aja. Kalau udah turun, baru boleh lanjut. Akhirnya setelah antibiotik masuk, jam 11 malam bisa mulai lagi dengan alat yang baru.

Setelah 3 hari dirawat akhirnya bayi boleh pulang. Alhamdulillah. Selama 1 minggu nggak napsu makan. Mompa asi keluarnya sedikit. Nangis mulu, baru ngerasain betapa sedihnya kalau anak sakit.

BB bayi yang pas masuk turun 3 ons, begitu keluar RS naik lagi 1 ons. Ikterik pun berkurang, tinggal bagian muka dan sklera mata. Tinggal jemur tiap pagi, minum banyak, dan kontrol 1 minggu kemudian. Kontrol oke, meski kuning di sklera belum hilang tapi tetap jemur lama-lama hilang.

Tiap pagi jam 7 an jemur cuma pakai pampers dan mata nggak kena matahari langsung. Dibalik supaya punggung juga kena. Ikterik/kuning pada bayi bisa merupakan fisiologis (normal) atau patologis (tidak normal). Selama ikterik di atas perut (wajah dan dada) insyaAllah masih di bawah angka 11. Tidak ada BAB pucat, mimi oke. Jemur aja insyaAllah hilang sendiri.

Makasi buat Pak Suami yang ngocol supaya istrinya nggak sedih lagi. Yang meski ke RS sambil bawa laptop buat bikin kerjaan, yang katanya molornya duluan sementara istrinya bolak-balik kebangun. Kita malah kaya nginep di hotel, berasa liburan…

Alhamdulillah sekarang si bayi sudah berhasil lepas susu formula dan pakai ASI, meski ibunya mbelani nggak banyak ambil jam praktek karena ASIP nya nggak sekulkas. Alhamdulillah. Dan meski anak kita ASIX, share pengetahuan, pengalaman, boleh bangettt! Tapi jangan ada kata bully please… karena semua ibu pengen anaknya ASIX, dan karena dampak kata-kata itu jadi baby blues, stres, berujung ASI mampet.

Tips ASI deras. Karena aku benar-benar merasakan dari PD rasanya nggak pernah penuh sampai sekarang cukup untuk diminum bayi berat 8 kilo usia 3 bulan jalan 4 bulan.

Happy, yes. Tapi untuk menjadi happy saat stres dan kewalahan dari status single yang bisa kemana-mana menjadi tahanan rumah itu nggak gampang. Pertama, harus minta bantuan suami ya, terutama masalah popok karena sebaiknya bayi pakai popok kain. Malam hari, boleh pakai pampers untuk meningkatkan kualitas tidur bayi dan ibu. Minta bantuan suami untuk mengganti pospak tiap berapa jam sekali. Siapkan cokelat, makanan kesukaan, stok susu enak, dll. Banyak karbo dan protein (lupakan diet sementara ini, oke). Minum cukup. Setel lagu yang bikin nyaman/murattal. Sedia film/drama untuk penghibur kala bosan. Shopping, secara nggak bisa kemana-mana, juga bisa meningkatkan happymeter kita.

Booster. Mulai dari suplemen, susu katuk, jamu uyup-uyup, dan terakhir teh fenugreek aku merasakan dampak yang lumayan di yang terakhir. Silahkan mencoba apa yang menurut ibu sekalian cocok yaa.

Power pumping / manfaatkan growth spurt / rajin pumping dan menyusui. Sejak growth spurt yang (menurutku) kedua, PD jadi lebih berisi. Pumping terutama sebelum menyusui, karena ASI akan terus terproduksi. Kalau ASI dan PD lembek, usahakan sering susui saat bayi dalam kondisi mengantuk, meski nggak LDR dan nggak kenceng alirannya bayi akan tetap ngisap dan itu merangsang PD kita.